Η συγκεκριμένη υπόθεση, στην οποία η Περιφέρεια καλείται να καταβάλει περίπου 1,6 εκατ. ευρώ στον ανάδοχο, ενδέχεται να μην είναι η μοναδική, καθώς στη συνεδρίαση έγινε αναφορά σε αντίστοιχες περιπτώσεις στους Γαργαλιάνους, στην Κορινθία και στην Αργολίδα.
Το πρόβλημα ξεκινά από τις διακοπές εργασιών σε δημόσια έργα όταν καθυστερούν οι πληρωμές. Οι ανάδοχοι αποκτούν υπό προϋποθέσεις δικαίωμα αποζημίωσης για το διάστημα της διακοπής, με αποτέλεσμα η αρχική έλλειψη πιστώσεων να δημιουργεί στη συνέχεια πρόσθετες οικονομικές υποχρεώσεις για την Περιφέρεια. Στη συνεδρίαση τέθηκε έτσι ευθέως το ερώτημα ποιος θα πληρώσει τις αποζημιώσεις εάν ακολουθήσουν και άλλοι ανάδοχοι τον ίδιο δρόμο.
Αφορμή για τη συζήτηση αποτελεί η διαταγή πληρωμής που εξασφάλισε ο ανάδοχος του έργου Τζάνε – Καλαμάκι στον οδικό άξονα Ριζόμυλος – Κορώνη. Η Περιφερειακή Επιτροπή κλήθηκε την Πέμπτη 10 Σεπτεμβρίου να αποφασίσει εάν θα ασκήσει ανακοπή κατά της διαταγής πληρωμής που εκδόθηκε σε βάρος της Περιφέρειας για αποζημίωση του αναδόχου εξαιτίας της διακοπής των εργασιών λόγω καθυστερήσεων στις πληρωμές.
Η υπόθεση αφορά το έργο κατασκευής του υποτμήματος από τη χιλιομετρική θέση 5+200 έως τη χιλιομετρική θέση 6+450 της επαρχιακής οδού Ριζόμυλος – Κορώνη, που περιλαμβάνει τη διέλευση από τον αρχαιολογικό χώρο Πεταλιδίου, τη γέφυρα Τζάνε και την έξοδο Καλαμακίου.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε η νομική υπηρεσία στη συνεδρίαση, ο ανάδοχος είχε υποβάλει αίτημα αποζημίωσης, το οποίο δεν απαντήθηκε από την αρμόδια υπηρεσία. Ακολούθησε προσφυγή στο υπουργείο Υποδομών. Εκεί η Περιφέρεια αμφισβήτησε το ύψος της αποζημίωσης που ζητούσε ο ανάδοχος και προσδιόρισε το ποσό που κατά την άποψή της δικαιούταν με βάση τον νόμο 4412 για τις δημόσιες συμβάσεις.
Ο ανάδοχος, σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν στη συνεδρίαση, διεκδικούσε περίπου 1,7 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Η Περιφέρεια υπολόγισε την απαίτηση περίπου στα 1,3 εκατ. ευρώ πλέον ΦΠΑ, με το συνολικό ποσό να διαμορφώνεται περίπου στα 1,64 εκατ. ευρώ. Το υπουργείο έκανε δεκτή τη θέση της Περιφέρειας και προσδιόρισε την αποζημίωση στο ποσό που η ίδια είχε αναγνωρίσει ως νόμιμο.
Αυτό ακριβώς αποτελεί σήμερα το κρίσιμο νομικό στοιχείο της υπόθεσης. Όπως εξήγησαν οι νομικοί, η Περιφέρεια ουσιαστικά είχε δικαιωθεί ως προς τον περιορισμό της απαίτησης και συνεπώς δεν είχε έννομο συμφέρον να προσβάλει την απόφαση του υπουργείου. Ο ανάδοχος υπέβαλε στη συνέχεια τον λογαριασμό, εξέδωσε τιμολόγιο και κατέθεσε τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, ενώ εκδόθηκε και εντολή πληρωμής. Η πληρωμή όμως δεν έγινε επειδή δεν υπήρχαν διαθέσιμες πιστώσεις.
Το οικονομικό αδιέξοδο αποτυπώνεται και σε έγγραφο του Περιφερειακού Ταμείου της 7ης Ιουλίου, το οποίο επικαλέστηκαν μέλη της Επιτροπής. Σε αυτό αναφέρεται ότι το ποσό παραμένει ανεξόφλητο επειδή δεν υπάρχει εγκεκριμένη χρηματοδότηση που να επιτρέπει την εξόφλησή του. Έτσι, μια διακοπή εργασιών που προκλήθηκε από την έλλειψη χρημάτων επιστρέφει σήμερα στην Περιφέρεια ως απαίτηση περίπου 1,6 εκατ. ευρώ.
Καθώς δεν πληρώθηκε, ο ανάδοχος προσέφυγε στο Διοικητικό Εφετείο Τρίπολης και εξασφάλισε διαταγή πληρωμής. Η νομική υπηρεσία εξήγησε ότι η συγκεκριμένη διαδικασία μπορεί να ακολουθηθεί όταν πρόκειται για μη αμφισβητούμενη απαίτηση. Στην προκειμένη περίπτωση η Περιφέρεια είχε ήδη αναγνωρίσει το συγκεκριμένο ύψος της οφειλής και επομένως, σύμφωνα με τους νομικούς της, δεν υπάρχει βάσιμος λόγος ανακοπής.
Μάλιστα, η εκτίμηση της νομικής υπηρεσίας ήταν ότι η άσκηση ανακοπής θα οδηγούσε απλώς σε νέα επιβάρυνση της Περιφέρειας με τόκους και δικαστικά έξοδα. Ήδη, όπως αναφέρθηκε, έχουν προκύψει περίπου 20.000 ευρώ δικαστικών εξόδων, τα οποία δεν θα υπήρχαν εάν η οφειλή είχε εξοφληθεί εγκαίρως.
Στη συζήτηση εξετάστηκε και η δυνατότητα χρηματοδότησης της οφειλής μέσω των αποφάσεων του υπουργείου Εσωτερικών για την εξόφληση τελεσίδικων δικαστικών αποφάσεων. Η σχετική διαδικασία για το 2026 έχει ήδη κλείσει. Επισημάνθηκε ωστόσο ότι, εφόσον δεν ασκηθεί ανακοπή και η διαταγή πληρωμής καταστεί τελεσίδικη, θα μπορεί να εξεταστεί η ένταξή της σε αντίστοιχη μελλοντική χρηματοδότηση. Αν ασκηθεί ανακοπή, η υπόθεση θα παραμείνει δικαστικά εκκρεμής.
Η συζήτηση πήρε ευρύτερες διαστάσεις όταν η αντιπολίτευση συνέδεσε την αποζημίωση του Τζάνε – Καλαμάκι με άλλες εργολαβίες που έχουν αντιμετωπίσει διακοπές εργασιών εξαιτίας καθυστερήσεων χρηματοδότησης.
Η Ντίνα Νικολάκου έθεσε ερωτήματα για το κατά πόσο υπήρχαν μηχανήματα στο εργοτάξιο κατά την επίμαχη περίοδο και αν το χρονοδιάγραμμα προέβλεπε εργασίες που απαιτούσαν τον εξοπλισμό για τον οποίο προκύπτει αποζημίωση. Ζήτησε επίσης ενημέρωση για την πορεία του ίδιου του έργου και ειδικότερα για το πρόβλημα που, όπως αναφέρθηκε, υπάρχει στη σήραγγα, θέτοντας το ερώτημα αν το έργο σήμερα εκτελείται ή έχει σταματήσει.
Η αντιπολίτευση υποστήριξε ότι η υπόθεση δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί μεμονωμένα, καθώς μπορεί να αποτελέσει την αρχή σειράς οικονομικών απαιτήσεων από αναδόχους. Στη συζήτηση έγινε συγκεκριμένη αναφορά σε έργο στους Γαργαλιάνους, καθώς και σε περιπτώσεις στην Κορινθία και την Αργολίδα.
Το επιχείρημα ήταν ότι όταν ένα δημόσιο έργο διακόπτεται επειδή ο κύριος του έργου δεν μπορεί να πληρώσει προηγούμενους λογαριασμούς, ο ανάδοχος μπορεί υπό τις προϋποθέσεις του νόμου να διεκδικήσει αποζημίωση για το διάστημα της διακοπής. Με αυτόν τον τρόπο η έλλειψη χρηματοδότησης που αρχικά σταματά ένα έργο δημιουργεί στη συνέχεια νέα οικονομική υποχρέωση.
Χαρακτηριστική ήταν η επισήμανση στη συνεδρίαση ότι μετά το Τζάνε – Καλαμάκι μπορεί να ακολουθήσουν οι Γαργαλιάνοι και στη συνέχεια έργα στην Κορινθία και την Αργολίδα. Τέθηκε μάλιστα ευθέως το ερώτημα «ποιος θα πληρώσει όλα αυτά τα εκατομμύρια» που ενδέχεται να προκύψουν από τις διακοπές εργασιών.
Για τον λόγο αυτό η Ντίνα Νικολάκου, ο Άγγελος Παπαγγελόπουλος και ο Γιώργος Οικονόμου ζήτησαν να μην περιοριστεί η υπόθεση στην Περιφερειακή Επιτροπή και να μεταφερθεί στο Περιφερειακό Συμβούλιο, ώστε να γίνει συνολική συζήτηση και να υπάρξει παρέμβαση προς την κυβέρνηση για τη χρηματοδότηση των έργων.
Η πρόταση τέθηκε σε ψηφοφορία, αλλά απορρίφθηκε από την πλειοψηφία. Η περιφερειακή αρχή υποστήριξε ότι τέτοιες αποφάσεις ανήκουν στις αρμοδιότητες της Περιφερειακής Επιτροπής, η οποία έχει σχετική εξουσιοδότηση από το Περιφερειακό Συμβούλιο.
Τελικά εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία η γνωμοδότηση για μη άσκηση ανακοπής κατά της διαταγής πληρωμής, με αρνητικές ψήφους από τη Ντίνα Νικολάκου, τον Άγγελο Παπαγγελόπουλο και τον Γιώργο Οικονόμου.
Η υπόθεση του Τζάνε – Καλαμάκι αφήνει πλέον ανοιχτό ένα πολύ μεγαλύτερο οικονομικό ζήτημα για την Περιφέρεια Πελοποννήσου. Εφόσον υπάρχουν και άλλες εργολαβίες στις οποίες οι εργασίες διακόπηκαν επειδή δεν υπήρχαν χρήματα για την εξόφληση λογαριασμών, το κόστος των καθυστερήσεων μπορεί να επιστρέψει τα επόμενα χρόνια με τη μορφή αποζημιώσεων, τόκων και δικαστικών εξόδων, δημιουργώντας έναν νέο λογαριασμό εκατομμυρίων ευρώ.
