Η περιφερειακή αρχή επιλέγει να προχωρήσουν πρώτα οι απαλλοτριώσεις και στη συνέχεια η δημοπράτηση του έργου, ώστε να περιοριστούν οι καθυστερήσεις που έχουν προκαλέσει αντίστοιχες διαδικασίες σε άλλα οδικά έργα.
Το θέμα συζητήθηκε χθες στο Περιφερειακό Συμβούλιο Πελοποννήσου, το οποίο κλήθηκε να αποφασίσει την κήρυξη αναγκαστικής απαλλοτρίωσης ακινήτων συνολικής έκτασης 180.984,14 τ.μ., στο πλαίσιο της πράξης «Βελτίωση της 9ης Επ. Οδού Ριζόμυλος – Κορώνη, Παράκαμψη Χαρακοπιού – Απαλλοτριώσεις».
Η απαλλοτρίωση αφορά περισσότερες από 100 ιδιοκτησίες στη Δημοτική Ενότητα Κορώνης του Δήμου Πύλου – Νέστορος. Έχουν ήδη συνταχθεί και εγκριθεί τα κτηματολογικά διαγράμματα και οι πίνακες ιδιοκτησιών, ενώ έχουν εγκριθεί οι περιβαλλοντικοί όροι και έχουν προηγηθεί οι γνωμοδοτήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών. Η απαλλοτρίωση θα γίνει υπέρ του Δημοσίου και με δαπάνη της Περιφέρειας Πελοποννήσου, μέσω της σχετικής πράξης που έχει ενταχθεί στο Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026-2030.
ΤΣΟΥΚΑΛΑΣ: ΠΡΩΤΑ ΟΙ ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΕΙΣ ΜΕΤΑ Ο ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΣ
Στην εισήγηση του ο αντιπεριφερειάρχης Ανδρέας Τσουκαλάς παρουσίασε την επιλογή να προηγούνται οι απαλλοτριώσεις ως αλλαγή στον τρόπο προετοιμασίας των μεγάλων οδικών έργων της Περιφέρειας. Όπως ανέφερε, οι απαλλοτριώσεις αποτελούν ένα από τα βασικότερα αίτια καθυστερήσεων στα δημόσια έργα και έφερε ως παραδείγματα την 7η επαρχιακή οδό Μεσσήνη – Εύα, τον δρόμο Φιλιατρά – Γαργαλιάνοι και έργα στο Πεταλίδι.
Σύμφωνα με τον ίδιο, μέχρι σήμερα μπορεί να υπάρχει ανάδοχος, αλλά η κατασκευή να προχωρά αποσπασματικά, καθώς η Περιφέρεια πρέπει να αντιμετωπίζει διαδοχικά ζητήματα με ιδιοκτησίες και δικαστικές διαδικασίες. Για τον λόγο αυτό επιλέγεται να ξεκινά νωρίτερα η διαδικασία των απαλλοτριώσεων. Η παράκαμψη Χαρακοπιού είναι ένα από τα πρώτα έργα στα οποία εφαρμόζεται η συγκεκριμένη διαδικασία, ενώ αντίστοιχη κίνηση σχεδιάζεται και για την παράκαμψη Άστρους στην Αρκαδία.
Απαντώντας σε ερωτήσεις συμβούλων, ο κ. Τσουκαλάς ανέφερε ότι η ολοκλήρωση της απαλλοτρίωσης θα επιτρέψει παράλληλα να προσδιοριστούν τα σημεία στα οποία πρέπει να μετατοπιστούν δίκτυα, όπως στύλοι ηλεκτροδότησης και τηλεπικοινωνιών και οπτικές ίνες.
Για την παράκαμψη Χαρακοπιού σημείωσε ότι τα προβλήματα με δίκτυα ύδρευσης εκτιμάται ότι θα είναι περιορισμένα, καθώς ο νέος δρόμος διέρχεται έξω από τον οικισμό.
«Οι μελέτες για το συγκεκριμένο είναι 100% έτοιμες, πλήρεις. Έχουμε περιβαλλοντική αδειοδότηση», ανέφερε χαρακτηριστικά και πρόσθεσε ότι το επόμενο διάστημα αναμένεται η διαδικασία ένταξης του έργου.
Ως προς τον χρόνο, εκτίμησε ότι για τις απαλλοτριώσεις απαιτείται συνήθως ένας έως ενάμισης χρόνος. Σύμφωνα με τον ίδιο, εφόσον η διαδικασία αυτή προχωρήσει πριν από τη δημοπράτηση του κυρίως έργου, μπορεί να εξοικονομηθεί σημαντικός χρόνος κατά την κατασκευή.
Η σύμβουλος της μείζονος μειοψηφίας Ντίνα Νικολάκου χαρακτήρισε θετική κάθε πρωτοβουλία που μπορεί να προστατεύσει τα έργα από καθυστερήσεις, έθεσε όμως το ζήτημα της νομικής θωράκισης της νέας διαδικασίας. Όπως είπε, στο παρελθόν οι υπηρεσίες υποστήριζαν ότι δεν ήταν δυνατό να διαχωριστεί η διαδικασία των απαλλοτριώσεων κατά τον τρόπο που επιχειρείται σήμερα. Ζήτησε, επομένως, να διευκρινιστεί εάν η διαδικασία είναι απολύτως νόμιμη ή εάν η Περιφέρεια αναλαμβάνει κάποιο ρίσκο προκειμένου να επιταχύνει την προετοιμασία των έργων.
Ο κ. Τσουκαλάς απάντησε κατηγορηματικά ότι οι ενέργειες είναι «100% νόμιμες» και ότι υπάρχουν οι σχετικές εισηγήσεις των υπηρεσιών. Διευκρίνισε πάντως ότι δεν είναι δυνατό να προβλεφθεί εάν θα υπάρξουν ενστάσεις ιδιοκτητών κατά τη διαδικασία καθορισμού των αποζημιώσεων.
Ο ΠΤΩΧΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΝΕΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
Στη συζήτηση παρενέβη και ο περιφερειάρχης Δημήτρης Πτωχός, ο οποίος έδωσε ιδιαίτερη βαρύτητα στη νέα διαδικασία, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να αλλάξει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο προετοιμάζονται τα οδικά έργα. Ο περιφερειάρχης υποστήριξε ότι η διαδικασία είναι απολύτως νόμιμη και σημείωσε ότι αντίστοιχη πρακτική εφαρμόζεται στα έργα εθνικής σημασίας, όπου οι απαλλοτριώσεις διαχωρίζονται από το κυρίως έργο.
Παράλληλα, συνέδεσε την επιλογή αυτή με την καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων. Έφερε ως παράδειγμα ένα έργο συνολικού προϋπολογισμού 20 εκατ. ευρώ, για το οποίο οι απαλλοτριώσεις μπορεί να απαιτούν 3 ή 4 εκατ. ευρώ. Αντί, όπως είπε, να δεσμεύεται ολόκληρο το ποσό όσο εκκρεμούν οι χρονοβόρες απαλλοτριώσεις, μπορεί αρχικά να χρηματοδοτείται αυτή η διαδικασία και οι υπόλοιποι πόροι να αξιοποιούνται σε άλλα έργα. Ο κ. Πτωχός υποστήριξε επίσης ότι η ολοκλήρωση των απαλλοτριώσεων πριν από την έναρξη του έργου περιορίζει τις δυνατότητες δημιουργίας απαιτήσεων από τους αναδόχους λόγω καθυστερήσεων και εμποδίων κατά την κατασκευή.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο περιφερειάρχης και στο οικονομικό κόστος που προκαλούν οι εκκρεμότητες προηγούμενων έργων. Όπως είπε, η Περιφέρεια εξακολουθεί να πληρώνει αποζημιώσεις που προκύπτουν από παλιές δικαστικές υποθέσεις, ορισμένες από τις οποίες ανάγονται ακόμη και στο 2008, ενώ πολλές αφορούν έργα του 2012. Σύμφωνα με τον ίδιο, τελεσίδικες υποθέσεις των τελευταίων δύο ετών εντάχθηκαν σε σχετικές προσκλήσεις του υπουργείου Εσωτερικών, ώστε οι αποζημιώσεις να μην επιβαρύνουν απευθείας τον προϋπολογισμό της Περιφέρειας.
Στην τοποθέτησή της η κ. Νικολάκου επανήλθε στο νέο μοντέλο των απαλλοτριώσεων, επισημαίνοντας ότι αντίστοιχες προσπάθειες είχαν γίνει και στο παρελθόν, όταν όμως, όπως υποστήριξε, οι υπηρεσίες θεωρούσαν ότι δεν μπορούσε να εφαρμοστεί αυτή η διαδικασία.
Παρά τις επιφυλάξεις αυτές, τάχθηκε θετικά απέναντι στην προσπάθεια επιτάχυνσης των έργων, λέγοντας χαρακτηριστικά «μακάρι να γίνει». Τόνισε ότι είναι σημαντικό να βρεθεί τρόπος ώστε τα έργα να προχωρούν γρηγορότερα, χωρίς να διακινδυνεύεται το δημόσιο συμφέρον, καθώς πολλά έργα έχουν καθυστερήσει σημαντικά εξαιτίας απαλλοτριώσεων, δικαστικών αποφάσεων, αλλαγών στις τιμές αποζημίωσης, ενστάσεων και προβλημάτων με τα κτηματολόγια.
Η κήρυξη των απαλλοτριώσεων αποτελεί πλέον το βασικό βήμα για να περάσει η παράκαμψη Χαρακοπιού στην επόμενη φάση. Σύμφωνα με την εισήγηση των τεχνικών υπηρεσιών, η κήρυξη της απαλλοτρίωσης και η συζήτηση για τον προσωρινό καθορισμό της αποζημίωσης αποτελούν προϋποθέσεις για να ξεκινήσουν οι διαδικασίες δημοπράτησης του έργου.
Θ.Λ.
