Πίσω όμως από τον θόρυβο δύσκολα διακρίνεται μια πραγματικά διαφορετική πρόταση διαχείρισης της εξουσίας. Οι περισσότεροι υπόσχονται ότι θα είναι τιμιότεροι, αποτελεσματικότεροι και ικανότεροι. Μέχρι να εφευρεθεί κάποιο αξιόπιστο όργανο μέτρησης της τιμιότητας και της πολιτικής ικανότητας, οι υποσχέσεις αυτές παραμένουν μέρος της επικοινωνιακής πολιτικής κάθε αντιπολίτευσης που θέλει να γίνει κυβέρνηση. Όποιος αναλάβει την εξουσία θα κληθεί να διαχειριστεί περίπου την ίδια πραγματικότητα: μια μικτή οικονομία, ένα κράτος με σημαντικό οικονομικό και κοινωνικό ρόλο και μια παραγωγική βάση στην οποία οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις έχουν καθοριστική θέση. Θα βρει επίσης μια κοινωνία που ζητά μεγάλες αλλαγές, αλλά συνήθως αντιδρά όταν οι αλλαγές αγγίζουν εισόδημα, προνόμια, επαγγελματικά συμφέροντα ή καθημερινές συνήθειες. Γι’ αυτό και οι «μεγάλες μεταρρυθμίσεις» των προεκλογικών φυλλαδίων συχνά μικραίνουν μόλις περάσουν την πόρτα του υπουργείου.
Τα περιθώρια μιας ελληνικής κυβέρνησης είναι πολύ στενότερα από όσο παρουσιάζονται στις προεκλογικές συγκεντρώσεις. Μια πραγματική ανατροπή των δεδομένων θα απαιτούσε πιθανότατα αλλαγή ακόμη και της γεωπολιτικής θέσης της χώρας. Και εδώ όμως αρχίζουν τα δύσκολα. Άλλο να ενισχύει μια ξένη δύναμη πολιτικές φωνές που εξυπηρετούν συγκυριακά τα συμφέροντά της και άλλο να χρηματοδοτεί την αλλαγή γεωπολιτικού στρατοπέδου μιας χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ.
Η εμπειρία του 2015 είναι χρήσιμη. Η κυβέρνηση Τσίπρα - Καμμένου επιχείρησε να αναπτύξει στενότερες σχέσεις με τη Μόσχα, την ώρα που βρισκόταν σε σκληρή διαπραγμάτευση με τους Ευρωπαίους πιστωτές. Η Ρωσία συζήτησε επενδύσεις, ενεργειακά έργα και οικονομική συνεργασία, αλλά η πολυσυζητημένη εναλλακτική χρηματοδότηση δεν εμφανίστηκε. Η Ελλάδα τελικά παρέμεινε στο ευρωπαϊκό οικονομικό πλαίσιο.
Σήμερα, με τον πόλεμο στην Ουκρανία να έχει μετατρέψει τη σύγκρουση Ρωσίας - Δύσης σε πολύ βαθύτερη αντιπαράθεση, είναι ακόμη δυσκολότερο να φανταστεί κανείς τη Μόσχα να ξοδεύει δισεκατομμύρια για να χρηματοδοτήσει μια ελληνική γεωπολιτική στροφή. Το ίδιο ισχύει, με διαφορετικούς όρους, για την Κίνα ή τις χώρες του Κόλπου. Η Κίνα έχει ήδη μεγάλα οικονομικά συμφέροντα στην Ελλάδα, με χαρακτηριστικότερο τον Πειραιά, χωρίς αυτό να σημαίνει πολιτική χρηματοδότηση μιας εναλλακτικής κυβέρνησης. Μέσα σε αυτά τα όρια κινείται και η εξωτερική πολιτική. Οι σχέσεις με τις ΗΠΑ, την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Ισραήλ δεν αλλάζουν επειδή κάποιος φωνάζει δυνατότερα από την αντιπολίτευση. Η άσκηση εξουσίας έχει κόστος, δεσμεύσεις και συσχετισμούς που εξαφανίζουν γρήγορα αρκετές προεκλογικές βεβαιότητες. Μέχρι να αποδειχθεί το αντίθετο, λοιπόν, βαδίζουμε προς τις εκλογές με πολλές νέες σημαίες, μεγάλες υποσχέσεις και εντυπωσιακές εξαγγελίες. Και με τον παλιό κίνδυνο να ακολουθήσουν, μετά τις κάλπες, εξίσου μεγάλες απογοητεύσεις
σ.σ. Η φωτογραφία είναι προϊόν τεχνητής νοημοσύνης
