Στην πινακίδα επιβεβαιώνεται ότι “η πόλη των αρχαίων Φαρών που ταυτίζεται με τη σύγχρονη Καλαμάτα, παρουσιάζει μακρά ιστορική συνέχεια από τους Προϊστορικούς χρόνους μέχρι σήμερα και μνημονεύεται σε αρχαίες πηγές, όπως ο Ομηρος, ο Ξενοφώντας, ο Στράβωνας και ο Παυσανίας” και υπενθυμίζεται: “Στο πλαίσιο υλοποίησης τεχνικών έργων για την ανάδειξη της πλατείας Υπαπαντής, πραγματοποιήθηκαν σωστικές ανασκαφές τόσο το 1960 υπό τη διεύθυνση του επιμελητή αρχαιοτήτων Νικολάου Γιαλούρη όσο και κατά την περίοδο 2022-2025 από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας”.
Η πινακίδα ενημέρωσης τοποθετήθηκε, καθώς ολοκληρώνεται το έργο προστασίας και ανάδειξης των αρχαιοτήτων στη ΝΑ γωνία της Υπαπαντής, που καθιστά τον χώρο επισκέψιμο για τον κόσμο και τα ΑμεΑ.
ΤΙ ΓΡΑΦΕΙ Η ΠΙΝΑΚΙΔΑ
Αναλυτικά, η πινακίδα με τίτλο “Αρχαίες Φαρές” ενημερώνει για τις αρχαιότητες και γράφει:
“Η πόλη των αρχαίων Φαρών που ταυτίζεται με τη σύγχρονη Καλαμάτα, παρουσιάζει μακρά ιστορική συνέχεια από τους Προϊστορικούς χρόνους μέχρι σήμερα και μνημονεύεται σε αρχαίες πηγές, όπως ο Ομηρος, ο Ξενοφώντας, ο Στράβωνας και ο Παυσανίας. Τεκμήρια για την κατοίκηση στις Φαρές και τη γύρω περιοχή προέρχονται από τα Πρωτοελλαδικά κατάλοιπα στα Ακοβίτικα (3100-2000 π.Χ.), τη Μυκηναϊκή εγκατάσταση στο Καλάμι, καθώς και από Μυκηναϊκά ευρήματα και τάφους (1630 - 1070 π.Χ.) στο Μεσαιωνικό κάστρο Καλαμάτας και στον παρακείμενο λόφο Τούρλες.
Από τα μέσα ου 8ου αιώνα π.Χ. οι Φαρές εντάχθηκαν στη Λακωνική επικράτεια μέχρι την απελευθέρωση της Μεσσηνίας και την ίδρυση της Αρχαίας Μεσσήνης το 369 π.Χ. Ευρήματα από αυτή την περίοδο εντοπίζονται στην Καλαμάτα, στις Τούρλες, στο Πέρα Καλαμίτσι, στο ιερό του Ποσειδώνα στα Ακοβίτικα αλλά και στο φαράγγι του ποταμού Νέδοντα. Η κατοίκηση της πόλης συνεχίστηκε από τους Υστερους Κλασικούς χρόνους μέχρι και την Οθωμανική περίοδο (4ος αι. π.Χ. - 19ος αι. μ.Χ.), όπως πιστοποιείται από επιγραφικές μαρτυρίες αλλά και από οικιστικά και ταφικά κατάλοιπα που έχουν εντοπιστεί στην περιοχή νότια και ανατολικά της πλατείας Υπαπαντής, μέχρι την περιοχή του κοιμητηρίου, την πλατεία Φραγκόλιμνας και την Ιερά Μονή Αγ. Κωνσταντίνου και Ελένης (Καλογραιών).
Στο πλαίσιο υλοποίησης τεχνικών έργων για την ανάδειξη της πλατείας Υπαπαντής, πραγματοποιήθηκαν σωστικές ανασκαφές τόσο το 1960 υπό τη διεύθυνση του επιμελητή αρχαιοτήτων Νικολάου Γιαλούρη όσο και κατά την περίοδο 2022-2025 από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας.
Επί της οδού Χρυσοστόμου Θέμελη και στη νοτιοανατολική γωνία της πλατείας εντοπίστηκαν αρχιτεκτονικά κατάλοιπα δημοσίων έργων του 4ου π.Χ. αιώνα από ευμεγέθεις ορθογώνιες λιθοπλίνθους από ασβεστόλιθο, με μεταγενέστερες τροποποιήσεις. Σώζονται ως επί το πλείστον στον δόμο θεμελίωσης μέσου ύψους 0,50 μ., ενώ διατηρούνται και τμήματα δύο ή τριών δόμων συνολικού ύψους έως και 1,50 μ. Σε ανώτερα ανασκαφικά στρώματα βρέθηκαν ρωμαϊκοί τάφοι, πιθοειδείς κατασκευές και τοίχοι κτηρίων υστερορωμαϊκών χρόνων (4ος – 7ος αι. μ.Χ.), αλλά και τμήματα πήλινου αγωγού και φρεατόσχημη κατασκευή πιθανότατα της ύστερης τουρκοκρατίας.
Το τμήμα του αναλημματικού τοίχου μήκους 14 μ. με τις εγκάρσες αντηρίδες που είναι σήμερα ορατό, όπως και άλλα τμήματα που αποκαλύφθηκαν επί της οδού Χρ. Θέμελη και διατηρήθηκαν σε κατάχωση, πιθανώς σχετίζονται με τη διευθέτηση και την αντιστήριξη του χώρου της σημερινής πλατείας κατά τον 4ο – 3ο αιώνα π.Χ. Ανάλογα παραδείγματα αναλημματικών έργων της ίδιας περιόδου απαντούν και σε άλλες Μεσσηνιακές πόλεις, όπως η αρχαία Μεσσήνη, η Θουρία και η αρχαία Κορώνη (Πεταλίδι).
Ευρήματα από τις αρχαίες Φαρές εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Μεσσηνίας στην Καλαμάτα”.
Καταλήγοντας, η πινακίδα πληροφορεί: “Οι ανασκαφικές εργασίες και η ανάδειξη του χώρου υλοποιήθηκαν από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας με πιστώσεις του Δήμου Καλαμάτας, μέσω Προγραμματικής Σύμβασης Πολιτισμικής Ανάπτυξης”.
Γ.Σ.
