Αναφέρομαι στα βάσανα μέσα σε σχολική τάξη και τελικά την εκδημία, από εγκεφαλικό, της καθηγήτριας Σοφίας Χρηστίδου, στα 57 της χρόνια. Η αείμνηστη βίωνε τον συστηματικό εκφοβισμό (bullying) στην τάξη, με προσβολές, ειρωνείες, ύβρεις, απειλές, ακόμα και χειροδικίες από ομάδα θρασύδειλων μαθητών, παραμένοντας απροστάτευτη, παρά τα επανειλημμένα και γραπτά αιτήματά της προς τις εκπαιδευτικές αρχές για συμπαράσταση και βοήθεια.
Αυτό το εξοργιστικό γεγονός προκάλεσε θλίψη και συγκίνηση, αλλά και σοβαρό προβληματισμό για τους απροστάτευτους εκπαιδευτικούς των δημοσίων σχολείων, από την επιθετικότητα κάποιων μαθητών αλλά και των γονιών τους, μαζί με την αδιαφορία αρχών και συνδικάτων.
Δεν πρέπει να μας διαφεύγει πως το 2025 καταγράφηκαν 9.000 περιστατικά νεανικής βίας, από τα οποία τα 1.700 αφορούσαν ενδοσχολική βία και επιπλέον πως το ένα στα τρία παιδιά έχουν γίνει θύματα εκφοβισμού διαφόρων επιπέδων. Πολλές είναι οι αιτίες που οδηγούν στην αποδόμηση του σύγχρονου σχολείου: από την οικονομική κατάρρευση και τα social media, μέχρι την κρίση στην ελληνική οικογένεια, τους άστοχους πειραματισμούς στην εκπαίδευση, μέχρι την απουσία ορίων στη συμπεριφορά ή το κλίμα «δικαιωματισμού» και «παιδοκρατίας» που κυριαρχεί ως έκφραση δήθεν προοδευτικότητας.
Από την άλλη, 2.500 εκπαιδευτικοί, ψυχικά εξουθενωμένοι, χαρακτηρίζονται ως «αδυνατούντες» να διδάξουν και το 20% περίπου των εκπαιδευτικών επιδιώκει τη φυγή από το σχολείο δια της πρόωρης συνταξιοδότησης. Λυπούμαι για τη διαπίστωση πως, για όλα αυτά και πολλά άλλα που συμβαίνουν σήμερα στο δημόσιο σχολείο , δεν υπάρχει ο ανάλογος προβληματισμός και κυρίως η αποφασιστική δράση.
Η πρώτη ευθύνη ασφαλώς ανήκει στην πολιτεία, που αντιμετωπίζει το δημόσιο σχολείο περίπου ως «κοινωνική αποθήκη», αποφεύγοντας να επιβάλει κανόνες, όρους συμπεριφοράς, συνέπειες πράξεων ή στήριξη οικονομική και ηθική των εκπαιδευτικών. Αυτή η πολιτεία γίνεται παρατηρητής της εκπαίδευσης δύο ταχυτήτων, με τα παιδιά των elite (δεξιών και αριστερών) να σπουδάζουν σε καλοπληρωμένα ιδιωτικά, όπου φυσικά ισχύουν όροι, αυστηροί κανόνες, αξιολόγηση και αριστεία.
Ευθύνες και μάλιστα καθοριστικές για τη λειτουργία του σχολείου ανήκουν και σε μερικούς γονείς, που φέρονται επιθετικά, ζητούν φορτικά τους «καλούς βαθμούς» και δίνουν το δίκιο πάντα στα παιδιά τους. Δεν έχουν συνείδηση, δηλαδή, πως η παρέκκλιση στη συμπεριφορά του μαθητή έχει πάντα τη ρίζα της στην οικογένεια και στην αγωγή που έλαβε στο πλαίσιό της. Δεν κατανοούν πως τα παιδιά τους θα συνεχίσουν την επιθετική συμπεριφορά τους τα Σαββατοκύριακα στο δρόμο ή την πλατεία.
Ασφαλώς, υπάρχουν και στις τάξεις των εκπαιδευτικών ανεπάρκειες, εξάντληση, αδυναμία επικοινωνίας και εκσυγχρονισμού, φοβία απέναντι στον επιθετικό γονιό. Ευθύνες όμως έχουν και τα συνδικάτα τους, που αρκούνται σε άγονες αντιπαραθέσεις, αποφεύγουν την ενασχόληση με τα πραγματικά προβλήματα στην εκπαίδευση και κινούνται στη γραμμή κομματικών εντολών.
Συνοψίζοντας, είναι ανάγκη να αποκτήσουμε ως κοινωνία συνείδηση του εκπαιδευτικού μας προβλήματος. Είμαστε οι έσχατοι, σύμφωνα με την αξιολόγηση της piza και του ΟΟΣΑ. Η στήριξη του δημόσιου σχολείου και των εκπαιδευτικών, η αυτεπάγγελτη δίωξη της επιθετικότητας στο σχολείο, η αντικειμενική αξιολόγηση εκπαιδευτικών και μαθητών, η θέσπιση ορίων και κανόνων, όπως και η αυστηρή εφαρμογή των συνεπειών είναι μερικά από τα άμεσα μέτρα που πρέπει να ληφθούν. Τονίζω ιδιαίτερα πως η υποχρεωτική επιδίωξη της συμμετοχής των σχολείων μας στα προγράμματα Erasmus+, καθώς και σε ευρωπαϊκά δίκτυα, αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για σύγκριση και προσδιορισμό στόχων.
Ο Γολγοθάς στην τάξη και ο θάνατος της αείμνηστης καθηγήτριας δείχνουν πως ξεπεράσαμε κάθε όριο και πως ως κοινωνία βαδίζουμε σε ολισθηρούς δρόμους. Η συναίσθηση της ευθύνης αποτελεί μονόδρομο. ΕΥΘΥΝΗ για τα παιδιά μας και το μέλλον της πατρίδας μας.
pan.e.nikas@gmail.com
