Δευτέρα, 08 Ιουνίου 2026 19:18

Αγιοι Πάντες

Γράφτηκε από την

Αγιοι Πάντες

Του  Ιωάννη Π. Μπουγά, Θεολόγου

Αποτελεί κοινή βεβαιότητα, ότι το παρελθόν είναι πολύτιμο κεφάλαιο διδασκαλίας για το δικό μας παρόν και το μέλλον των απογόνων μας. Για να μην χάνονται λοιπόν τα πολύτιμα διδάγματα του παρελθόντος μέσα στην ρευστότητα των ανθρωπίνων πραγμάτων επινοήθηκαν και ιδρύθηκαν μνημεία, αναμνηστικές πλάκες, ηρώα, εορτές, γράφηκαν βιβλία, για αποθανατισμό των έργων και παραδειγματισμό των ανθρώπων. Προς εορτασμό των γεγονότων και των διαφόρων προσώπων, είναι γνωστό ότι υπάρχουν ειδικές πανηγύρεις.
Η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει καθορίσει εορτές εντάσσοντας αυτές στον ετήσιο εορταστικό-λειτουργικό κύκλο, όπως τον θάνατο, τη γέννηση και την ανάσταση του Χριστού, τη γέννηση και την κοιμήση της Θεοτόκου, τη μνήμη των διαφόρων αγίων και άλλες εορτές. Είναι όμως γνωστό, ότι όσες ημέρες και αν είχε ο χρόνος δεν ήταν δυνατό να εορτάσει το πλήθος των αγίων όλης της οικουμένης. Ένεκα τούτου η Εκκλησία καθόρισε την εορτή των Αγίων Πάντων για να εορτάζουμε πάντες τους Αγίους. Ποιά όμως η σημασία της σημερινής εορτής; 
Είναι φανερό ότι ερχόμενος έκαστος από εμάς σε αυτό τον κόσμο έρχεται γυμνός και αδύνατος, όπως το σκουλήκι της γής. Αν κοιτάξουμε το βρέφος των πρώτων ημερών θα διακρίνουμε εύκολα τη γυμνότητα και την αδυναμία. Αργότερα μετά από είκοσι ή τριάντα έτη θα είναι ένας δυνατός άνθρωπος. Μεγάλη διαφορά στη δύναμη, την ομορφιά, τον πλούτο, το στολισμό. Που οφείλεται αυτή η αλλαγή αυτή η ενδυνάμωση; Το πρώην βρέφος βρέθηκε μέσα σε ένα πολιτισμό, σε μια κοινωνία αποτελούμενη από βιομηχανίες, νοσοκομεία, μέσα μεταφοράς, διαδίκτυο, πράγματα για τα οποία το ίδιο καθόλου δεν κοπίασε. Άλλοι κοπίασαν για αυτό και εις τον κόπον αυτών εισελήλυθε. Σιγά σιγά στηριζόμενος και αυτός ο νέος άνθρωπος, στον πολιτισμό, τον οποίο βρήκε, οδηγείται στην πρόοδο. Αν υποθέσει κανείς ότι δεν εύρισκε τίποτα από τους προγόνους του, ούτε βιβλία, ούτε εργαστήρια, ούτε οικοδομές, ούτε ιατρικά επιτεύγματα, αλλά αντί αυτών γεννιόταν σε μία ερημιά, θα μπορούσε κατά την διάρκεια της ζωής του να κατορθώσει όσα η σημερινή ανθρωπότητα έχει επιτύχει και γενικώς να προοδεύσει και να φθάσει στο βαθμό της προόδου που έχει φτάσει η ανθρωπότητα σήμερα; Όχι ασφαλώς. Επομένως οφείλομε να είμαστε ευγνώμονες και να λέμε ένα ευχαριστώ ακόμη και για ένα ασήμαντο πράγμα, το οποίο κατόρθωσε ο αγώνας των προγόνων μας. Αν όμως οφείλομε ευγνωμοσύνη για τα επιτεύγματα της πληροφορικής και της ιατρικής πόση ευγνωμοσύνη οφείλομε στους Αγίους μας, οι οποίοι άφησαν μία οδό αρετής την χριστιανική αλήθεια την ενώνουσα ουρανό και γή, άνθρωπο με τον Θεό; Αν δηλαδή οφείλουμε ευγνωμοσύνη για τις υπηρεσίες του διαδικτύου πόση μάλλον ευγνωμοσύνη πρέπει να αισθανόμαστε για την μακαρία προσευχή που ως άλλος ασύρματος ενώνει την καρδία του Θεού με την ακοή του ανθρώπου, την καρδία του ανθρώπου με την ακοή του Θεού; Αν είμαστε υποχρεωμένοι να ευχαριστούμε τους προγόνους μας για τον σύγχρονο τεχνολογικό πολιτισμό, γιατί εξ αυτού δίνεται άνεση στην βιοτή των ανθρώπων, πόσο ευγνωμοσύνη πρέπει να αισθανόμαστε για τον πολιτισμό της Ορθοδόξου πίστεως, την κληροδοσία των Αγίων, η οποία φέρει απόλυτη ψυχοσωματική ανακούφιση και μεταλλαγή της ανθρώπινης υπάρξεως; Αν τέλος ευγνωμονούμε για την ελευθερία τους προγόνους μας πόση ευγνωμοσύνη πρέπει να οφείλομε για την απαλλαγή από τα δεσμά των παθών της δουλείας του εαυτού μας στους Αγίους που αποτελούν παράδειγμα απαλλαγής από κάθε δυνάστη;

Αλλά η αξία των Αγίων φαίνεται, όχι μόνο από το ότι μας κληροδότησαν πνευματικό πολιτισμό και μελέτησαν, εμβάθυναν και προήγαγαν αυτόν. Η μεγάλη αξία είναι ότι δεν αρκέστηκαν στην στείρα επανάληψη ή στην απομνημόνευση των πολιτιστικών κατορθωμάτων, αλλά στην αναζήτηση της αλήθειας και αυτή την Αλήθεια την συζήτησαν σε στενούς και ευρύτερους κύκλους, τη βίωσαν και κατ’ ιδίαν και δημόσια σε τοπικές και οικουμενικές συνόδους. Με τον τρόπο αυτό, με τον διάλογο δηλαδή, διαλευκάνθηκε περισσότερο η αλήθεια, διακρίθηκε το καταληπτό από το ακατάληπτο, το φωτεινό από το μυστηριώδες. Αυτή λοιπόν τη ξεκάθαρη Αλήθεια την παρέδωσαν με συλλογικό τρόπο σε εμάς με τα συγγράμματα τους και με τον τρόπο ζωής τους. Αλήθεια, η οποία είναι ο Χριστός που συναντάται με τον κάθε άνθρωπο στο μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας, πράξη που είναι εναργεστέρα παντός λόγου και θεωρίας. Εξάλλου όπως λέγει και ο ιερός Χρυσόστομος: όπου σταματούν τα λόγια αρχίζει η ζωή για τον Άγιο και τον κάθε χριστιανό, ζωή που με το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας νικά τον θάνατο.