Τα έργα και γενικά οι δημόσιες επενδύσεις αποτελούν την κινητήρια δύναμη για την αντιμετώπιση οικονομικών κρίσεων και την ανάπτυξη κάθε χώρας και περιοχής. Όμως, οι ρυθμοί της ανάπτυξης και η επίτευξη των στόχων είναι συνδεδεμένοι με την προτεραιοποίηση των έργων, την ισορροπημένη και τη δίκαιη κατανομή σε επίπεδο περιφερειών ή χώρας και προφανώς την προστασία του δημοσίου χρήματος από τη σπατάλη και τη διαφθορά.
Στη χώρα μας, η χρηματοδότηση των επενδύσεων σήμερα γίνεται από το ΕΣΠΑ (περ. 26 δισ.), το ταμείο ανάκαμψης (περ. 31-36 δισ.), το εθνικό πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων (ΠΔΕ), τα ΣΔΙΤ και τα ιδιωτικά κεφάλαια, καθώς και άλλα ευρωπαϊκά προγράμματα, όπως η «δίκαιη μετάβαση» για την απολιγνιτοποίηση κτλπ. Θα συμφωνήσετε πως πρόκειται για πολλά χρήματα που δίνουν πρωτόγνωρες δυνατότητες ανάπτυξης, σε σχέση μάλιστα με το παρελθόν.
Η Ευρωπαϊκή Ενωση, που χρηματοδοτεί σχεδόν το σύνολο των έργων και των επενδύσεων, έχει θεσμοθετημένους κανόνες ένταξης και χρηματοδότησης, που αφήνουν όμως περιθώρια για προτεραιότητες και σκοπιμότητες ψηφοθηρικού χαρακτήρα. Αυτό, το τελευταίο, αξιοποιείται «δεόντως» από το πολιτικό μας σύστημα.
Στη χώρα μας, λοιπόν, η κατανομή του συνόλου των χρημάτων κατά περιφέρεια, σύμφωνα με τον ολιστικό πίνακα χρηματοδότησης μέχρι το 2030, εκτιμάται πως έχει ως κατεύθυνση, το 48 – 50% των συνολικών πόρων να διατεθεί για την Αθήνα και την Αττική, το 13-15% για τη Θεσσαλονίκη και την κεντρική Μακεδονία, το 10-12 % για την Κρήτη και το Ν. Αιγαίο και μόνο 4 -5% για την Πελοπόννησο, όπου στο ποσοστό συμπεριλαμβάνεται και η «δίκαιη μετάβαση» για την απολιγνιτοποίηση στη Μεγαλόπολη.
Η άδικη κατανομή του συνόλου των χρηματοδοτήσεων δείχνει τη βασική αιτία των αποκλίσεων στην ανάπτυξη και τη σταδιακή εγκατάλειψη περιφερειών της ηπειρωτικής κυρίως χώρας. Από την άλλη, η υπερχρηματοδότηση έργων και επενδύσεων στην Αθήνα μπορεί να αυξάνει εκεί την παραγωγή του συνολικού ΑΕΠ (49% του συνόλου), όπως και του κατά κεφαλή ΑΕΠ. ΄Ομως, συσσωρεύει δισεπίλυτα προβλήματα, από την κυκλοφοριακή ασφυξία και την περιβαλλοντική υποβάθμιση, μέχρι την έλλειψη κατοικίας, την ακρίβεια, την ανασφάλεια και την ένταση πληθώρας κοινωνικών προβλημάτων. Αφήστε τους κινδύνους από την ερήμωση της υπαίθρου και την πιθανότητα εθνικής κρίσης με το μισό του πληθυσμού συγκεντρωμένο στην Αττική.
Η Πελοπόννησος, παρά τα μεγάλα συγκριτικά της πλεονεκτήματα, εισφέρει σήμερα μόνο στο 4.5 % του ΑΕΠ, οι νέοι της αναζητούν επαγγελματική αποκατάσταση στην Αθήνα ή το εξωτερικό και υπάρχει η απειλή της φτώχειας για σημαντικό μέρος του πληθυσμού της.
Η αιτία της καθυστέρησης στην ανάπτυξη και την συνακόλουθη εγκατάλειψη συνδέεται αποκλειστικά με την έλλειψη στρατηγικής και χρηματοδότησης για την προώθηση σημαντικών επενδύσεων από το κράτος. Τα όποια περιφερειακά συνέδρια που οργανώνονται από αλλεπάλληλες κυβερνήσεις έχουν καθαρά ψηφοθηρική στόχευση και κατάθεση οραμάτων χωρίς χρονικές και χρηματοδοτικές δεσμεύσεις.
Είναι αλήθεια πως από την εποχή του Χαρ. Τρικούπη (19ος αι.-τραίνο, Ισθμός, λιμάνια, δρόμοι κλπ) περιμένει ο ιστορικός Μοριάς να γίνει αναπτυξιακή προτεραιότητα για το κεντρικό κράτος.
Τα κύρια αιτήματα για τη συνολική ανάπτυξη της Πελοποννήσου είναι απολύτως συγκεκριμένα και κατατεθειμένα, όπως η επαναλειτουργία του τραίνου, η κατασκευή οδικών αξόνων (Πύργος- Μεθώνη και Τσακώνα/ Σπάρτη-Γύθειο και Νεάπολη/ Ολυμπία-Μεγαλόπολη και Τρίπολη), η ολοκλήρωση -επιτέλους- των αρδευτικών έργων, η ανασυγκρότηση του Πανεπιστημίου και η αντιμετώπιση του τουρισμού και των προϊόντων ως ενιαίο σύνολο.
Δικαιοσύνη στην κατανομή των πόρων, στρατηγική επενδύσεων, χρονοδιαγράμματα και χρηματοδοτικές δεσμεύσεις απαιτούνται, που θα έρθουν μόνο με τη συνολική διεκδίκηση, με πρώτους τους βουλευτές, την αυτοδιοίκηση και τα επιμελητήρια. Δυστυχώς, οι επιδιώξεις για την προσωπική πολιτική επιβίωση, ο άκρατος τοπικισμός και ο λαϊκισμός, μαζί με την απονευρωμένη αυτοδιοίκηση, αποτρέπουν το αυτονόητο.
Συμπερασματικά, η ανάπτυξη συνδέεται απολύτως με την κατεύθυνση της χρηματοδότησης των επενδύσεων από το κεντρικό κράτος. Η απόλυτη προτεραιότητα που δίνεται κυρίως για την Αττική και την Αθήνα καταδικάζει την Ελληνική Περιφέρεια και την Πελοπόννησο στην υπανάπτυξη και την εγκατάλειψη.
