Ο Γιώργος Λιάλιος της «Καθημερινής» φέρνει νέα στοιχεία στο φως και ο Δήμος Καλαμάτας οφείλει πλέον να δώσει απαντήσεις.
Υπάρχουν ζητήματα που κάποια στιγμή παύουν να αφορούν μόνο έναν φορέα. Γίνονται ζητήματα που αφορούν όλους τους πολίτες. Τα «σπιτάκια ανακύκλωσης» είναι πλέον μια τέτοια περίπτωση.
Ο δημοσιογράφος της «Καθημερινής» Γιώργος Λιάλιος, με το δημοσίευμα του στις 2 Σεπτεμβρίου 2026, με τίτλο «Μύλος με τα “σπιτάκια” ανακύκλωσης και τις χρηματοδοτήσεις», φέρνει στο φως νέα στοιχεία. Σύμφωνα με όσα αποκαλύπτει ο κ. Λιάλιος, μετά την ανάκτηση των 10,59 εκατ. ευρώ που ζητήθηκε το 2025 από τον ΦΟΔΣΑ Πελοποννήσου, το Υπουργείο Οικονομικών ζητεί τώρα επιπλέον 5.824.621 ευρώ. Συνολικά, ο λογαριασμός φθάνει περίπου στα 16,4 εκατ. ευρώ. Και κάπου εδώ αρχίζουν τα ερωτήματα για την Καλαμάτα και τον κύριο δήμαρχο.
Η αρχική πράξη αφορούσε 58 πολυκέντρα. Ο συνολικός προϋπολογισμός ήταν 17,4 εκατ. ευρώ. Τα πολυκέντρα προβλεπόταν να εγκατασταθούν σε 21 δήμους της Πελοποννήσου. Το 2022 ο Δήμος Καλαμάτας υπέγραψε προγραμματική σύμβαση με τον ΦΟΔΣΑ για την υλοποίηση του προγράμματος. Η αρχική κατανομή προέβλεπε επτά πολυκέντρα στην Καλαμάτα. Μάλιστα, η Δημοτική Κοινότητα Καλαμάτας, με απόφαση του Ιανουαρίου 2023, αναφέρει ρητά ότι από τα 58 πολυκέντρα του ΦΟΔΣΑ, επτά θα τοποθετούνταν στην Καλαμάτα. Σήμερα, όμως, στην επίσημη ιστοσελίδα του Δήμου Καλαμάτας εμφανίζονται οκτώ πολυκέντρα. Οκτώ στα 58. Περίπου το 13,8% του συνολικού δικτύου. Το ερώτημα είναι απλό. Πότε και με ποια απόφαση αυξήθηκαν τα πολυκέντρα της Καλαμάτας από επτά σε οκτώ; Δεν πρόκειται για μια ασήμαντη λεπτομέρεια. Είναι ένα στοιχείο που πρέπει να αποσαφηνιστεί δημόσια.
Ας δούμε τώρα και την οικονομική διάσταση. Αν χρησιμοποιήσουμε αποκλειστικά για λόγους αναλογίας τον αριθμό των πολυκέντρων, τα οκτώ στα 58 αντιστοιχούν περίπου στο 13,8% του δικτύου. Εφαρμόζοντας την ίδια αναλογία στα περίπου 16,4 εκατ. ευρώ των ανακτήσεων, προκύπτει ένα ποσό περίπου 2,26 εκατ. ευρώ.
Επαναλαμβάνω ότι αυτό δεν αποτελεί επίσημο καταλογισμό στον Δήμο Καλαμάτας. Ο επίσημος καταλογισμός έχει επιβληθεί στον ΦΟΔΣΑ Πελοποννήσου, ως δικαιούχο της πράξης. Το ποσό όμως δείχνει το μέγεθος του ερωτήματος.
Ποιο μέρος του λογαριασμού του ΦΟΔΣΑ θα καταλήξει τελικά στους δήμους;
Και πόσο θα επιβαρυνθούν τελικά οι δημότες;
Το ερώτημα δεν είναι θεωρητικό. Ήδη από την πρώτη απόφαση ανάκτησης είχε γίνει γνωστό ότι, εφόσον δεν επιστραφούν τα χρήματα, προβλέπεται δυνατότητα παρακράτησης από τις εισφορές των δήμων προς τους φορείς διαχείρισης απορριμμάτων. Με άλλα λόγια, ο καταλογισμός μπορεί να αφορά τον ΦΟΔΣΑ. Ο λογαριασμός όμως δεν είναι βέβαιο ότι θα μείνει μόνο στον ΦΟΔΣΑ.
Και εδώ μπαίνει στο κάδρο ο Δήμος Καλαμάτας. Ο δήμαρχος Θανάσης Βασιλόπουλος μπορεί να υποστηρίζει ότι ο Δήμος δεν ήταν ο φορέας που διενήργησε τον επίμαχο διαγωνισμό. Αυτό είναι ένα διαφορετικό ζήτημα. Δεν σημαίνει ότι η υπόθεση δεν αφορά την Καλαμάτα. Ο Δήμος ήταν συμβαλλόμενο μέρος στην προγραμματική σύμβαση με τον ΦΟΔΣΑ. Ο Δήμος πρότεινε θέσεις εγκατάστασης. Τα πολυκέντρα βρίσκονται σήμερα στην πόλη. Και ο ίδιος ο Δήμος τα παρουσιάζει ως μέρος του προγράμματος ανακύκλωσης.
Υπάρχει όμως και μια ακόμη θεσμική διάσταση. Ο Θανάσης Βασιλόπουλος είναι πρόεδρος της ΠΕΔ Πελοποννήσου. Δεν είναι πρόεδρος του ΦΟΔΣΑ. Πρόεδρος του ΦΟΔΣΑ είναι ο Γιάννης Σμυρνιώτης. Ο Βασιλόπουλος, όμως, ως πρόεδρος της ΠΕΔ, έχει θεσμικό ρόλο απέναντι στους δήμους της Πελοποννήσου. Και εδώ η σιωπή γίνεται δύσκολο να εξηγηθεί. Ο πρόεδρος της ΠΕΔ οφείλει να γνωρίζει τι σημαίνει για τους δήμους μια συνολική ανάκτηση 16,4 εκατ. ευρώ. Οφείλει να γνωρίζει αν υπάρχει κίνδυνος παρακράτησης εισφορών. Οφείλει να γνωρίζει πόσο μπορεί να επιβαρυνθεί ο Δήμος Καλαμάτας. Και οφείλει να ζητήσει απαντήσεις από τον ΦΟΔΣΑ.
Υπάρχουν λοιπόν συγκεκριμένα ερωτήματα. Πόσα από τα 16,4 εκατ. ευρώ αναλογούν τελικά στην Καλαμάτα;
Με ποιον τρόπο θα γίνει ο επιμερισμός;
Ποια είναι η πραγματική οικονομική επιβάρυνση του Δήμου;
Πότε αποφασίστηκε η αύξηση από επτά σε οκτώ πολυκέντρα;
Γιατί δεν έχει δοθεί μέχρι σήμερα μια σαφής δημόσια απάντηση;
Και το θέμα δεν τελειώνει εδώ. Ο Γιώργος Λιάλιος αποκαλύπτει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για την υπόθεση. Η έρευνα αφορά πολυκέντρα που απέκτησαν τόσο Περιφέρειες όσο και δήμοι. Άρα πλέον δεν μιλάμε μόνο για μια διοικητική διαφορά. Δεν μιλάμε μόνο για ένα ζήτημα χρηματοδότησης. Μιλάμε για υπόθεση που βρίσκεται στο μικροσκόπιο Ευρωπαϊκών εισαγγελικών αρχών.
Οι έλεγχοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής έφεραν επίσης συγκεκριμένα στοιχεία. Σε δείγμα 30 πολυκέντρων εξετάστηκαν τα στοιχεία λειτουργίας τους. Διαπιστώθηκε ότι το 55% των συλλεγόμενων υλικών αφορούσε υλικά συσκευασίας που υπάγονται στη διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού. Δηλαδή υλικά που συνδέονται με άλλο σύστημα ανακύκλωσης. Το έργο όμως είχε χρηματοδοτηθεί για διαφορετικό αντικείμενο. Αυτό αποτέλεσε τη βάση για τη νέα δημοσιονομική διόρθωση.
Επομένως, το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο πόσο κόστισαν τα «σπιτάκια». Είναι τι ακριβώς αγοράστηκε. Με ποια διαδικασία. Για ποιο σκοπό. Πώς χρησιμοποιήθηκε. Τι υλικά συγκέντρωσε. Και ποιος τελικά θα πληρώσει τον λογαριασμό.
Η Καλαμάτα δεν μπορεί να παραμένει θεατής. Έχει οκτώ πολυκέντρα από τα 58 του συγκεκριμένου δικτύου. Ο ΦΟΔΣΑ βρίσκεται αντιμέτωπος με ανακτήσεις περίπου 16,4 εκατ. ευρώ. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ερευνά την υπόθεση. Και ο Δήμος Καλαμάτας είναι ένας από τους δήμους που συμμετείχαν στο πρόγραμμα.
Ο δήμαρχος Καλαμάτας και πρόεδρος της ΠΕΔ Πελοποννήσου δεν χρειάζεται να περιμένει. Οφείλει να ζητήσει δημόσια όλες τις απαντήσεις. Από τον ΦΟΔΣΑ. Από την Περιφέρεια. Και από κάθε αρμόδιο φορέα.
Γιατί εδώ δεν υπάρχει πλέον χώρος για γενικόλογες απαντήσεις. Υπάρχουν συγκεκριμένα ποσά. Υπάρχουν συγκεκριμένες αποφάσεις. Υπάρχουν συγκεκριμένα πολυκέντρα. Υπάρχει συγκεκριμένος έλεγχος. Και υπάρχει μια έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.
Το ερώτημα είναι τελικά πολύ απλό. Πόσο θα κοστίσει η υπόθεση των «σπιτιών ανακύκλωσης» στην Καλαμάτα;
Οι δημότες δικαιούνται να το γνωρίζουν. Ο δήμαρχος επιβάλεται να δώσει τις απαντήσεις.
