Μια ακόμη μεγάλη περιοχή της χώρας γνώρισε τεράστια καταστροφή από τις σφοδρές βροχοπτώσεις. Αυτή τη φορά ήταν η σειρά της Κρήτης να «πληρώσει» την οργή του νερού που αναζητεί αγριεμένα διέξοδο στη θάλασσα. Αλλά βρίσκει μπροστά του τα «έργα ανθρώπων» που δεν δυσκολεύεται να κατεδαφίσει και να πνίξει ολόκληρες περιοχές στο νερό και τη λάσπη. Απανωτά η Θεσσαλία στο κοντινό παρελθόν, τώρα η Κρήτη, κατά καιρούς σημειακά άλλες περιοχές. Και δεν μπορεί παρά να προκαλεί εφιάλτες η απάντηση στο ερώτημα «που την επόμενη φορά», καθώς η απάντηση είναι «οπουδήποτε». Αυτό είναι που τρομάζει αλλά δυστυχώς προσωρινά και μετά από καταστροφές. Μετά όλα ξεχνιούνται, ελάχιστοι ανησυχούν και σχεδόν κανένας δεν παίρνει μέτρα. Από τους «άρχοντες» μέχρι τους καταπατητές των ρεμάτων εμφανίζεται η… αισιοδοξία ότι «δεν θα σκάσει το βαρομετρικό πάνω από τα δικά μας κεφάλια». Και κάπως έτσι πορευόμαστε με βάρκα την ελπίδα και προφανή «άγνοια κινδύνου».

Κάπου εδώ μπαίνει στην «εξίσωση» των κινδύνων και η Καλαμάτα, η οποία μόλις πριν 10 χρόνια (και κάτι ημέρες) πλήρωσε ακριβά την οργή του νερού, την «απληστία» των ανθρώπων που νομίζουν πως μπορούν να τα βάλουν με την φύση και την αδιαφορία των «αρχόντων» που έχουν τη «λαϊκή εντολή» να λύσουν προβλήματα. Επαναφέρουμε λοιπόν το θέμα με την αφορμή της «επετείου» των 10 χρόνων, καταστροφών στην Κρήτη αλλά και ένα δημοσίευμα στο «Μεσσηνιακό Βήμα» στις 25 Νοεμβρίου 1963 που «αλίευσε» φίλος. Πρόκειται για επιστολή με τίτλο «Κινδυνεύει η Καλαμάτα από τον Νέδοντα – Ανάγκη να ληφθούν μέτρα». Μετά από 63 χρόνια η επιστολή είναι χρήσιμη επί της ουσίας: «Τα φράγματα Νέδοντα μόνον ανασταλτικήν ισχύν έχουν επί της ταχύτητος της ροής των υδάτων. Το χάσμα εκ της αμμοληψίας εν περιπτώσει πλημμύρας θα καλυφθεί εις ελάχιστα λεπτά της ώρας. Οι μανδρότοιχοι του ποταμού αλογίστως κατεδαφίσθησαν εις πλείστα σημεία εντός της πόλεως και εν περιπτώσει πλημμύρας – όχι ως η του 1925 – αλλά μόνον ως η προ 8ετίας, όταν τα ύδατα ανήλθον εις το χείλος των μανδροτοίχων τι θα συμβεί;

Ουδείς των ιθυνόντων από ετών επεσκέφθη τον Νέδοντα, Εισήλθομεν εις τον χειμώνα. Κρούω των κώδωνα του κινδύνου. Μόνον από τον κ. Νομάρχην αναμένομεν το ξύπνημα των υπευθύνων».

Άλλες φυσικά οι συνθήκες της εποχής, αποκρυπτογραφόντας την επιστολή διαπιστώνουμε ότι καταγγέλει ουσιαστικά τα όσα συνέβησαν με τις απολήψεις μεγάλων όγκων πέτρας από το Νέδοντα για την κατασκευή του διαδρόμου του στρατιωτικού αεροδρομίου. Οι φόβοι τότε δεν επιβεβαιώθηκαν και ουσιαστικά πλημμύρα στο χείμαρρο δεν έχει γίνει από τότε. Κάποιες φορές το νερό έφτασε στο χείλος της κοίτης που τσιμενταρίστηκε στη συνέχεια την εποχή της δημαρχοντίας Κουτουμάνου. Αλλά δεν «καβάλλησε» τους τοίχους κατά τη λαϊκή έκφραση. Αντιθέτως άλλοι χείμαροι έχουν προκαλέσει μεγάλες καταστροφές, ανάλογα με το που «σκάει» το σύννεφο με το νερό.

Εδώ και 35 χρόνια όμως έχει ανοίξει μια συζήτηση για τους κινδύνους στο Νέδοντα καθώς το ποτάμι έχει σκεπαστεί μέσα στην πόλη, έχουν τοποθετηθεί δοκάρια κάτω από τη «στέγη» σε ορισμένα σημεία και εκφράζονται σοβαροί φόβοι επικίνδυνου πλημμυρικού φαινομένου. Με αφορμή την καταστροφή όμως στη Δυτική Πόλη κάποια στιγμή… έσκασε μύτη μια πρόταση για φαραωνικό έργο που θα οδηγούσε όλα τα νερά από τα ρέματα δεξιά και αριστερά του Νέδοντα μέσα σε αυτόν, ο οποίος στο μεταξύ θα είχε ξεσκεπαστεί και εκβαθυνθεί σημαντικά. Μια πρόταση η οποία προβλήθηκε ως «σωτηρία της πόλης» και μετά μπήκε στο… χρονοντούλαπο της ιστορίας. Θα μιλήσουμε γι’ αυτό αλλά πριν θα έπρεπε να κάνω μια επισήμανση που έχει ως αφετηρία τη σφοδρή αντίδραση που εκδηλώθηκε τότε και οδήγησε σε αρνητική τοποθέτηση τόσο του δημοτικού, όσο και του περιφερειακού συμβουλίου. Φέτος ζήσαμε (και ζούμε ακόμη) μια απίστευτη κατάσταση με την κυκλοφορία και τη στάθμευση στην πόλη. Μπορεί ο καθένας να σκεφτεί τι θα γινόταν αν είχε περάσει η πρόταση και είχε ξεκινήσει το ξήλωμα του Νέδοντα και των χώρων στάθμευσης πάνω σε αυτούς, με ταυτόχρονη κυκλοφορία μεγάλου αριθμού μεγάλων οχημάτων με υλικά… κατεδάφισης. Θα ήταν μια ωρολογιακή βόμβα στην «ανάπτυξη» όπως την φαντάζονται ορισμένοι, αλλά και στη ζωή της πόλης.

Εργο φυσικά δεν έγινε για λόγους που κανένας δεν έχει εξηγήσει και οι δημοτικοί άρχοντες σφυρίζουν αδιάφορα. Υπενθυμίζω αυτά που έγραψα πριν από 2 χρόνια γιατί έχουν τη δική τους σημασία: «Η μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων καταψηφίστηκε στις 10/7/2022 από το σώμα και βγήκαν τα “εξαπτέρυγα” της πολιτικής και οικονομικής διαπλοκής να κατηγορήσουν όσους ήταν αντίθετοι κατηγορώντας ότι θα πνιγεί η Καλαμάτα και θα είναι υπεύθυνοι γιατί (επί της ουσίας)… πρότειναν άλλα λύση. Γνωμοδοτική βεβαίως η απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, το υπουργείο Περιβάλλοντος αποφασίζει. Πάει το θέμα στο Περιφερειακό Συμβούλιο που αποφασίζει να πάρει γνωμοδότηση από καθηγητή του ΕΜΠ προκειμένου να τοποθετηθεί. Νέος πόλεμος ότι… καθυστερεί το έργο και θα πνιγεί η Καλαμάτα, τελικά η γνωμοδότηση στηρίζει την απορριπτική απόφαση του περιφερειακού συμβουλίου που λήφθηκε στις 19/10/2022. Με καθυστέρηση κάποιων εβδομάδων δηλαδή τυπικά. Γνωμοδοτική και η απόφαση του περιφερειακού συμβουλίου, το υπουργείο Περιβάλλοντος αποφασίζει. Το υπουργείο Περιβάλλοντος κάνει ένα χρόνο να… αποφασίσει γιατί κάνει παιχνίδια ενόψει των αυτοδιοικητικών εκλογών. Ολο αυτό το χρόνο “μούγκα στη στρούγκα” τα εξαπτέρυγα που φοβόντουσαν ότι θα… πνιγεί η Καλαμάτα και έπρεπε σε χρόνο dt να δοθεί θετική γνωμοδότηση. Και το υπουργείο παίρνει την απόφαση έγκρισης στις 26/10/2023. Περνάει άλλος ένας χρόνος και στο δήμο ούτε που γνωρίζουν που είναι η υπόθεση, τα εξαπτέρυγα φυσικά “μούγκα στη στρούγκα” με πρώτους τους δημοτικούς παράγοντες (και τον ίδιο το δήμαρχο) που “έκοβαν πέταλο” για να δοθεί το έργο στο “Μορέα” με απευθείας ανάθεση. Τους έχει φύγει η… ανησυχία για την πλημμύρα και το αντιπλημμυρικό. Αυτό συμβαίνει όταν κάποιοι “χορεύουν” κατά πως βαράει το τούμπανο της εξουσίας». Μετά από 4 χρόνια από τότε που μπορούσε θεωρητικά να δοθεί «πράσινο φως» κανένας δεν ασχολείται με την υπόθεση και τη λύση που πρέπει να δοθεί. Ελπίζουν πως δεν θα σκάσει κάτι στα χέρια τους, αλλά αν σκάσει φωτιά στα μπατζάκια τους. Σκίστηκαν για να πάρει το έργο ο «Μωρέας» και όταν τα κυβερνητικά αφεντικά έθαψαν την υπόθεση, οι τοπικοί άρχοντες κρύφτηκαν στο καβούκι τους.

Ο κίνδυνος πλημμύρας στο Νέδοντα είναι τεράστιος. Ο κίνδυνος πλημμύρας από το Ελαφογκρέμι είναι της ίδιας τάξης μεγέθους. Αλλά δεν ασχολείται κανένας ούτε με την οριοθέτηση των χειμάρρων αυτών. Γιατί αν γίνει επιστημονικά θα πρέπει να ξηλωθούν όλες οι εγκαταστάσεις επί της κοίτης του Νέδοντα και πολλά σπίτια στη Δυτική πόλη που κατέλαβαν την κοίτη του ρέματος. Υπάρχουν λύσεις λογικής που θα μπορούσαν να έχουν ξεκινήσει εδώ και χρόνια για να εκλείψει ο κίνδυνος για την πόλη. Είναι τα φράγματα στο Νέδοντα για να συγκρατούν τις επικίνδυνες ποσότητες νερού και η μελέτη αντιμετώπισης του πλημμυρικού κινδύνου στο Ελαφογκρέμι (και άλλα ρέματα). Αν γίνουν φράγματα στο Νέδοντα και διευκολυνθεί κατά το δυνατόν η ροή στο Ελαφογκρέμι, θα μπορούσε τα υπερχειλίζοντα νερά από το ρέμα να οδηγούνται στο Νέδοντα χωρίς να χρειαστεί φαραωνικό πολυδάπανο και καταστροφική για την πόλη έργο. Σε αντίθετη περίπτωση θα πρέπει να τρέμουμε στην ιδέα ότι οι μετεωρολόγοι θα αναγγείλουν ότι τα σύννεφα ενδεχομένως θα ανοίξουν πάνω από τα βουνά της περιοχής. Γιατί τότε θα εκτυλιχθούν δράματα που δεν θέλουμε να σκεφτόμαστε.

Ακούει κανείς;