Η ελληνική κοινωνία εξακολουθεί να βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σοβαρή και διαρκή πρόκληση: την έμφυλη και ενδοοικογενειακή βία. Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (EIGE) η γυναικοκτονία σήμερα ορίζεται ως από τις πλέον ακραίες μορφές της ενδοοικογενειακής βίας.1 Η ανάλυση στοιχείων από τα επίσημα αρχεία της Ελληνικής Αστυνομίας αναδεικνύει τη σημαντική έκταση και δυναμική του φαινομένου, ενώ παράλληλα τεκμηριώνει τη διαχρονική παρουσία περιστατικών ενδοοικογενειακής ανθρωποκτονίας και γυναικοκτονίας στην Ελλάδα.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η ενίσχυση των μηχανισμών πρόληψης και προστασίας καθίσταται κάτι περισσότερο από αναγκαία. Η απαγόρευση προσέγγισης και επικοινωνίας με το θύμα, αποτελεί σημαντικό δικαστικό μέτρο. Η αποτελεσματικότητά του, ωστόσο, συνδέεται και με τη δυνατότητα έγκαιρης διαπίστωσης μιας πιθανής παραβίασης. Εδώ αποκτά ιδιαίτερη σημασία η ηλεκτρονική επιτήρηση 2.
Η διεθνής εμπειρία, και ιδίως το ισπανικό σύστημα τηλεματικής παρακολούθησης COMETA, παρέχει ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αξιοποίησης της τεχνολογίας για την παρακολούθηση επιβληθέντων δικαστικών περιορισμών. Το Ισπανικό Υπουργείο Εσωτερικών αναφέρει ότι το σύστημα VioGén 2 διασυνδέεται με το σύστημα τηλεματικής παρακολούθησης COMETA, ενώ παράλληλα διαθέτει μηχανισμούς αξιολόγησης κινδύνου, παρακολούθησης των υποθέσεων και αυτοματοποιημένων ειδοποιήσεων προς τις αρμόδιες υπηρεσίες 3.
Από νομική άποψη, η εφαρμογή του μέτρου οφείλει να συνάδει με την αρχή της αναλογικότητας, εξισορροπώντας την ανάγκη αποτελεσματικής προστασίας της ζωής και της σωματικής και ψυχικής ακεραιότητας των θυμάτων, με το σεβασμό των θεμελιωδών δικαιωμάτων του προσώπου που υπόκειται σε ηλεκτρονική επιτήρηση. Η τεχνολογία δεν αποτελεί αυτοσκοπό, αλλά ένα πρόσθετο προληπτικό μέσο, όταν οι περιστάσεις της συγκεκριμένης υπόθεσης δικαιολογούν την εφαρμογή του. 4
Η εξέλιξη αναφορικά με τα περιστατικά επιθέσεων σε βάρος γυναικών, δημιουργεί την ανάγκη για ταχεία και αποτελεσματική επιχειρησιακή εφαρμογή του μέτρου, με σαφείς κανόνες, κατάλληλες τεχνικές υποδομές και άμεση διασύνδεση των προειδοποιήσεων με τις αρμόδιες υπηρεσίες . Το ζητούμενο δεν είναι απλώς η εγκατάσταση μιας τεχνολογικής συσκευής, αλλά η δημιουργία ενός λειτουργικού μηχανισμού προστασίας.
Η χρήση του ηλεκτρονικού βραχιολιού, ιδίως σε υποθέσεις στις οποίες έχουν επιβληθεί περιοριστικοί όροι, μπορεί να αποτελέσει ένα πρόσθετο εργαλείο πρόληψης και ελέγχου της τήρησής τους 2,4. Ωστόσο, δεν πρέπει, να αντιμετωπίζεται ως υποκατάστατο της Αστυνομίας, της Δικαιοσύνης ή των κοινωνικών υπηρεσιών, όμως, μπορεί να αποτελέσει έναν κρίσιμο κρίκο στην αλυσίδα προστασίας των απειλούμενων προσώπων.
Η ουσία στην εφαρμογή και χρήση του ηλεκτρονικού βραχιολιού τελικά, δεν βρίσκεται στην ίδια τη συσκευή, αλλά στην ταχύτητα με την οποία μια προειδοποίηση μετατρέπεται σε ανθρώπινη παρέμβαση.
Βιβλιογραφία
1Σερβέτα, Σ. Μ. (2025). Αναπαραστάσεις των γυναικοκτονιών στον ψηφιακό δημόσιο λόγο: Μια ανάλυση με σώμα κειμένων από το ελληνικό Χ (Twitter) [Διπλωματική εργασία, Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο]. Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο
2 Νόμος 5172/2025. Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1385 ... και άλλες διατάξεις. ΦΕΚ Α΄ 10/29.01.2025, ιδίως άρθρο 18, με το οποίο τροποποιείται το άρθρο 18 του Ν. 3500/2006
3 Ministerio del Interior. (2025, January 15). Interior diseña un nuevo modelo de respuesta policial a la violencia de género. Gobierno de España.
4 άρθρο 25 § 1 του Συντάγματος
