Για να καταλάβει κανείς τι ζούμε, δεν χρειάζεται να διαβάσει Τύπο. Αρκεί να θυμηθεί έναν ορισμό.
Μπανανία: χώρα που τυπικά έχει σημαία, κοινοβούλιο και πρωθυπουργό, αλλά ουσιαστικά διοικείται από την πρεσβεία των ΗΠΑ, μερικούς ντόπιους μεσάζοντες και μια εταιρεία που πουλάει κάτι σε βαρέλια.
Η Ελλάδα του 2026 τα έχει όλα.
Ο Τζον Πιουριφόι τη δεκαετία του ’50 δεν ήταν πρέσβης. Ήταν τοποτηρητής. Έστηνε κυβερνήσεις, διόριζε πρωθυπουργούς, απειλούσε στρατηγούς. Το 1952 έβαλε τον Παπάγο για να τελειώνει με τον Πλαστήρα. Η περίφημη φράση του «οι Έλληνες ψηφίζουν όπως τους λέμε εμείς» δεν ήταν ανέκδοτο, ήταν πρακτικό εγχειρίδιο.
Δίπλα του, η Φρειδερίκη οργίαζε σαν ιδιοκτήτρια της χώρας, μοίραζε υπουργεία και έπαιρνε λίστες με τους «επικίνδυνους» αριστερούς. Μετά ήρθε η Αποστασία του ’65 με την ευλογία της Ουάσινγκτον, και το 1967 η Χούντα με το ΝΑΤΟ να δηλώνει «μια χαρά παιδιά είναι».
Νομίζατε ότι αυτά τελείωσαν; Γελαστήκατε.
Σήμερα έχουμε την Κίμπερλι Γκιλφόιλ. Ο Πιουριφόι ήταν τουλάχιστον επαγγελματίας κατάσκοπος. Η κυρία ήταν τηλεπερσόνα του Fox News, πρώην σύντροφος του γιου Τραμπ, που την ξαπόστειλαν στην Αθήνα για να μην ενοχλεί στο Μαρ-α-Λάγκο. Και τι κάνει; Ακριβώς ό,τι έκανε ο Πιουριφόι, μόνο που τώρα το εμπόρευμα δεν είναι σκέτος αντικομμουνισμός, είναι φιλοναζισμός με LNG.
Σύμφωνα με την Wall Street Journal, σε φιλικό γεύμα τον Μάρτιο, η πρέσβης φέρεται να είπε το αμίμητο: «Μπορούμε να ρίξουμε οποιαδήποτε κυβέρνηση θέλουμε, μπορούμε να το κάνουμε και εδώ», προαναγγέλλοντας την πτώση της κυβέρνησης στη Ρουμανία.
Μπροστά της ο υπουργός Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου. Ο οποίος δεν τη διέψευσε. Κανείς δεν τη διέψευσε. Ούτε ο Μαρινάκης, ούτε ο ίδιος ο υπουργός. Είπαν απλώς με στόμφο ότι «δεν τέθηκε ποτέ θέμα απειλής και δεν θα γινόταν ανεκτό». Μα αν δεν τέθηκε, γιατί απαντάτε ότι δεν θα γινόταν ανεκτό; Όταν σου λένε «δεν σε έδειρα» και απαντάς «δεν θα το ανεχόμουν αν με έδερνες», το συμπέρασμα είναι ένα: σε έδειραν.
Αυτό είναι το πρώτο σημάδι της μπανανίας: η απειλή δεν διαψεύδεται, εξωραΐζεται. Το δεύτερο σημάδι είναι ο «δεδομένος σύμμαχος». Ο Κυριάκος Μητσοτάκης το δήλωσε, χωρίς να αντιλαμβάνεται ότι στη διπλωματία, «δεδομένος» σημαίνει «προπληρωμένος και χωρίς επιστροφή».
Όπως έλεγε ο Χένρι Κίσινγκερ, που κάτι ήξερε από τέτοιες μπανανίες: «Το να είσαι εχθρός της Αμερικής μπορεί να είναι επικίνδυνο, αλλά το να είσαι φίλος της είναι μοιραίο».
Τι σημαίνει «δεδομένος» στην πράξη; Αλεξανδρούπολη. Ολόκληρη η Θράκη μετατράπηκε σε αμερικανικό ορμητήριο, χωρίς κανένα αντάλλαγμα, χωρίς καν μια γραπτή δέσμευση για τα 12 μίλια, για την Κύπρο, για τα F-35 της Τουρκίας. Δώσαμε λιμάνια, αεροδρόμια, βάσεις, στρατόπεδα. Γίναμε ο πρόθυμος αποθηκάριος του ΝΑΤΟ για την Ουκρανία, κόψαμε κάθε γέφυρα με τη Μόσχα -με την οποία, αρέσει δεν αρέσει, είχαμε ενεργειακά συμβόλαια που κρατούσαν φτηνό το ρεύμα- και βαφτιστήκαμε «εχθρικό κράτος» από τον Πούτιν. Και για ποιον; Για να μας πουλάει ο Τραμπ το πανάκριβο αμερικανικό LNG μέσω Ελληνα μεσάζοντα, όπως αποκαλύπτει η WSJ.
Και την ίδια στιγμή, αγκαλιά με το Ισραήλ. Όχι με το Ισραήλ του ’60, αλλά με το Ισραήλ του Νετανιάχου, του ανθρώπου για τον οποίο το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο έχει εκδώσει ένταλμα για εγκλήματα πολέμου. Ο «δεδομένος σύμμαχος» έγινε δεδομένος συνένοχος. Πάμε χέρι-χέρι με έναν καταζητούμενο, για να αποδείξουμε ότι είμαστε χρήσιμοι. Όπως έγραφε ο Τζορτζ Όργουελ: «Όλοι είναι ίσοι, αλλά μερικοί είναι πιο ίσοι από τους άλλους». Στην ελληνική εκδοχή: όλοι οι σύμμαχοι είναι δεδομένοι, αλλά εμείς είμαστε πιο δεδομένοι.
Γι’ αυτό η ατάκα της Γκιλφόιλ δεν ήταν γκάφα μεταξύ τυρού και αχλαδίου. Ήταν δήλωση ιδιοκτησίας. Σαν να λέει ο επιστάτης στο τσιφλίκι: «Μπορώ να διώξω όποιον εργάτη θέλω». Δεν χρειάζεται να το κάνει. Αρκεί που το λέει, και οι εργάτες σκύβουν το κεφάλι.
Σε μια κανονική χώρα, μια τέτοια διαρροή θα προκαλούσε σεισμό. Θα καλούσαν την πρέσβη για εξηγήσεις. Θα υπήρχε διάβημα. Εδώ, σιωπή. Γιατί πώς να μαζέψεις την πρέσβη όταν έχεις ήδη παραδώσει τα κλειδιά της αποθήκης; Πώς να πεις «Kimberly go home» όταν έχεις κάνει το σπίτι σου Airbnb για τα συμφέροντά της;
Ο Εδουάρδο Γκαλεάνο, που έζησε πολλές μπανανίες, έγραφε: «Στη Λατινική Αμερική, η δημοκρατία είναι ένα πολυτελές εισαγόμενο προϊόν που κανείς δεν μπορεί να αγοράσει». Εμείς το εισάγουμε πλέον σε μορφή LNG. Ακριβό, αμερικανικό, και με ρήτρα ότι αν δεν το αγοράσεις, πέφτεις.
Κι έτσι φτάσαμε στο πιο κωμικό. Η κυβέρνηση που λογοκρίνει φοιτητές, που παρακολουθούσε με Predator, που κάνει τον Πορτοσάλτε τιμωρό της αντιπολίτευσης, μπροστά στην Αμερικανίδα πρέσβη γίνεται γατάκι. Δεν τολμά ούτε να ψελλίσει.
Μέχρι τότε, ας απολαμβάνουμε τη μπανανία μας. Έχει ήλιο, έχει θάλασσα, έχει βάσεις, και τώρα έχει και πρέσβη -πρώην τηλεπερσόνα- που μας εξηγεί ποιος κυβερνάει, όταν δεν τα σπάει στου Αργυρού.
Μια κυρία στα μπουζούκια.
Στο κάτω κάτω της γραφής
“Σε μια συμμαχία, πάντα ο ένας κάνει το άλογο κι ο άλλος τον καβαλάρη”.
Βλαδίμηρος Ίλιτς Λένιν, Σοβιετικός ηγέτης
