Σάββατο, 21 Νοεμβρίου 2026 10:23

Αντί-γνωμος: Η γη είναι στρογγυλή κι οι φυλακές γεμάτες

Γράφτηκε από την

Αντί-γνωμος: Η γη είναι στρογγυλή κι οι φυλακές γεμάτες

 

Γράφει ο Θύμιος Γεωργόπουλος

Και μετά ξύπνησαν.

Ας το πούμε καθαρά: η εξυπνάδα είναι θέμα μυαλού και η βλακεία θέμα χαρακτήρα.  Το πολιτικό παραμύθι που λέει ότι ο Τσίπρας «μείωσε τις ποινές, άδειασε τις φυλακές και -βεβαίως, βεβαίως- χρηματίστηκε για να το κάνει», δεν έχει……δράκο.

Είναι ένα αφήγημα τόσο κακοφτιαγμένο, που αν το έβαζες σε σενάριο, θα στο επέστρεφαν ως απαράδεκτο. Θέλει έναν κακό, έναν φάκελο με λεφτά, και μερικές ανοιχτές πόρτες φυλακής.

Μόνο που η πραγματικότητα έχει το ελάττωμα να επιμένει να υπάρχει.

Οι Ποινικοί Κώδικες και ο Κώδικας Ποινικής Δικονομίας που ψηφίστηκαν το 2019 δεν τους έγραψε ο Τσίπρας ένα βράδυ στο Μαξίμου. Γράφονταν επί 10 χρόνια πριν, με νομοπαρασκευαστικές επιτροπές από δικαστές, εισαγγελείς, πανεπιστημιακούς και δικηγόρους, με σχέδια, διαβουλεύσεις, διαφωνίες και ξαναγραψίματα.

Με άλλα λόγια: δεν ήταν «νόμος του Τσίπρα». Ήταν ένας Κώδικας που ο Τσίπρας παρέλαβε, ολοκλήρωσε και χρεώθηκε πολιτικά.

Κάτι σαν να παραλαμβάνεις ένα σπίτι που χτίζεται δέκα χρόνια πριν από σένα και να σε κατηγορούν ότι το θεμελίωσες με μίζα.

Το καλύτερο; ο περίφημος «ελαφρύς» Κώδικας του 2019 ήταν αυστηρότερος.  Καταργήθηκε η δυνατότητα αναστολής ή μετατροπής ποινών άνω των τριών ετών. Το 1/10 έπρεπε να εκτιθεί υποχρεωτικά στη φυλακή. Δηλαδή, ποινές που πριν έμεναν στο χαρτί ως «αυστηρές», ξαφνικά άρχισαν να εκτίονται πραγματικά.

Ηλίθιος τρόπος για ν’ αδειάσουν οι φυλακές, δεν βρίσκετε; Είναι σαν να θες να αδυνατίσεις και να ξεκινάς δίαιτα με τρία πιτόγυρα για «καλή αρχή».

Φυσικά, υπήρξαν και μειώσεις όπως η ενεργητική δωροδοκία που υποβαθμίστηκε σε ορισμένες μορφές της από κακούργημα σε πλημμέλημα. Και εκεί ακριβώς στήθηκε η δεύτερη πράξη του παραμυθιού: «Είδες; Τα έκανε όλα για να γλιτώσουν οι φίλοι του!»

Μόνο που η ενεργητική δωροδοκία πολιτικών ή δικαστών παρέμεινε κακούργημα. Αλλά ποιος να διαβάσει 463 άρθρα όταν μπορείς να φωνάξεις «χρηματίστηκεεεεε» σε κάθε πάνελ;

Και μετά ήρθε η ΝΔ να «διορθώσει» τα πράγματα. Μέσα σε δύο χρόνια οι Κώδικες άλλαξαν τρεις φορές: Τέλος η αναστολή ως κανόνας, μόνο έως ένα έτος. Πρόσκαιρη κάθειρξη από 15 σε 20 έτη. Συρροή κακουργημάτων από 20 σε 25 έτη. Όλα τα κακουργήματα αυτεπαγγέλτως. Μιλάμε για αυστηροποίηση-μπουλντόζα.

Μόνο που εάν η θεωρία «όσο πιο αυστηρός ο νόμος, τόσο λιγότερο το έγκλημα» ήταν σωστή, τώρα θα έπρεπε να κυκλοφορούμε αφήνοντας τις πόρτες των σπιτιών μας ανοιχτές και να παρατάμε το πορτοφόλι μας στο κεφαλόσκαλο.

Τι έγινε αντ’ αυτού;

Ο πληθυσμός των φυλακών αυξήθηκε από 10.242 την 1η Ιανουαρίου 2024 σε 11.484 την 1η Ιανουαρίου 2025. Περίπου 11% μέσα σε ένα χρόνο. Μέση πληρότητα 114%. 

Συγχαρητήρια. Αυστηροποιήσατε, φυλακίσατε περισσότερους, γεμίσατε τις φυλακές ασφυκτικά και δεν έχετε καμία μείωση της εγκληματικότητας να δείξετε.

Γιατί; Γιατί η αποτροπή δεν δουλεύει όπως νομίζει ο κάθε τηλε-εισαγγελέας. Το αμερικανικό Ινστιτούτο Δικαιοσύνης το λέει ωμά: αν ο δράστης πιστεύει ότι δεν θα συλληφθεί, η ποινή και δρακόντεια να είναι, δεν τον νοιάζει.

Οι παραβάτες, ως γνωστόν, δεν κάθονται το βράδυ να διαβάσουν ΦΕΚ για να αποφασίσουν αν θα κλέψουν. Η βεβαιότητα σύλληψης μετράει, ενώ η βαρύτητα μετράει πολύ λιγότερο. Με άλλα λόγια: αύξησε ο Μητσοτάκης τα χρόνια στο χαρτί, αλλά δεν αύξησε την αστυνόμευση στον δρόμο.

 

Είναι σαν να βάζεις μεγαλύτερη ταμπέλα «Απαγορεύεται» σε μια παραλία που δεν έχει ποτέ ναυαγοσώστη.

Και το κερασάκι: η αστάθεια. Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων μίλησε για «νομοθετική παλινδρόμηση». Η Ολομέλεια των Δικηγορικών Συλλόγων είπε το αυτονόητο: ο Ποινικός Κώδικας πρέπει να είναι μακροπρόθεσμη νομοθεσία, όχι story στο Instagram που αλλάζει κάθε χρόνο. Όταν ο Κώδικας αλλάζει συνεχώς, κανείς δεν ξέρει τι ισχύει -ούτε ο δικαστής, ούτε ο δικηγόρος, ούτε ο πολίτης-  ούτε -τι ειρωνεία;- ο υποτιθέμενος εγκληματίας που υποτίθεται ότι θα αποτραπεί.

Και στην Ευρώπη;

Η Γαλλία άλλαξε Κώδικα το 1994, μετά από το 1810. Η Γερμανία μεταρρυθμίστηκε σε κύματα από το 1969 έως το1974.  Η Ιταλία ζει ακόμα τον Κώδικα Ρόκκο του 1930. Πουθενά δεν παρουσιάζουν νέους κάθε δύο χρόνια ως «νέα εποχή» και «τελική λύση».

Αν ο Τσίπρας χρηματίστηκε για να κάνει τον Κώδικα «ελαφρύ», τότε χρηματίστηκε για να φτιάξει έναν Κώδικα που σε κρίσιμα σημεία ήταν αυστηρότερος, που τον χρεώθηκε πολιτικά, που του στοίχισε εκλογικά και που η επόμενη κυβέρνηση τον έκανε ακόμα αυστηρότερο και δεν πέτυχε τίποτα.

Τι είδους μίζα είναι αυτή; Μίζα-αυτοκτονία; Μίζα με αρνητικό πρόσημο;

Μήπως τελικά η «μίζα» ήταν ότι κάποιοι στο Μαξίμου έπρεπε να βρουν έναν εύκολο εχθρό για να μην μιλήσουν για τα δύσκολα: εξιχνίαση, αστυνόμευση, δικαιοσύνη που αργεί «μία αιωνιότητα και μία μέρα» και φυλακές-κλουβιά;

Και γιατί όλος ο νομικός κόσμος (πρώτος ο Ευάγγελος Βενιζέλος) ήταν αναφανδόν υπέρ των «Κωδίκων Τσίπρα», ενώ τους ψήφισε και το Ποτάμι;

Αν δεν σας το είπανε ακόμα, η Γη δεν είναι επίπεδη. Είναι στρογγυλή. Και ο Τσίπρας επιμένει, αμετανόητος, σαν τον Γαλιλαίο: «Κι όμως γυρίζει».

Στο κάτω κάτω της γραφής

“Η ευημερία των λαών υπήρξε ανέκαθεν το άλλοθι των τυράννων”.

Αλμπέρ Καμύ, Γάλλος συγγραφέας