Η διεθνής τιμή του Brent έχει καταγράψει άνοδο 47,5% από την έναρξη της κρίσης, φτάνοντας στα 107,5 δολάρια το βαρέλι, στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων μηνών. Οι αγορές παρακολουθούν με ανησυχία τις εξελίξεις γύρω από τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται σημαντικό μέρος της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου.
Παράλληλα, η Σαουδική Αραβία έχει περιορίσει τις εξαγωγές αργού μετά το πλήγμα που δέχθηκε κρίσιμη ενεργειακή της υποδομή από φιλοϊρανική οργάνωση στο Ιράκ, ενώ οι απειλές των ανταρτών Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα διατηρούν σε υψηλά επίπεδα την αβεβαιότητα για την ασφαλή μεταφορά ενεργειακών προϊόντων.
Το ενεργειακό σοκ περνά πλέον άμεσα και στις τσέπες των καταναλωτών. Στην Ελλάδα, το γέμισμα ενός ρεζερβουάρ απαιτεί πλέον ακόμη και τριψήφια ποσά, καθώς οι τιμές των καυσίμων έχουν εκτοξευθεί. Η αμόλυβδη βενζίνη διαμορφώνεται κατά μέσο όρο στα 2,16 ευρώ το λίτρο από 1,75 ευρώ πριν από την κρίση, ενώ το πετρέλαιο κίνησης έχει αυξηθεί από τα 1,57 ευρώ στα 2,12 ευρώ το λίτρο, σημειώνοντας άνοδο περίπου 35%.
Οι ανατιμήσεις ενδέχεται να συνεχιστούν καθώς αρκετές χώρες στρέφονται σε εναλλακτικές πηγές προμήθειας πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου, κυρίως από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ωστόσο, το υψηλό κόστος μεταφοράς και τα αυξημένα ναύλα επιβαρύνουν επιπλέον την τελική τιμή των καυσίμων και των ενεργειακών προϊόντων.
Οι νέες πληθωριστικές πιέσεις ανατρέπουν παράλληλα τους σχεδιασμούς των κεντρικών τραπεζών. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα προχώρησε σε νέα αύξηση του βασικού επιτοκίου στο 2,5%, επιδιώκοντας να αναχαιτίσει το νέο κύμα ανατιμήσεων, ενώ οι αγορές εκτιμούν ότι θα ακολουθήσουν και άλλες παρεμβάσεις εάν οι ενεργειακές τιμές παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα. Ανάλογες κινήσεις αναμένονται και από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ.
Όπως επισημαίνουν οικονομικοί αναλυτές, η κρίση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί τις προϋποθέσεις για έναν πιο επίμονο πληθωρισμό, αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες να διατηρήσουν ή και να αυξήσουν περαιτέρω τα επιτόκια, τη στιγμή που οι αγορές ανέμεναν σταθεροποίηση ή ακόμη και αποκλιμάκωσή τους.
Οι επιπτώσεις αποτυπώνονται ήδη στην αγορά ομολόγων. Οι αποδόσεις των κρατικών τίτλων κινούνται στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων δύο δεκαετιών, αυξάνοντας το κόστος με το οποίο δανείζονται τα κράτη. Το αμερικανικό δεκαετές ομόλογο διαμορφώνεται κοντά στο 5%, το βρετανικό στο 5,3%, ενώ οι αποδόσεις Γαλλίας και Ιταλίας κινούνται στο 4,4%. Στην Ελλάδα, το δεκαετές παραμένει χαμηλότερα, γύρω στο 4,28%, χάρη στην καλύτερη εικόνα του δημόσιου χρέους και τις παρεμβάσεις αποκλιμάκωσής του.
Την ίδια ώρα, οι κυβερνήσεις βρίσκονται αντιμέτωπες με διπλή πρόκληση καθώς από τη μία αυξάνονται οι αμυντικές δαπάνες λόγω της γεωπολιτικής αστάθειας και από την άλλη ενισχύεται η ανάγκη στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων απέναντι στο αυξημένο κόστος ζωής.
Το βάθος των επιπτώσεων θα εξαρτηθεί τελικά από τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης. Όσο η αστάθεια στη Μέση Ανατολή παραμένει και οι ενεργειακές ροές βρίσκονται υπό απειλή, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος το ενεργειακό σοκ να μετατραπεί σε ένα ευρύτερο οικονομικό σοκ για την παγκόσμια οικονομία.
Περισσότερα στο ertnews.gr
