Πρόκειται για μια εξέλιξη που αφορά άμεσα την Ελλάδα, καθώς παραμένει σε εκκρεμότητα η θεσμοθέτηση των ζωνών προστασίας και των επιτρεπόμενων χρήσεων γης σε περιοχές του δικτύου, ενώ η ίδια η Κομισιόν έχει επισημάνει ελλείψεις στην παρακολούθηση προστατευόμενων ειδών και οικοτόπων και στον καθορισμό των αναγκαίων μέτρων διατήρησης.
Η νέα πρωτοβουλία συζητήθηκε πριν από λίγες ημέρες σε διάλογο που διοργάνωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με τη συμμετοχή εκπροσώπων ενδιαφερόμενων φορέων και την παρουσία της αρμόδιας επιτρόπου Περιβάλλοντος, Ανθεκτικότητας των Υδάτων και Ανταγωνιστικής Κυκλικής Οικονομίας, Jessika Roswall.
Αντικείμενο της συνάντησης ήταν η εφαρμογή των δύο βασικών ευρωπαϊκών οδηγιών για την προστασία της φύσης, της Οδηγίας για τους οικοτόπους και της Οδηγίας για τα πτηνά. Η Επιτροπή πραγματοποιεί συνολική αξιολόγηση της λειτουργίας τους, εξετάζοντας το διοικητικό βάρος, το κόστος συμμόρφωσης και τις δυνατότητες απλούστευσης, με διακηρυγμένο στόχο τη διατήρηση των υψηλών προτύπων προστασίας της βιοποικιλότητας.
Στο επίκεντρο οι περιβαλλοντικές αξιολογήσεις των έργων
Ένα από τα τρία βασικά αντικείμενα του ευρωπαϊκού διαλόγου ήταν η εφαρμογή του άρθρου 6 της Οδηγίας για τους οικοτόπους και ειδικότερα η διαδικασία της δέουσας εκτίμησης επιπτώσεων σε προστατευόμενες περιοχές.
Η συγκεκριμένη διαδικασία αφορά σχέδια και έργα που ενδέχεται να επηρεάσουν σημαντικά έναν τόπο Natura 2000, ακόμη και όταν δεν χωροθετούνται απαραίτητα στο εσωτερικό του. Στη χώρα μας, το ζήτημα συνδέεται με την περιβαλλοντική αδειοδότηση επενδύσεων σε τομείς όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ο τουρισμός, οι υποδομές και οι δραστηριότητες που αναπτύσσονται σε περιοχές με ιδιαίτερη οικολογική αξία.
Η Κομισιόν εξετάζει κατά πόσο οι διαδικασίες μπορούν να γίνουν σαφέστερες και αποτελεσματικότερες, περιορίζοντας τις περιττές διοικητικές επιβαρύνσεις. Στην αξιολόγηση περιλαμβάνονται επίσης ζητήματα νομικής ασφάλειας, χρηματοδότησης, συμμετοχής των ενδιαφερόμενων φορέων και αξιοποίησης ψηφιακών εργαλείων. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή έχει διευκρινίσει ότι τα αποτελέσματα της αξιολόγησης θα δείξουν εάν χρειάζονται αλλαγές στο ίδιο το νομοθετικό πλαίσιο, χωρίς αυτό φυσικά να προεξοφλεί, τουλάχιστον για την ώρα, νομοθετική αναθεώρηση.
Η ελληνική εκκρεμότητα για 446 περιοχές Natura 2000
Στην Ελλάδα, η εφαρμογή του ευρωπαϊκού πλαισίου συνδέεται με μια εκτεταμένη διαδικασία καθορισμού ζωνών προστασίας και κανόνων διαχείρισης. Όπως είναι γνωστό, έχει ανατεθεί η εκπόνηση 23 Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών και αντίστοιχων Σχεδίων Διαχείρισης, που καλύπτουν 446 περιοχές του δικτύου Natura 2000, κατανεμημένες σε 11 ομάδες.
Οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες αποτελούν τη βάση για τον καθορισμό των ζωνών προστασίας και των επιτρεπόμενων χρήσεων γης στις περιοχές Natura 2000. Για να αποκτήσουν όμως οι προβλέψεις αυτές θεσμική ισχύ, απαιτείται η έκδοση των σχετικών Προεδρικών Διαταγμάτων, ενώ τα σχέδια διαχείρισης εγκρίνονται με υπουργικές αποφάσεις.
Η διαδικασία έχει άμεσο αντίκτυπο στους ιδιοκτήτες ακινήτων, στις επιχειρήσεις και στους επενδυτές, καθώς η έγκριση μιας μελέτης δεν σημαίνει ότι έχουν οριστικοποιηθεί οι χρήσεις γης και οι περιορισμοί που θα ισχύουν σε κάθε περιοχή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιεύει το ΥΠΕΝ, έχουν εγκριθεί μελέτες για περιοχές της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, της Κεντρικής Μακεδονίας, της Θεσσαλίας, της Κρήτης, της Αττικής και του Νοτίου Αιγαίου. Ωστόσο, η ολοκλήρωση του καθεστώτος προστασίας εξαρτάται από την έκδοση των αντίστοιχων Προεδρικών Διαταγμάτων, τα οποία θα καθορίσουν τους όρους υπό τους οποίους θα επιτρέπονται συγκεκριμένες δραστηριότητες.
Περισσότερα στο insider.gr
