Και δεν είναι μόνο τα χρήματα. Η Meta μπορεί να υποχρεωθεί να αλλάξει τον τρόπο λειτουργίας του Facebook και του Instagram, από τον τρόπο με τον οποίο εμφανίζονται τα “likes” και οι εξατομικευμένες προτάσεις μέχρι το autoplay και το infinite scroll.
Η κατηγορία είναι βαριά. Οι Πολιτείες υποστηρίζουν ότι η Meta σχεδίασε τις πλατφόρμες της ώστε να κρατούν παιδιά και εφήβους εθισμένους, ενώ στην πραγματικότητα γνώριζε τις επιπτώσεις στην ψυχική τους υγεία.
Τι υποστηρίζουν οι Πολιτείες
Οι 29 πολιτείες των ΗΠΑ κατηγορούν τη Meta ότι σχεδίασε σκόπιμα το Facebook και το Instagram ώστε να είναι εθιστικά για παιδιά και εφήβους, παραβιάζοντας την ομοσπονδιακή και πολιτειακή νομοθεσία. Υποστηρίζουν επίσης ότι η εταιρεία συνέλεγε συστηματικά δεδομένα παιδιών κάτω των 13 ετών χωρίς τη συγκατάθεση των γονέων τους, κάτι που παραβιάζει την ομοσπονδιακή νομοθεσία περί προστασίας της ιδιωτικότητας των ανηλίκων στο διαδίκτυο.
Στη δίκη, ωστόσο, εκπροσωπούνται η Καλιφόρνια, το Κολοράντο, το Κεντάκι και το Νιου Τζέρσεϊ που επιλέχθηκαν ως αντιπροσωπευτικές («bellwether») υποθέσεις για το σύνολο των Πολιτειών που συμμετέχουν στην αγωγή.
Πώς ξεκίνησαν όλα
Η ιστορία της υπόθεσης ξεκινά ουσιαστικά το 2021, όταν η πρώην υπάλληλος του Facebook, Frances Haugen, κατέθεσε ενώπιον επιτροπής της αμερικανικής Γερουσίας ότι η εταιρεία γνώριζε πως τα προϊόντα της μπορούσαν να βλάψουν νεαρούς χρήστες. Κι ενώ φέρεται να γνώριζε επίσης πώς θα μπορούσε να τα κάνει πιο ασφαλή, επέλεξε να μην προχωρήσει σε αλλαγές, προκειμένου να διατηρήσει υψηλότερα κέρδη. Η κατάθεση της Haugen συνοδεύτηκε από εσωτερικά έγγραφα της εταιρείας που διέρρευσαν στον Τύπο.
Οι αποκαλύψεις αυτές πυροδότησαν μια συντονισμένη έρευνα από γενικούς εισαγγελείς Πολιτειών σχετικά με τον αντίκτυπο του Instagram και του Facebook στους νεαρούς χρήστες. Η έρευνα οδήγησε το 2023 στην κατάθεση ομοσπονδιακής αγωγής από 29 Πολιτείες εναντίον της Meta. Ο τότε γενικός εισαγγελέας του Κολοράντο παρομοίασε την υπόθεση με τις μαζικές αγωγές εναντίον της καπνοβιομηχανίας και των παρασκευαστών οπιοειδών πολιτειών που κατηγορούσαν μια ισχυρή βιομηχανία ότι γνώριζε τις βλάβες που προκαλούσαν τα προϊόντα της, αλλά τα υποβάθμιζε προκειμένου να προστατεύσει τα κέρδη της.
Η υπόθεση της Meta εντάχθηκε σε μια ευρύτερη ομοσπονδιακή διαδικασία ενοποίησης παρόμοιων αγωγών (MDL) στο Βόρειο Δικαστικό Διαμέρισμα της Καλιφόρνιας, όπου έχουν συγκεντρωθεί πάνω από 3.000 παρόμοιες αγωγές εναντίον της Meta αλλά και άλλων εταιρειών -του YouTube, του TikTok και του Snapchat- για βλάβες σε παιδιά και εφήβους.
Η τωρινή δίκη είναι η πρώτη «bellwether» δίκη που φτάνει ενώπιον ενόρκων από αυτό το τεράστιο σύνολο υποθέσεων.
Η δικαστής που εποπτεύει τη διαδικασία είναι η Yvonne Gonzalez Rogers, η οποία έχει χειριστεί πολλές υψηλού προφίλ υποθέσεις κατά μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας, όπως η αγωγή του Elon Musk κατά της OpenAI και η αγωγή της Epic Games κατά της Apple για το App Store.
Το διακύβευμα
Οι Πολιτείες ζητούν αποζημιώσεις περίπου 200 δισ. δολάρια. Η Meta, από την πλευρά της, έχει υπολογίσει ότι οι αποζημιώσεις θα μπορούσαν να φτάσουν έως και το 1,4 τρισ. δολ. Η τεράστια αυτή διαφορά οφείλεται στη διαφορετική προσέγγιση για τον υπολογισμό των πιθανών κυρώσεων. Δηλαδή, το 1,4 τρισ. δολάρια αφορά το ανώτατο θεωρητικό ποσό βάσει προστίμων ανά παράβαση, ενώ τα περίπου 200 δισ. δολάρια αντανακλούν πιο συγκεκριμένα αιτήματα που ενδέχεται να διεκδικηθούν στην πράξη.
Πέρα από τα χρήματα, οι Πολιτείες ζητούν από τη δικαστή να διατάξει τη Meta να προχωρήσει σε ουσιαστικές αλλαγές στα προϊόντα της, όπως:
Να εφαρμόσει συστήματα γονικής επαλήθευσης για τους εφήβους.
Να τροποποιήσει τους αλγόριθμους προτάσεων που «χειραγωγούν τη ντοπαμίνη».
Να αφαιρέσει τα φίλτρα εικόνας που αλλοιώνουν τα χαρακτηριστικά των χρηστών.
Να καταργήσει την αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο (autoplay).
Να απαγορεύσει τη δημιουργία πολλαπλών λογαριασμών από το ίδιο άτομο.
Να καταργήσει το περιεχόμενο που εξαφανίζεται μετά από λίγο, όπως τα Instagram Stories.
Σύμφωνα με την αγωγή, οι συγκεκριμένες λειτουργίες αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της εμπειρίας των χρηστών, καθώς έχουν σχεδιαστεί σκόπιμα για να κρατούν τους εφήβους και τα παιδιά καθηλωμένα στην οθόνη. Παράλληλα, καταγγέλλεται ότι η εταιρεία δυσκολεύει τους νέους να αποσυνδεθούν, επιστρατεύοντας συνεχείς ειδοποιήσεις που τους επαναφέρουν στις εφαρμογές.
Πρόκειται δηλαδή για μια υπόθεση που δεν αφορά μόνο χρηματικό πρόστιμο, αλλά ενδεχομένως και δικαστική επιβολή αλλαγών στον ίδιο τον πυρήνα του σχεδιασμού των πλατφορμών, κάτι που θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τη λειτουργία τους παγκοσμίως, όχι μόνο στις ΗΠΑ.
Περισσότερα στο skai.gr
