Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για την περίοδο 2016–2025 δείχνουν ότι στους τρεις δήμους δημιουργήθηκαν συνολικά 1.122 νέες κατοικίες: 808 στην Τριφυλία, 255 στον Δήμο Μεσσήνης και μόλις 59 στον Δήμο Οιχαλίας. Ο αριθμός είναι σχεδόν ίδιος με τις 1.106 νέες κατοικίες που καταγράφηκαν την ίδια δεκαετία μόνο στον σαφώς μικρότερο Δήμο Δυτικής Μάνης. Για τον Δήμο Μεσσήνης δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία του 2018, επομένως το άθροισμα αφορά εννέα έτη.
Η σύγκριση αποτυπώνει το περιορισμένο εύρος της οικιστικής ανάπτυξης σε μια μεγάλη ζώνη της Μεσσηνίας. Οι τρεις δήμοι συγκεντρώνουν περίπου το 19% των νέων κατοικιών του νομού, ενώ η Τριφυλία καλύπτει σχεδόν τα τρία τέταρτα του δικού τους συνόλου. Η δραστηριότητα παρουσιάζει επίσης ισχυρή γεωγραφική συγκέντρωση. Σε κάθε δήμο, τρεις κοινότητες συγκεντρώνουν πάνω από τις μισές νέες κατοικίες.
Η ΤΡΙΦΥΛΙΑ ΕΠΙΤΑΧΥΝΕΙ ΜΕΤΑ ΤΟ 2020
Στον Δήμο Τριφυλίας καταγράφηκαν 430 νέες οικοδομές και 272 προσθήκες, συνολικά 702, που αντιστοιχούν σε 808 νέες κατοικίες και συνολική επιφάνεια 149.858 τετραγωνικών μέτρων. Η Τριφυλία συγκέντρωσε το 20% των νέων οικοδομών και προσθηκών της Μεσσηνίας και το 13,8% των νέων κατοικιών της δεκαετίας.
Η εικόνα αλλάζει αισθητά μετά το 2020. Την πρώτη πενταετία καταγράφηκαν 96 νέες οικοδομές και 238 κατοικίες. Την περίοδο 2021–2025 οι νέες οικοδομές αυξήθηκαν στις 334 και οι κατοικίες στις 570. Η αύξηση φτάνει το 247,9% στις νέες οικοδομές και το 139,5% στις κατοικίες. Το υψηλότερο επίπεδο κατοικιών καταγράφηκε το 2023, με 141, και ακολούθησε το 2024 με 135. Το 2025 ο αριθμός υποχώρησε στις 81 κατοικίες, παραμένοντας πάνω από τα επίπεδα των περισσότερων ετών της πρώτης πενταετίας.
Η ανάπτυξη συγκεντρώνεται κυρίως στη δυτική παραλιακή ζώνη. Στους Γαργαλιάνους καταγράφηκαν 201 νέες κατοικίες, στην Κυπαρισσία 197 και στη Μαραθόπολη 93. Οι τρεις κοινότητες συγκεντρώνουν 491 κατοικίες, δηλαδή το 60,8% του συνόλου του δήμου. Μόνο οι Γαργαλιάνοι και η Κυπαρισσία καλύπτουν σχεδόν το μισό σύνολο της δεκαετίας.
ΠΕΡΙΟΡΙΣΜΕΝΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΜΕΣΣΗΝΗΣ
Στον Δήμο Μεσσήνης καταγράφηκαν, στα εννέα έτη για τα οποία υπάρχουν στοιχεία, 128 νέες οικοδομές και 112 προσθήκες, συνολικά 240, με επιφάνεια 38.118 τετραγωνικών μέτρων και 255 νέες κατοικίες. Τα διαθέσιμα στοιχεία αντιστοιχούν περίπου στο 4,5% των κατοικιών της Μεσσηνίας κατά τα ίδια εννέα έτη.
Η δεύτερη πενταετία εμφανίζει μεγαλύτερους αριθμούς, χωρίς η σύγκριση να είναι απόλυτα ισότιμη επειδή λείπει το 2018 από την πρώτη περίοδο. Την τετραετία 2016–2020 με διαθέσιμα στοιχεία καταγράφηκαν 93 νέες κατοικίες, ενώ την περίοδο 2021–2025 καταγράφηκαν 162. Η μεγαλύτερη ετήσια επίδοση σημειώθηκε το 2024, με 39 κατοικίες. Ακολούθησαν το 2019 και το 2023 με 35 κατοικίες το καθένα.
Η κοινότητα Μεσσήνης βρίσκεται καθαρά στην πρώτη θέση με 85 νέες κατοικίες. Ακολουθούν το Πεταλίδι με 40 και η Ανάληψη με 13. Οι τρεις κοινότητες συγκεντρώνουν 138 κατοικίες ή το 54,1% του συνόλου του δήμου.
ΜΟΛΙΣ 59 ΚΑΤΟΙΚΙΕΣ ΣΤΟΝ ΔΗΜΟ ΟΙΧΑΛΙΑΣ
Ακόμη χαμηλότερη είναι η οικοδομική δραστηριότητα στον Δήμο Οιχαλίας. Σε ολόκληρη τη δεκαετία καταγράφηκαν 33 νέες οικοδομές και 63 προσθήκες, συνολικά 96, με μόλις 59 νέες κατοικίες. Ο δήμος συγκέντρωσε το 2,7% των οικοδομών και προσθηκών της Μεσσηνίας, αλλά μόλις το 1% των νέων κατοικιών.
Η δεύτερη πενταετία δεν παρουσιάζει άνοδο στις κατοικίες. Την περίοδο 2016–2020 καταγράφηκαν 31 και την περίοδο 2021–2025 μόλις 28, δηλαδή 9,7% λιγότερες. Οι μεγάλες επιφάνειες που εμφανίζονται σε ορισμένα έτη δεν συνδέονται με οικιστική ανάπτυξη. Το 2023, για παράδειγμα, μία νέα οικοδομή είχε επιφάνεια 9.800 τετραγωνικών μέτρων, ενώ στον δήμο καταγράφηκαν μόνο έξι νέες κατοικίες. Το στοιχείο παραπέμπει σε μεγάλη μη οικιστική κατασκευή.
Το Δώριο βρίσκεται στην κορυφή με 19 νέες κατοικίες. Ακολουθεί ο Μελιγαλάς με οκτώ και η κοινότητα Οιχαλίας με τέσσερις. Οι τρεις κοινότητες συγκεντρώνουν 31 κατοικίες ή το 52,5% του συνόλου. Ίδιο αριθμό με την κοινότητα Οιχαλίας, τέσσερις κατοικίες, καταγράφουν επίσης τα Φίλια και το Διαβολίτσι.
Ανάπτυξη σε λίγους πυρήνες
Τα στοιχεία δείχνουν τελικά δύο διαφορετικές ταχύτητες. Η Τριφυλία εμφανίζει σαφή επιτάχυνση μετά το 2020, η οποία στηρίζεται κυρίως στους Γαργαλιάνους, την Κυπαρισσία και τη Μαραθόπολη. Στους Δήμους Μεσσήνης και Οιχαλίας η οικοδομική δραστηριότητα παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη και δεν δημιουργεί νέο οικιστικό απόθεμα ικανό να μεταβάλει τη δημογραφική ή οικονομική εικόνα τους. Η συγκέντρωση πάνω από των μισών κατοικιών σε τρεις κοινότητες κάθε δήμου επιβεβαιώνει ότι η όποια ανάπτυξη αφορά λίγους τοπικούς πυρήνες και δεν διαχέεται στο σύνολο της ενδοχώρας.
