Την πρώτη θέση μεταξύ των πέντε νομών της Περιφέρειας Πελοποννήσου σε αριθμό ενεργών επιχειρήσεων καταλαμβάνει η Μεσσηνία, σύμφωνα με την «Ετήσια Έκθεση Επιχειρηματικότητας ΓΕΜΗ 2025» του Ινστιτούτου Ερευνών και Μελετών της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος. Η πρωτιά της Μεσσηνίας δεν περιορίζεται στο συνολικό πλήθος επιχειρήσεων, καθώς ο νομός προηγείται σε απόλυτους αριθμούς και στους περισσότερους βασικούς κλάδους της οικονομίας, από το εμπόριο και τον τουρισμό μέχρι τις κατασκευές και τη μεταποίηση.
Στο Επιμελητήριο Μεσσηνίας καταγράφονται 13.571 ενεργές επιχειρήσεις. Ακολουθούν η Κορινθία με 11.448, η Αργολίδα με 9.977, η Λακωνία με 8.374 και η Αρκαδία με 6.965 επιχειρήσεις. Η Μεσσηνία συγκεντρώνει έτσι περίπου το 27% των ενεργών επιχειρήσεων των πέντε Επιμελητηρίων της Περιφέρειας, με διαφορά 2.123 επιχειρήσεων από τη δεύτερη Κορινθία.
Σε επίπεδο Περιφέρειας Πελοποννήσου καταγράφονται 50.406 ενεργές επιχειρηματικές οντότητες, οι οποίες αντιστοιχούν περίπου στο 5% του συνόλου της χώρας. Η Περιφέρεια καταλαμβάνει την 7η θέση μεταξύ των 13 Περιφερειών σε απόλυτο αριθμό επιχειρήσεων, ενώ ανεβαίνει στην 5η θέση όταν λαμβάνεται υπόψη ο πληθυσμός.
Πρώτη σε εμπόριο
Ο μεγαλύτερος κλάδος της μεσσηνιακής επιχειρηματικότητας παραμένει το χονδρικό και λιανικό εμπόριο μαζί με την επισκευή μηχανοκίνητων οχημάτων. Στη Μεσσηνία λειτουργούν 3.247 επιχειρήσεις του κλάδου, έναντι 2.819 στην Κορινθία, 2.438 στην Αργολίδα, 1.793 στη Λακωνία και 1.485 στην Αρκαδία.
Η Μεσσηνία προηγείται επομένως σε απόλυτο αριθμό, χωρίς όμως να εμφανίζει τη μεγαλύτερη σχετική εξάρτηση από το εμπόριο. Ο συγκεκριμένος κλάδος αντιστοιχεί στο 28,6% των επιχειρήσεων με έγκυρο ΚΑΔ στη Μεσσηνία, ενώ στην Κορινθία φτάνει το 31,9% και στην Αργολίδα το 30,7%. Στη Λακωνία το ποσοστό είναι 28,9% και στην Αρκαδία 27,1%.
Μεγάλη υπεροχή σε καταλύματα και εστίαση
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η υπεροχή της Μεσσηνίας στον τουρισμό και στην εστίαση. Στον κλάδο καταλυμάτων και υπηρεσιών εστίασης καταγράφονται 2.267 επιχειρήσεις, έναντι 1.392 στην Κορινθία, 1.352 στην Αργολίδα, 1.203 στη Λακωνία και 889 στην Αρκαδία.
Η διαφορά από τη δεύτερη Κορινθία φτάνει τις 875 επιχειρήσεις. Παράλληλα, ο συγκεκριμένος κλάδος αποτελεί το 19,9% των επιχειρήσεων με έγκυρο ΚΑΔ στη Μεσσηνία, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον εθνικό μέσο όρο. Πολύ κοντά βρίσκεται η Λακωνία με 19,4%, ενώ ακολουθούν η Αργολίδα με 17%, η Αρκαδία με 16,2% και η Κορινθία με 15,8%.
Η εικόνα αυτή αποτυπώνει με σαφήνεια το αυξημένο βάρος του τουρισμού, της εστίασης και της φιλοξενίας στην οικονομία της νότιας Πελοποννήσου και ιδιαίτερα στη Μεσσηνία.
Πρωτιά και στις κατασκευές
Η Μεσσηνία καταλαμβάνει την πρώτη θέση και στις κατασκευές, με 1.205 ενεργές επιχειρήσεις. Ακολουθούν η Λακωνία με 920, η Αργολίδα με 893, η Κορινθία με 765 και η Αρκαδία με 735.
Η κατάταξη όμως αλλάζει όταν ο αριθμός των επιχειρήσεων συσχετίζεται με το συνολικό επιχειρηματικό δυναμικό κάθε νομού. Στη Λακωνία οι κατασκευές αντιστοιχούν στο 14,8% των επιχειρήσεων με γνωστό ΚΑΔ και στην Αρκαδία στο 13,4%, έναντι 10,6% στη Μεσσηνία. Η εικόνα δείχνει ότι η Μεσσηνία έχει τις περισσότερες κατασκευαστικές επιχειρήσεις, ενώ Λακωνία και Αρκαδία εμφανίζουν μεγαλύτερη σχετική εξειδίκευση στον συγκεκριμένο κλάδο.
Πρώτη και στη μεταποίηση
Σημαντική είναι η θέση της Μεσσηνίας και στη μεταποίηση. Στον νομό καταγράφονται 1.013 επιχειρήσεις, έναντι 792 στην Κορινθία, 688 στην Αργολίδα, 507 στην Αρκαδία και 486 στη Λακωνία.
Ως ποσοστό των επιχειρήσεων με έγκυρο ΚΑΔ, η μεταποίηση αντιστοιχεί στο 8,9% στη Μεσσηνία. Υψηλότερο ποσοστό παρουσιάζει η Αρκαδία με 9,2%, ενώ ακολουθεί η Κορινθία με 9%. Η Αργολίδα βρίσκεται στο 8,7% και η Λακωνία στο 7,8%. Και στους πέντε νομούς πάντως η σχετική παρουσία της μεταποίησης είναι ισχυρότερη σε σύγκριση με τον εθνικό μέσο όρο.
Μεταφορές και επιστημονικές δραστηριότητες
Στις μεταφορές και την αποθήκευση η Μεσσηνία διατηρεί επίσης την πρώτη θέση σε απόλυτο αριθμό, με 523 επιχειρήσεις. Ακολουθούν η Αργολίδα με 478, η Κορινθία με 462, η Αρκαδία με 335 και η Λακωνία με 293.
Η εικόνα διαφοροποιείται στα ποσοστά. Στην Αρκαδία οι επιχειρήσεις μεταφορών και αποθήκευσης αντιστοιχούν στο 6,1% του συνόλου με έγκυρο ΚΑΔ και στην Αργολίδα στο 6%, ενώ στη Μεσσηνία περιορίζονται στο 4,6%.
Στις επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες λειτουργούν στη Μεσσηνία 599 επιχειρήσεις, έναντι 478 στην Κορινθία, 400 στην Αργολίδα, 325 στην Αρκαδία και 301 στη Λακωνία.
Παρά την πρωτιά σε απόλυτο αριθμό, το μερίδιο του συγκεκριμένου κλάδου στη Μεσσηνία είναι 5,3%, στοιχείο που δείχνει ότι οι δραστηριότητες μεγαλύτερης έντασης γνώσης δεν έχουν ακόμα το βάρος που έχουν άλλοι παραδοσιακότεροι κλάδοι της τοπικής οικονομίας.
Χαμηλότερη παρουσία στην ψηφιακή οικονομία
Ανάλογη είναι η εικόνα στον κλάδο ενημέρωσης και επικοινωνίας, στον οποίο περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων δραστηριότητες πληροφορικής και ψηφιακών υπηρεσιών. Στη Μεσσηνία λειτουργούν 193 επιχειρήσεις, στην Κορινθία 168, στην Αργολίδα 124, στην Αρκαδία 118 και στη Λακωνία 69.
Η Μεσσηνία διατηρεί και εδώ την πρώτη θέση σε απόλυτο αριθμό, όμως ο κλάδος αντιστοιχεί μόλις στο 1,7% των επιχειρήσεων με έγκυρο ΚΑΔ, ποσοστό χαμηλότερο από τον εθνικό μέσο όρο. Η διαφορά αυτή φανερώνει ότι η μεγάλη επιχειρηματική βάση της Μεσσηνίας εξακολουθεί να στηρίζεται περισσότερο σε παραδοσιακές δραστηριότητες και λιγότερο στους κλάδους της ψηφιακής οικονομίας.
Ισχυρή παρουσία στην αγορά ακινήτων
Η Μεσσηνία προηγείται επίσης στις δραστηριότητες διαχείρισης ακίνητης περιουσίας, με 306 επιχειρήσεις. Ακολουθούν η Κορινθία με 249 και η Αργολίδα με 213, ενώ σαφώς χαμηλότερα βρίσκονται η Αρκαδία με 66 και η Λακωνία με 64. Η διαφορά αυτή συνδέεται με την αυξημένη κινητικότητα στην αγορά ακινήτων, την τουριστική ανάπτυξη και τις νέες επενδύσεις που καταγράφονται ιδιαίτερα στις παράκτιες περιοχές.
Στις χρηματοπιστωτικές και ασφαλιστικές δραστηριότητες η Μεσσηνία χάνει μία από τις λίγες πρωτιές της. Πρώτη είναι η Κορινθία με 219 επιχειρήσεις και ακολουθεί η Μεσσηνία με 195. Στην Αργολίδα λειτουργούν 152, στη Λακωνία 92 και στην Αρκαδία 85.
Επιχειρήσεις στον πρωτογενή τομέα
Στον κλάδο γεωργίας, δασοκομίας και αλιείας η Μεσσηνία καταγράφει 237 επιχειρήσεις και βρίσκεται ξανά στην πρώτη θέση. Ακολουθούν η Λακωνία με 200, η Κορινθία με 185, η Αρκαδία με 148 και η Αργολίδα με 104.
Τα συγκεκριμένα στοιχεία πάντως δεν αποτυπώνουν το σύνολο των αγροτικών εκμεταλλεύσεων, αλλά μόνο τις επιχειρηματικές οντότητες που είναι καταχωρημένες στο ΓΕΜΗ. Για αυτό και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως πλήρης αποτύπωση του πρωτογενούς τομέα.
Τρίτη σε επιχειρήσεις ανά 1.000 κατοίκους
Η Μεσσηνία είναι πρώτη σε συνολικό αριθμό επιχειρήσεων, όμως βρίσκεται στην τρίτη θέση της Περιφέρειας όταν εξετάζεται η επιχειρηματική πυκνότητα. στον νομό αντιστοιχούν 96,17 ενεργές επιχειρήσεις ανά 1.000 κατοίκους, αριθμός ουσιαστικά ίδιος με τον πανελλαδικό μέσο όρο των 96,29.
Πρώτη στην Περιφέρεια είναι η Αργολίδα με 110,73 επιχειρήσεις ανά 1.000 κατοίκους. Ακολουθεί η Λακωνία με 98,22, η Μεσσηνία με 96,17, η Αρκαδία με 91,68 και η Κορινθία με 83,74.
Η Περιφέρεια Πελοποννήσου συνολικά εμφανίζει 95,26 επιχειρήσεις ανά 1.000 κατοίκους και βρίσκεται στην 5η θέση μεταξύ των 13 Περιφερειών της χώρας.
Έντονη ανανέωση του επιχειρηματικού ιστού
Η έκθεση καταγράφει παράλληλα έντονη κινητικότητα στις εταιρικές επιχειρήσεις της Μεσσηνίας. Το 2025 σημειώθηκαν 536 ανοίγματα και 151 κλεισίματα, με θετικό καθαρό ισοζύγιο 385 επιχειρήσεων.
Για κάθε εταιρική επιχείρηση που έκλεινε αντιστοιχούσαν 3,55 νέες που άνοιγαν, όταν ο αντίστοιχος πανελλαδικός δείκτης ήταν 2,67.
Η διαφορά σε σχέση με το 2016 είναι μεγάλη. Τότε είχαν καταγραφεί 103 ανοίγματα και 127 κλεισίματα, με αρνητικό ισοζύγιο 24 επιχειρήσεων. Στα επόμενα χρόνια η εικόνα αντιστράφηκε και το θετικό ισοζύγιο ενισχύθηκε σημαντικά.
Το 34% των εταιρικών επιχειρήσεων της Μεσσηνίας έχει ηλικία έως δύο ετών και ακόμη 19% λειτουργεί από τρία έως πέντε χρόνια. Συνεπώς το 53% των εταιρικών επιχειρήσεων έχει δημιουργηθεί μέσα στην τελευταία πενταετία. Αντίθετα, επιχειρήσεις με ηλικία άνω των 20 ετών αντιστοιχούν στο 12,9%, έναντι 15,1% πανελλαδικά.
Κυριαρχούν οι ατομικές
Παρά την έντονη κινητικότητα και την πρωτιά σε αριθμό επιχειρήσεων, η δομή της μεσσηνιακής επιχειρηματικότητας εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από την κυριαρχία των μικρών σχημάτων.
Από τις 13.571 ενεργές επιχειρήσεις του Επιμελητηρίου Μεσσηνίας, οι 9.426 είναι ατομικές και αντιστοιχούν στο 69,5% του συνόλου, όταν σε πανελλαδικό επίπεδο το αντίστοιχο ποσοστό είναι 63,8%.
Οι Ιδιωτικές Κεφαλαιουχικές Εταιρείες αποτελούν το 8,1% των μεσσηνιακών επιχειρήσεων, έναντι 10,7% στην Ελλάδα, ενώ οι Ανώνυμες Εταιρείες περιορίζονται στο 2,8%, έναντι 5,1% πανελλαδικά.
Η συνολική εικόνα που προκύπτει είναι επομένως διπλή. Η Μεσσηνία αποτελεί τη μεγαλύτερη επιχειρηματική βάση της Περιφέρειας Πελοποννήσου και προηγείται σε απόλυτο αριθμό επιχειρήσεων στους περισσότερους βασικούς κλάδους. Ταυτόχρονα, η τοπική οικονομία εξακολουθεί να στηρίζεται κυρίως στο εμπόριο, στον τουρισμό και την εστίαση, στις κατασκευές και στη μεταποίηση, με μικρότερη παρουσία δραστηριοτήτων έντασης γνώσης και ψηφιακής οικονομίας. Η ισχυρή δημιουργία νέων επιχειρήσεων δείχνει δυναμισμό, ενώ η κυριαρχία των ατομικών και μικρών επιχειρηματικών σχημάτων παραμένει το βασικό χαρακτηριστικό της παραγωγικής της βάσης
