Το αλεξίπτωτο πλαγιάς, γνωστό διεθνώς ως parapente, είχε όλα τα χαρακτηριστικά για να αποτελέσει έναν ακόμη λόγο επίσκεψης στη μεσσηνιακή πρωτεύουσα, προσελκύοντας αθλητές και φίλους της ελεύθερης πτήσης από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Αντί γι’ αυτό, η δραστηριότητα έχει περιοριστεί δραστικά, σκοντάφτοντας στις αυστηρές διαδικασίες αδειοδότησης και στους περιορισμούς που συνδέονται με τη λειτουργία του Αεροδρομίου.
Και όλα αυτά σε μια περιοχή που, λόγω γεωμορφολογίας, υψομέτρου και θέας, θεωρείται από ανθρώπους του χώρου ιδανική για πτήσεις.
Το parapente αποτελεί μία από τις πιο άμεσες μορφές ελεύθερης πτήσης. Η εμπειρία του να βρίσκεται κανείς εκατοντάδες μέτρα πάνω από τη θάλασσα, με ανοιχτό ορίζοντα και ολόκληρη την Καλαμάτα να απλώνεται από κάτω του, απέχει πολύ από τη συμβατική θέα μέσα από το παράθυρο ενός αεροπλάνου. Πρόκειται για μια πραγματική εμπειρία ζωής, η οποία σε άλλες περιοχές του κόσμου έχει μετατραπεί σε οργανωμένο τουριστικό προϊόν.
Στην Καλαμάτα, όμως, αυτή η προοπτική παραμένει ανεκμετάλλευτη.
Η κορυφή στο Καλάθι, που υψώνεται επιβλητικά πάνω από την πόλη, αποτελεί σε υψόμετρο περίπου 940 μέτρων εξαιρετικό σημείο απογείωσης. Οι κλιματολογικές και εδαφολογικές συνθήκες ευνοούν τις πτήσεις, ενώ το γεγονός ότι το βουνό βρίσκεται ακριβώς δίπλα στη θάλασσα δημιουργεί ένα σκηνικό που δύσκολα συναντάται αλλού. Παρά το συγκριτικό αυτό πλεονέκτημα, σήμερα η εικόνα είναι διαφορετική.
ΠΤΗΣΕΙΣ ΜΟΝΟ ΜΕ ΑΔΕΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΑΕΡΟΔΡΟΜΙΟ
Ο πρόεδρος της Αερολέσχης Καλαμάτας, Θανάσης Φενέκος, ανέφερε στην «Ε» ότι στην περιοχή οι πτήσεις δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν χωρίς προηγούμενη άδεια από το Αεροδρόμιο.
Όπως εξήγησε, η σχετική οδηγία δόθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025, ενώ κατά τη διάρκεια του χειμώνα υπήρχε η δυνατότητα να πραγματοποιούνται ορισμένες πτήσεις τα Σαββατοκύριακα, όταν δεν υπήρχε εναέρια κυκλοφορία.
Σύμφωνα με τον ίδιο, στο παρελθόν οι πτήσεις πραγματοποιούνταν με την ανοχή του Πύργου Ελέγχου του Αεροδρομίου, χωρίς στην πράξη να έχει καταγραφεί πρόβλημα στην εναέρια κυκλοφορία. Όπως σημείωσε, τα αλεξίπτωτα κινούνται κοντά στην πλαγιά του βουνού, σε ζώνη στην οποία τα επιβατικά αεροσκάφη δεν προσεγγίζουν.
Ωστόσο, το σημερινό καθεστώς είναι σαφώς αυστηρότερο. Η δραστηριότητα ουσιαστικά αποκλείεται κατά τους μήνες αιχμής, ενώ ένα μικρό «παράθυρο» παραμένει μόνο μετά τη διακοπή των πτήσεων charter και υπό προϋποθέσεις, κυρίως σε Σαββατοκύριακα και αργίες χωρίς άλλη εναέρια δραστηριότητα.
Ακόμη και τότε, όμως, η πραγματοποίηση πτήσεων δεν θεωρείται δεδομένη, ιδιαίτερα σε ημέρες κατά τις οποίες δραστηριοποιούνται στρατιωτικά αεροσκάφη.
Στο ερώτημα αν υπάρχει προοπτική μόνιμης επιστροφής του parapente στην Καλαμάτα, ο Θανάσης Φενέκος εκτίμησε ότι απαιτείται ενεργό ενδιαφέρον από τη δημοτική και περιφερειακή αρχή, αλλά και από τους βουλευτές του νομού, προκειμένου να διαμορφωθεί ένα σταθερό πλαίσιο αδειοδότησης.
Κατά την άποψή του, το parapente δεν επιβαρύνει σε καμία περίπτωση την εναέρια κυκλοφορία, καθώς οι πιλότοι των αεροπλάνων έχουν σαφείς οδηγίες να παραμένουν μακριά από την περιοχή του βουνού. Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι μόνο αθλητικό. Είναι πρωτίστως αναπτυξιακό.
Η Καλαμάτα χάνει έναν σημαντικό τρόπο να διευρύνει το τουριστικό της προϊόν πέρα από το καθιερωμένο μοντέλο «ήλιος και θάλασσα», τη στιγμή που ο Δήμος επισήμανε πρόσφατα πως η ανάγκη για τουρισμό 12 μήνες τον χρόνο είναι αναγκαία.
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Αερολέσχης, ξένοι επισκέπτες που είχαν έρθει στο παρελθόν στη Μεσσηνία αποκλειστικά για να πετάξουν με parapente χαρακτήριζαν την Καλαμάτα ως έναν από τους δέκα καλύτερους προορισμούς στον κόσμο για το συγκεκριμένο άθλημα. Μια τέτοια αναγνώριση θα αποτελούσε για άλλους προορισμούς βασικό εργαλείο προβολής. Στην Καλαμάτα, παραμένει μέχρι σήμερα μια ανεκμετάλλευτη δυνατότητα.
Η ΧΑΜΕΝΗ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΤΟΥ ΑΕΡΑΘΛΗΤΙΚΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ
Παράλληλα, η δημιουργία Αεραθλητικού Κέντρου στην Άνω Βέργα δεν είναι μια καινούργια συζήτηση. Το θέμα έχει επανειλημμένα απασχολήσει την τοπική επικαιρότητα, χωρίς όμως να έχει περάσει από τις προθέσεις και τις συζητήσεις στην πράξη.
Το βασικό «αγκάθι» παραμένει η σχέση της περιοχής πτήσεων με τον ελεγχόμενο εναέριο χώρο του Αεροδρομίου. Σύμφωνα με όσα έχουν κατά καιρούς αναφερθεί, η ζώνη δραστηριότητας εισέρχεται για περίπου 500 μέτρα εντός της περιοχής δικαιοδοσίας του Πύργου Ελέγχου.
Έτσι, ένα σχέδιο που θα μπορούσε να μετατρέψει την Καλαμάτα σε προορισμό αεραθλητικού τουρισμού παραμένει εγκλωβισμένο σε αδειοδοτήσεις και γραφειοκρατικές εκκρεμότητες.
Την ίδια στιγμή, άλλες περιοχές της Ελλάδας, ακόμη και χωρίς τα γεωγραφικά πλεονεκτήματα της Καλαμάτας, έχουν καταφέρει να οργανώσουν τη δραστηριότητά τους και να την αξιοποιήσουν τουριστικά, εξασφαλίζοντας μόνιμες ρυθμίσεις και NOTAM. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί ο Κιθαιρώνας, στα σύνορα της Αττικής με τη Βοιωτία.
Στο παρελθόν είχαν γίνει επαφές της Αερολέσχης με τον πρώην δήμαρχο Καλαμάτας Παναγιώτη Νίκα, χωρίς συγκεκριμένο αποτέλεσμα. Ο ίδιος είχε επανέλθει στο θέμα το 2020, πλέον ως περιφερειάρχης Πελοποννήσου, αναφέροντας ότι στηρίζει την προσπάθεια για θεσμοθέτηση του αεραθλητικού κέντρου. Χρόνια αργότερα, το εμπόδιο παραμένει.
ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑ ΤΟΥ ΥΨΟΥΣ
Ένας από τους λόγους για τους οποίους σχολές και ομάδες parapente επέλεγαν την Καλαμάτα ήταν το μεγάλο υψόμετρο απογείωσης σε συνδυασμό με την άμεση γειτνίαση με τη θάλασσα. Το στοιχείο αυτό προσφέρει σημαντικό περιθώριο ύψους και, κατ’ επέκταση, μεγαλύτερη ασφάλεια και περισσότερες δυνατότητες κατά την πτήση.
Παράλληλα, σε περιόδους κατά τις οποίες ο καιρός σε χώρες της Κεντρικής και Βόρειας Ευρώπης δεν επιτρέπει εύκολα πτήσεις, αθλητές και οργανωμένες ομάδες αναζητούν νοτιότερους προορισμούς με ευνοϊκότερες συνθήκες.
Εκεί ακριβώς θα μπορούσε να τοποθετηθεί η Καλαμάτα στον ευρωπαϊκό χάρτη. Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα διεθνούς αξιοποίησης είναι το Ολουντενίζ της Τουρκίας, μια περιοχή που παρουσιάζει αρκετές γεωγραφικές ομοιότητες με την Καλαμάτα. Εκεί, όμως, η προσέγγιση ήταν εντελώς διαφορετική.
Η δραστηριότητα οργανώθηκε, δημιουργήθηκαν οι απαραίτητες υποδομές και κατασκευάστηκε ακόμη και τελεφερίκ για την εξυπηρέτηση όσων ανεβαίνουν στα σημεία απογείωσης, παρότι η περιοχή βρίσκεται μέσα σε εθνικό δρυμό.
Το αποτέλεσμα είναι σήμερα το Ολουντενίζ να αποτελεί παγκόσμιο σημείο αναφοράς για το parapente και έναν προορισμό γνωστό σχεδόν σε κάθε αθλητή του είδους. Η σύγκριση αναπόφευκτα γεννά ερωτήματα. Γιατί μια περιοχή με τις δυνατότητες της Καλαμάτας δεν μπορεί να ακολουθήσει ένα αντίστοιχο, προσαρμοσμένο στις ελληνικές συνθήκες, μοντέλο;
ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΣ ΕΚΤΟΣ ΣΕΖΟΝ
Η οικονομική διάσταση της δραστηριότητας είναι ίσως ακόμη σημαντικότερη από την αθλητική.
Η γερμανική αγορά διαθέτει μία από τις μεγαλύτερες κοινότητες φίλων του parapente διεθνώς, με δεκάδες χιλιάδες αθλητές. Στην Καλαμάτα έχουν ταξιδέψει κατά καιρούς για πτήσεις, εκτός από Γερμανούς, Αυστριακοί, Ελβετοί, Αμερικανοί και Βρετανοί.
Πρόκειται μάλιστα για επισκέπτες που δεν χρειάζεται να έρχονται αποκλειστικά τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Η ανάπτυξη ενός οργανωμένου Αεραθλητικού Κέντρου, μαζί με αγώνες, διοργανώσεις, σχολές και προπονητικά camps, θα μπορούσε να δημιουργεί διανυκτερεύσεις σε ξενοδοχεία, ενοικιάσεις αυτοκινήτων, κατανάλωση στην εστίαση και τζίρο στην τοπική αγορά σε μήνες κατά τους οποίους η τουριστική κίνηση είναι σαφώς χαμηλότερη.
Αυτό ακριβώς είναι το μοντέλο του θεματικού τουρισμού που πολλές περιοχές προσπαθούν σήμερα να αναπτύξουν.
Η Καλαμάτα φαίνεται να το έχει ήδη μπροστά της, αλλά να μην μπορεί να το αξιοποιήσει. Και ίσως αυτό είναι το μεγαλύτερο παράδοξο της υπόθεσης: άνθρωποι που έχουν πετάξει πάνω από την πόλη χαρακτηρίζουν την περιοχή ως ένα από τα ομορφότερα σημεία στον κόσμο για αλεξίπτωτο πλαγιάς. Την ώρα, όμως, που άλλοι προορισμοί επενδύουν σε τέτοιες εμπειρίες και τις μετατρέπουν σε τουριστική οικονομία, η Καλαμάτα εξακολουθεί να συζητά για άδειες, περιορισμούς και αρμοδιότητες.
Ένα φυσικό πλεονέκτημα έτσι που δεν χρειάστηκε να δημιουργηθεί, αλλά απλώς να αξιοποιηθεί, παραμένει αναξιοποίητο. Αντί λοιπόν οι πολύχρωμες πτέρυγες των parapente να αποτελούν μέρος της εικόνας της πόλης και ένα ακόμη στοιχείο της τουριστικής της ταυτότητας, οι πτήσεις πάνω από την Καλαμάτα τείνουν πλέον να αποτελούν περισσότερο εικόνα από το παρελθόν – ή ένα θέαμα που οι κάτοικοι και οι επισκέπτες βλέπουν κυρίως μέσα από βίντεο στο διαδίκτυο.
