Ένα σχέδιο που συζητείται επί χρόνια εξακολουθεί να αναζητά διέξοδο μέσα από αλλεπάλληλες διοικητικές διαδικασίες, αλλαγές της νομοθεσίας και μετακινήσεις αρμοδιοτήτων. Η υπόθεση αποτυπώνει πώς ένας μη ορθολογικά οργανωμένος κρατικός μηχανισμός μπορεί να μεταθέτει την αναβάθμιση υποδομών της περιφέρειας διαρκώς στο μέλλον, χωρίς να διαφαίνεται καθαρά πότε το master plan θα μπει σε τροχιά υλοποίησης.
Το Δημοτικό Συμβούλιο ενέκρινε την εισήγηση επί του Β΄ σταδίου της μελέτης επικαιροποίησης του Προγραμματικού Σχεδίου του λιμένα, με την παράταξη «Καλαμάτα Μετά» να ψηφίζει λευκό και τη «Λαϊκή Συσπείρωση» κατά. Η συζήτηση ανέδειξε τις προσδοκίες για την αξιοποίηση του λιμανιού, αλλά και ερωτήματα για τη χρηματοδότηση, τις χρήσεις και την προστασία του δημόσιου παραλιακού μετώπου.
ΤΙ ΠΡΟΒΛΕΠΕΙ ΤΟ MASTER PLAN
Η επικαιροποίηση διατηρεί τον βασικό σχεδιασμό, προσθέτοντας τη χωροθέτηση τουριστικού καταφυγίου για σκάφη αναψυχής και μεγάλες θαλαμηγούς. Προβλέπει τη διατήρηση και ανακαίνιση των αποθηκών στην οδό Τσαμαδού για εμπορικές δραστηριότητες, εστίαση, αναψυχή και πολιτιστικές εκδηλώσεις, με τμήμα τους να εξυπηρετεί το καταφύγιο. Η χερσαία ζώνη οργανώνεται σε τρεις ενότητες: επιβατικού και εμπορικού λιμένα, τουριστικού καταφυγίου και ναυταθλητισμού–αναψυχής.
Στα λιμενικά έργα περιλαμβάνονται εσωτερικά κρηπιδώματα μήκους 444 μέτρων στον προσήνεμο μώλο, επισκευή και ενίσχυση της θωράκισής του, ολοκλήρωση του υπήνεμου μώλου συνολικού μήκους 416 μέτρων και νέα κρηπιδώματα περίπου 150 μέτρων για τους ναυταθλητικούς ομίλους, με ράμπα και πρόβλεψη μικρού γερανού. Προβλέπονται επίσης σταθμός κρουαζιέρας 640 τ.μ., κτήριο ελέγχου επιβατών 550 τ.μ., νέα αποθήκη 700 τ.μ., δύο κτήρια ναυταθλητικών ομίλων συνολικής επιφάνειας 1.500 τ.μ., αποθήκη αλιέων και φυλάκια. Περιλαμβάνονται ακόμη υδατοδρόμιο με προκατασκευασμένο οικίσκο και το τελικό τμήμα εκβολής του Κεντρικού Συλλεκτήρα Ομβρίων Ζώνης Ι.
Σχεδιάζονται ακόμα νέος κυκλικός κόμβος στη βορειοδυτική είσοδο, εσωτερικό οδικό δίκτυο και διαμορφώσεις ελεύθερων χώρων. Στο τμήμα ναυταθλητισμού–αναψυχής προβλέπεται χώρος στάθμευσης 271 θέσεων, ενώ στην περιοχή του καταφυγίου προβλέπονται 50 θέσεις εντός του και άλλες 45 εκτός, για το ευρύτερο κοινό. Ο αναλυτικός προϋπολογισμός ανέρχεται σε 50.265.600 ευρώ με ΦΠΑ, χωρίς τη δαπάνη του συλλεκτήρα ομβρίων και του οικίσκου του υδατοδρομίου.
Ο αντιδήμαρχος Βασίλης Παπαευσταθίου σημείωσε ότι διατηρείται ο κορμός του αρχικού σχεδίου, με το νέο στοιχείο να αφορά κυρίως το τουριστικό καταφύγιο και την αύξηση των θέσεων στάθμευσης. Ο ίδιος τόνισε ότι θα ενισχυθεί ο τουριστικός χαρακτήρας του λιμανιού, χωρίς να στερηθεί η υποδομή τις υπόλοιπες λειτουργίες της.
Η γενική διευθύντρια του Δήμου Καλαμάτας Παναγιώτα Κουράκλη ανέλυσε το ιστορικό, τοποθετώντας την πρώτη απόφαση για το λιμάνι στο 2005. Στάθηκε στις πολλές νομοθετικές αλλαγές από τότε μέχρι σήμερα, κάνοντας λόγο για παλινωδίες μεταξύ φορέων και υπουργείων. Η ίδια εκτίμησε ότι και οι επόμενες εξελίξεις θα συναντήσουν νέα εμπόδια, επισημαίνοντας ότι το 2020, όταν είχε ψηφιστεί το αντίστοιχο θέμα στο Δημοτικό Συμβούλιο, ο προϋπολογισμός ήταν 41,8 εκατ. ευρώ, ενώ πλέον το κόστος έχει ξεπεράσει τα 50 εκατ. ευρώ.
Το master plan εγκρίθηκε το 2012, οι μελέτες επικαιροποίησης ανατέθηκαν το 2016 και το αναμορφωμένο σχέδιο υποβλήθηκε το 2021. Στη συνέχεια απαιτήθηκε η εκπόνηση Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, την οποία το Δημοτικό Λιμενικό Ταμείο ανέθεσε σε μελετητή τον Νοέμβριο του 2024. Για την οριστικοποίησή της απαιτείται προηγούμενη γνωμοδότηση της Επιτροπής Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Λιμένων, ενώ η τελική έγκριση προβλέπεται με Προεδρικό Διάταγμα.
ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΣΤΟΣ ΚΑΙ ΤΙΣ ΧΡΗΣΕΙΣ
Ο επικεφαλής της μείζονος μειοψηφίας Βασίλης Τζαμουράνης επέκρινε τη στασιμότητα πάνω στο θέμα, παρότι οι συζητήσεις έχουν ξεκινήσει από το 2012. Μεταξύ των προτάσεών του ήταν να προβλεφθεί χώρος για τη φιλοξενία και στέγαση της συλλογής έργων του αείμνηστου Χρήστου Ρηγανά.
Ο ίδιος εξέφρασε προβληματισμό για τη χωροθέτηση χώρου για μεγάλες θαλαμηγούς, εκτιμώντας ότι θα δημιουργήσει μεγάλο πρόβλημα στην κρουαζιέρα και ότι ενδεχομένως πρέπει να περιοριστεί. Παρατήρησε ακόμα ότι με την πάροδο των χρόνων το κόστος θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο, διερωτώμενος πώς θα εξασφαλιστούν τα χρήματα για τα έργα. Πρότεινε επίσης τη δημιουργία ενός χώρου για τις ανάγκες των ναυταθλητικών ομίλων και σχολίασε επικριτικά τις δηλώσεις για αφίξεις υδροπλάνων, οι οποίες ακόμη δεν είναι ορατές.
Ο επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης» Δημήτρης Οικονομάκος σχολίασε ότι, σε μια πόλη όπου δεν έχουν γίνει αντιπλημμυρικά έργα και αντισεισμικοί έλεγχοι τα τελευταία χρόνια, ο Δήμος οραματίζεται τουριστικό λιμάνι. Ο ίδιος υποστήριξε ότι θα ωφεληθούν κατασκευαστικοί όμιλοι, εκτιμώντας ότι θα συνεισφέρουν ελάχιστα στην επένδυση και τα υπόλοιπα χρήματα θα καλυφθούν από το κράτος.
Υπενθύμισε ακόμα τις αντιδράσεις για την τσιμεντοποίηση του χώρου στον ΝΟΚ και υποστήριξε ότι στοχευμένες, ήπιες κινήσεις, όπως ο συστηματικός καθαρισμός, ο έλεγχος των αποβλήτων και μια κυκλοφοριακή μελέτη για την παραλιακή, θα μπορούσαν να ενισχύσουν την επισκεψιμότητα και την ομορφιά της περιοχής, αντί του συνολικού κοστοβόρου σχεδιασμού.
Ο σύμβουλος της παράταξης «Καλαμάτα Μετά» Κώστας Τσαπόγας τόνισε ότι ο εκσυγχρονισμός του λιμανιού πρέπει να προχωρήσει, με τεκμηριωμένες κτηριακές ανάγκες, λειτουργική οργάνωση και προστασία του δημόσιου παραλιακού μετώπου. Χαρακτήρισε εγκληματική την ανέγερση δύο κτηρίων επί του αιγιαλού, 1.500 τ.μ. και ύψους τουλάχιστον τεσσάρων μέτρων, υπογραμμίζοντας την ανάγκη προστασίας της αμμώδους παραλίας.
Ο σύμβουλος της μείζονος μειοψηφίας Σπύρος Χανδρινός έκανε λόγο για ακόμη έναν αναπτυξιακό πόρο που παραμένει σε μαρασμό επί δεκαετίες. Κατηγόρησε τη δημοτική αρχή για στασιμότητα, με συνέπειες για την πόλη σε πολλά μέτωπα, τη στιγμή που δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα.
Η σύμβουλος της μείζονος μειοψηφίας Ευγενία Κούβελα εξέφρασε προβληματισμό για το αν θα ωφεληθεί συνολικά η πόλη ή ένας περιορισμένος αριθμός επιχειρηματιών. Ακόμα, επισήμανε την απουσία διαβούλευσης με κατοίκους και επαγγελματίες για το τουριστικό καταφύγιο, διαπιστώνοντας ισχνό σχέδιο για την πόλη του αύριο.
Στην ανάγκη να προχωρήσουν ταχύτερα οι πρωτοβουλίες για το λιμάνι στάθηκε ο σύμβουλος της μείζονος μειοψηφίας Δημήτρης Φαββατάς, αναδεικνύοντας τη σημασία του παραλιακού μετώπου για την Καλαμάτα. Όπως σημείωσε, η πόλη διαθέτει ένα από τα καλύτερα παραλιακά μέτωπα, το οποίο αποτελεί βασικό πόλο έλξης επισκεπτών, γι’ αυτό και η προστασία του πρέπει να συνδυαστεί με την αξιοποίησή του.
Ο πρόεδρος του Συμβουλίου της Δημοτικής Κοινότητας Καλαμάτας Παναγιώτης Λύρας τόνισε ότι το λιμάνι αποτελεί κομμάτι της ιστορίας της πόλης. Το master plan, υπογράμμισε, οφείλει να διασφαλίζει τον λειτουργικό του χαρακτήρα, με ισορροπία ανάμεσα στην εμπορική δραστηριότητα, την αλιεία, τον τουρισμό, τον πολιτισμό και την αναψυχή.
Ο αντιδήμαρχος Σαράντος Μαρινάκης υπενθύμισε ότι ο Δήμος απέκτησε πρόσβαση και δυνατότητα παρέμβασης στο λιμάνι το 2013, μέσω του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου, ενώ προηγουμένως δεν είχε καμία αρμοδιότητα. Σημείωσε ότι για την παραμικρή παρέμβαση έπρεπε να προηγηθεί άδεια του αρμόδιου υπουργείου, υπενθυμίζοντας ότι συνάδελφοί του είχαν οδηγηθεί στο αυτόφωρο για μικρές αποκαταστάσεις βλαβών.
Ο πρόεδρος του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Ηλίας Κουτίβας στάθηκε στη σημασία της απόφασης, καθώς καθορίζει το μέλλον των επόμενων γενεών, μέσα από έργα με διάρκεια στον χρόνο.
ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ: ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΦΟΒΑΤΑΙ ΤΗΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗ
Κλείνοντας, ο δήμαρχος Καλαμάτας Θανάσης Βασιλόπουλος τόνισε ότι η πολιτεία δεν πρέπει να ταλαιπωρεί τον τόπο με τη γραφειοκρατία, τη δαιδαλώδη νομοθεσία και την ανικανότητα παραγωγής ουσιαστικού αποτελέσματος σε σύντομο χρόνο. Υποστήριξε ότι το κράτος εγκλωβίζει αναπτυξιακά περιοχές, επειδή αδυνατεί να εκσυγχρονιστεί και να ξεφύγει από ένα ξεπερασμένο και προβληματικό μοντέλο.
Ο ίδιος ανέφερε ότι το κράτος φοβάται την ανάπτυξη, εκτιμώντας πως το master plan θα απαιτήσει περισσότερα χρόνια από όσα η κατασκευή ενός λιμανιού εξαρχής. Στάθηκε επίσης στην αξιοποίηση των αποθηκών, με πρόσβαση από παντού χωρίς κάγκελα, τονίζοντας ότι ζητούμενο είναι η χερσαία ζώνη να γίνει ζωντανό κύτταρο της κοινωνίας. Όπως εξήγησε, επόμενο βήμα είναι η προώθηση του master plan στην Επιτροπή Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Λιμένων για γνωμοδότηση, προκειμένου να μπορέσει στη συνέχεια να οριστικοποιηθεί η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και να προχωρήσει η διαδικασία έγκρισης του σχεδίου.
