Πέμπτη, 09 Απριλίου 2026 19:12

Η Μαρία Κούρση στην “E”: "Η σιωπή είναι στάση ζωής"

Γράφτηκε από την

Η Μαρία Κούρση στην “E”: "Η σιωπή είναι στάση ζωής"

 

Η τελευταία ποιητική συλλογή, “Ο χρόνος σε τίτλους” (Ηριδανός, 2025), της Μαρίας Κούρση αποτέλεσε την αφορμή για την παρούσα συνέντευξη.

Γεννήθηκε και σπούδασε στην Αθήνα. Είναι μέλος της Εταιρείας Συγγραφέων και έχει εκδώσει 18 βιβλία. Ποιήματά της έχουν μεταφραστεί στα γαλλικά, αγγλικά, ιταλικά και ισπανικά. Είναι επίσης συντάκτρια και επιμελήτρια εκδόσεων. Για δέκα χρόνια δημιούργησε και δίδαξε σε Εργαστήρι Λογοτεχνίας στο Λεόντειο Λύκειο. Εχει εκπροσωπήσει την Ελλάδα σε διεθνή φεστιβάλ ποίησης και σε συνέδρια με θέματα λογοτεχνίας. Ποιήματά της έχουν μελοποιηθεί από τον Κώστα Λειβαδά, με ερμηνεύτρια τη Δήμητρα Γαλάνη, στο cd με τίτλο «Από τον Ευριπίδη στη Μαρία Κούρση». Κείμενά της διδάσκονται σε πανεπιστήμια του εξωτερικού και έχουν ανθολογηθεί σε πολλά βιβλία και περιοδικά στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Σε συνεργασία με το ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος» έγραψε τα κείμενα για το βραβευμένο έργο Cosmos: Πολιτισμική Ωσμωση - Μυθολογία και Τέχνη. Το 2022 βραβεύτηκε από το περιοδικό “Χάρτης” για το παιδικό της βιβλίο “Ο μύθος του βασιλιά Ερυσίχθονα”, ενώ το 2023 τιμήθηκε από την Ακαδημία Αθηνών με το βραβείο Λάμπρου Πορφύρα για το βιβλίο της “Εξόδιος αέρας”. «Η Μαρία Πολυδούρη είναι από τις αγαπημένες μορφές των νεανικών μου κυρίως χρόνων», λέει στην «Ε» και στο diastixo.gr η Μαρία Κούρση, προσθέτοντας ότι δεν θα έλειπε από αυτό το βιβλίο. Αλλωστε, πριν από κάποια χρόνια, είχε εκδώσει ένα βιβλίο-ανθολόγιο για τη Μαρία Πολυδούρη. «Και βέβαια δεν την αναφέρω λόγω Καρυωτάκη, όσο κι αν τον αγαπώ και τον τιμώ. Συνομιλούμε εντελώς φανερά με την Πολυδούρη, κι η αλήθεια είναι ότι αυτό δεν μου συμβαίνει εύκολα».

 

Συνέντευξη στην Κωνσταντίνα Δρακουλάκου

 

Στη νέα σας ποιητική συλλογή, Ο χρόνος σε τίτλους, κάθε ποίημα λειτουργεί αυτόνομα, αλλά όλα μαζί συνθέτουν ένα ενιαίο αφήγημα σε σκηνικό δίκης. Πώς δουλέψατε την ισορροπία ανάμεσα στην αυτοτέλεια των ποιημάτων και τη συνοχή του συνόλου;

Ο χρόνος σε τίτλους είναι ένα βιβλίο που δούλεψα μαζί του περισσότερο από κάθε άλλο. Iσως και λίγο παραπάνω από τον Εξόδιο αέρα. Υπήρχαν κάποια ποιήματα αυτόνομα, σκόρπια όταν ξεκίνησα, όμως πολύ γρήγορα εντάχθηκαν σε αυτό που είχα από την αρχή πρόθεση να κάνω. Δηλαδή μία ενιαία αφηγηματική θεατρική σύνθεση.

 

Τι αλλάζει από τους «Τίτλους που κατηγορούνται» στους «Τίτλους αιθουσών»; Στις τέσσερις ενότητες του βιβλίου πότε ένας τίτλος παύει να είναι απλώς τίτλος και γίνεται ποίημα;

Οι οκτώ τίτλοι που κατηγορούνται, που τελικά είναι εννέα, γιατί ο τελευταίος είναι υπεράνω πάσης υποψίας, μπαίνουν κάποια στιγμή, μετά από κόπο, στις Αίθουσες. Εκεί κρίνεται η μοίρα τους. Η μοίρα των τίτλων. Η μοίρα των ποιημάτων. Η μοίρα μας.

 

Ο χρόνος στο βιβλίο σας δεν είναι ουδέτερος· έχει ευθύνη. Για ποια πράγματα θεωρείτε ότι «λογοδοτεί» περισσότερο;

Για τα ξεκάθαρα και φωτεινά μυστικά του.

 

Στα ποιήματα εμφανίζονται πρόσωπα που δεν βρίσκονται πια εν ζωή. Πρόκειται για προσωπικές μορφές, λογοτεχνικές αναφορές ή συλλογικές μνήμες;

Στο βιβλίο αυτό, εκτός βέβαια από την αφιέρωση και τις ευχαριστίες, όλα τα άλλα πρόσωπα που με συντροφεύουν, έχουν φύγει από τη ζωή. Είναι άνθρωποι που αγάπησα, που μαζί τους μεγάλωσα, που με δίδαξαν, με συγκίνησαν, μου στάθηκαν σε δύσκολους καιρούς κι ας μην το έμαθαν ποτέ. Ποιητές που με καθόρισαν, με κάποιους μάλιστα συμπορευτήκαμε, τους γνώριζα όσο ζούσαν. Είναι όλα όσα λέτε. Προσωπικές μορφές, λογοτεχνικές αναφορές και συλλογικές μνήμες.

 

Η Μαρία Πολυδούρη, μια φωνή ταυτισμένη με τον χρόνο, την απώλεια και τη νεότητα που χάνεται, σας απασχόλησε κατά τη συγγραφή; Και αν ναι, πώς συνομιλεί –φανερά ή υπόγεια– με το έργο σας;

Η Μαρία Πολυδούρη δεν θα έλειπε από αυτό το βιβλίο, είναι από τις αγαπημένες μορφές των νεανικών μου κυρίως χρόνων. Αλλωστε, πριν από κάποια χρόνια έβγαλα ένα βιβλίο-ανθολόγιο για τη Μαρία Πολυδούρη. Και βέβαια δεν την αναφέρω λόγω Καρυωτάκη, όσο κι αν τον αγαπώ και τον τιμώ. Συνομιλούμε εντελώς φανερά με την Πολυδούρη κι η αλήθεια είναι ότι αυτό δεν μου συμβαίνει εύκολα.

 

Η γλώσσα σας είναι συχνά λιτή, σχεδόν καταθεσιακή. Τι ρόλο παίζει η σιωπή σε αυτό το βιβλίο;

Η σιωπή είναι για εμένα στάση ζωής. Σε αυτό το βιβλίο, κυρίως, ίσως περισσότερο από όλα τα προηγούμενα, έχει τον κυρίαρχο ρόλο. Είναι αυτή που καθορίζει και οδηγεί. Είναι η αδιαμφισβήτητη πρωταγωνίστρια.

 

Τα σχέδια του Δημήτρη Σεβαστάκη συνοδεύουν το βιβλίο από το εξώφυλλο έως τις εσωτερικές σελίδες. Πώς προέκυψε η συνεργασία και τι προσθέτει στην ανάγνωση;

Τα σχέδια του Δημήτρη Σεβαστάκη είναι υπέροχα. Νομίζω ότι συνομιλούν με τα ποιήματα. Είχαμε συνεργαστεί παλαιότερα σε ένα βιβλίο κοινού μας φίλου. Εκτιμώ τη γενναιοδωρία της ζωγραφικής του Δημήτρη Σεβαστάκη, όπως και τη γενναιοδωρία του χαρακτήρα του. Είμαι πολύ τυχερή γι’ αυτή τη συνεργασία μας. Και πάντα τον ευχαριστώ.

 

Πώς θα περιγράφατε τη θέση της συλλογής «Ο χρόνος σε τίτλους» μέσα στο σύνολο του ποιητικού σας έργου;

Μετά τον «Εξόδιο αέρα» δεν πίστευα ότι θα μπορούσα να κάνω κάτι νέο, ξεχωριστό και ιδιαίτερο. Νόμιζα ότι έκλεισε ένας μεγάλος κύκλος και ότι δύσκολα θα άνοιγε ένας καινούργιος. «Ο χρόνος σε τίτλους»  είναι το δώρο της Ποίησης για εμένα.