Μια χήρα που ζει στη μέση μιας κόκκινης ερήμου ακούει στις ειδήσεις ότι σύντομα ο κόσμος θα τελειώσει. Ενας άντρας βγαίνει απ' τον αυτοκινητόδρομο για να καταλήξει σε ένα παράξενο μέρος με το όνομα Νότος, όπου θα ανακαλύψει ότι το ταξίδι δεν είναι πάντα αυτό που περιμέναμε. Ένας πατέρας καθηλωμένος στο κρεβάτι του νοσοκομείου, παγιδευμένος ανάμεσα στην ομίχλη της καταστολής και μια παροδική διαύγεια, προσπαθεί να κρατηθεί από τις φωνές των οικείων του. Ένας νεαρός θα δει τα σύνορα που χωρίζουν την πραγματικότητα από το όνειρο να διαλύονται όταν συναντήσει το κορίτσι των ονείρων του. Τέσσερις ιστορίες που ζουν στον μεταιχμιακό χώρο ανάμεσα στη μνήμη και την εμπειρία, στην πραγματικότητα και το όνειρο, στο οικείο και το ανεξήγητο. Οπου το πένθος, ο τρόμος μπροστά στο αναπόφευκτο, αλλά και ο δρόμος προς την απελευθέρωση από το τραύμα δεν είναι παρά εκφάνσεις του ίδιου πράγματος. Τέσσερις ιστορίες όπου δεν υπάρχουν ήρωες, πάρα μόνο άνθρωποι που αναζητούν μια έξοδο, ακόμα και αν δεν το ξέρουν ούτε οι ίδιοι.
Παράλληλα με τη συγγραφή, ο Χρήστος Πανόπουλος ασχολείται με τη μουσική και έχει ήδη κυκλοφορήσει το πρώτο του EP με το καλλιτεχνικό όνομα SisyphusMustDie. Μιλώντας στην «Ε», αναφέρεται στην «Εξοδο 11», στις λογοτεχνικές του επιρροές, στη σχέση συγγραφής και μουσικής, αλλά και στα επόμενα δημιουργικά του σχέδια. Η παρουσίαση του βιβλίου θα γίνει το ερχόμενο Σάββατο, στις 8 μ.μ. στο "Heterotopia Cafe", Κολοκοτρώνη και Στοά Λόντου, στην Καλαμάτα.
Συνέντευξη στην Κωνσταντίνα Δρακουλάκου
Η «Εξοδος 11» είναι το πρώτο σας βιβλίο. Τι σημαίνει για έναν πρωτοεμφανιζόμενο συγγραφέα η πρώτη επαφή του έργου του με το αναγνωστικό κοινό και τι θα θέλατε να ανακαλύψει ο αναγνώστης μέσα από τις σελίδες του;
Είναι, νομίζω, κάτι που ονειρεύεται κάθε άνθρωπος ο οποίος έχει βάλει λέξεις στο χαρτί. Η στιγμή που ο/η συγγραφέας συστήνεται λέγοντας "Αυτός/ή είμαι εγώ και έχω αυτά να πω" είναι μια στιγμή ενθουσιασμού και μια στιγμή αγνού τρόμου. Δείχνεις στον κόσμο ένα κομμάτι σου που μέχρι τώρα ήταν βαθιά κρυμμένο και δεν ξέρεις, θα αρέσει; Θα το απορρίψουν; Είναι η έκσταση και ο τρόμος της έκθεσης. Προσωπικά θα ήθελα ο κάθε αναγνώστης να βρει ένα κομμάτι από τον εαυτό του σε καθεμιά από τις ιστορίες, αλλά και να ανακαλύψει πράγματα καινούρια.
Τα τέσσερα διηγήματα της συλλογής κινούνται γύρω από διαφορετικές ιστορίες και χαρακτήρες. Υπάρχει ένας κοινός προβληματισμός που τα συνδέει;
Η εποχή κατά την οποία έγραφα τα διηγήματα ήταν διαποτισμένη από τον θάνατο του πατέρα μου, συνεπώς θα έλεγα ότι κοινός τους άξονας είναι ο θάνατος. Ο κυριολεκτικός ή ο λιγότερο κυριολεκτικός. Πολύ έντονο είναι και το στοιχείο του χρόνου και της μνήμης και το πώς βιώνουμε το πέρασμα του πρώτου μέσω της δεύτερης, καθώς και το τραύμα που αναπόφευκτα αφήνει το πέρασμά του.
Πόσο εύκολο είναι για έναν συγγραφέα να μετατρέψει προσωπικά βιώματα, σκέψεις ή συναισθήματα σε λογοτεχνία;
Δεν πιστεύω ότι είναι θέμα ευκολίας ή δυσκολίας. Ολοι μας κουβαλάμε βιώματα, τραύματα και συναισθήματα τα οποία είναι αναπόσπαστο κομμάτι του ποιοι είμαστε. Όποιος εκφράζεται μέσω της τέχνης -οποιασδήποτε μορφής τέχνης- αναπόφευκτα μετουσιώνει όλα τα παραπάνω στο έργο του. Λίγο πολύ είμαστε τα γεγονότα που μας έχουν διαμορφώσει και όταν δημιουργούμε, γινόμαστε οι φωνές αυτών των γεγονότων.
«Θα ήθελα ο κάθε αναγνώστης να βρει
στο βιβλίο ένα κομμάτι από τον εαυτό του»
Ο θάνατος, η απώλεια και η ανθρώπινη σχέση με όσα δεν μπορούμε να ελέγξουμε είναι θέματα που απασχολούν διαχρονικά τη λογοτεχνία. Τι είναι αυτό που σας ενδιαφέρει περισσότερο σε αυτές τις θεματικές;
Θα έλεγα ότι είναι αφενός το μυστήριο και αφετέρου η διερεύνηση των δυνατοτήτων μας ως ανθρώπων. Όμως μάλλον πιο πολύ με ενδιαφέρει η μελέτη του πώς μας επηρεάζουν και μας διαμορφώνουν τελικά όλα αυτά. Πώς αντιδρά ένας άνθρωπος μπροστά στην απώλεια και πώς ένας άλλος; Με τι τρόπο παραδίδεται κανείς στο αναπόφευκτο και με τι τρόπο το αρνείται; Κάθε άνθρωπος είναι ένα σύμπαν και εν τέλει, νομίζω, η εξερεύνηση αυτών των συμπάντων είναι το πιο μαγικό ταξίδι.
Πόσο σημαντικό είναι για εσάς να αφήνετε στον αναγνώστη χώρο για τη δική του ερμηνεία και να μην του δίνετε όλες τις απαντήσεις;
Τόσο στη λογοτεχνία όσο και στον κινηματογράφο, πάντα με γοήτευαν τα έργα που αφήνουν χώρο για ερμηνείες ή και ακόμα τα έργα που δημιουργούν περισσότερα ερωτήματα από όσα απαντούν. Είναι σαν ο θεατής/αναγνώστης να λαμβάνει ενεργά μέρος στη δημιουργική διαδικασία και αυτό το βρίσκω ιδανικό. Συνεπώς συνέβη μάλλον αυτόματα και στις δικές μου ιστορίες χωρίς να το προσπαθήσω ιδιαίτερα. Αν όντως το έκανα, αυτό με χαροποιεί.
Στη γραφή σας φαίνεται να υπάρχει ενδιαφέρον για τα όρια ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία. Τι σας γοητεύει σε αυτή τη συνύπαρξη;
Αυτό είναι ακόμα κάτι που με γοητεύει αφάνταστα στον κινηματογράφο και τη λογοτεχνία: όταν τα όρια ανάμεσα στην πραγματικότητα και τη φαντασία θολώνουν ή ακόμα και καταργούνται. Ο λόγος μάλλον είναι ότι όταν συμβαίνει αυτό, ο θεατής/αναγνώστης καλείται να λάβει μέρος πολύ πιο ενεργά απ' ό,τι στα ρεαλιστικά έργα, όπως ήδη είπαμε. Το μυαλό αρχίζει να κάνει συνειρμούς, η φαντασία δουλεύει υπερωρίες, οι πιθανές ερμηνείες πάνε κι έρχονται. Υπάρχει κάτι τρομερά γοητευτικό στο να βλέπεις, για παράδειγμα, μια αφηρημένη έννοια να γίνεται χαρακτήρας σε ένα βιβλίο.
Ποιες είναι οι μεγαλύτερες επιρροές σας ως αναγνώστη και πόσο συνειδητά περνούν αυτές οι επιρροές στη δική σας γραφή;
Οι συγγραφείς που αγαπώ είναι πολλοί. Αν ωστόσο μιλάμε για επιρροές, η νούμερο ένα επιρροή μου μάλλον είναι ο Χαρούκι Μουρακάμι. Έπειτα, γράφοντας το μυθιστόρημα πάνω στο οποίο εργάζομαι αυτόν τον καιρό, ανακάλυψα ότι με έχει επηρεάσει και ο Ζοζέ Σαραμάγκου. Τέλος, θα αναφέρω και τον Ντέιβιντ Μίτσελ ως επιρροή. Νομίζω πως δεν είναι καθόλου συνειδητό το πέρασμά τους στη γραφή μου. Γράφοντας, τις ανακαλύπτω κι εγώ. Όπως είχε πει και κάποιος κάποτε, χίλιες φωνές μιλούν μέσα από μένα.
Εκτός από τη συγγραφή, ασχολείστε ενεργά και με τη μουσική. Τι κοινό βρίσκετε ανάμεσα στις δύο αυτές μορφές έκφρασης;
Είναι και οι δύο ακριβώς αυτό: μορφές έκφρασης. Η μουσική απαιτεί μεγαλύτερη πειθαρχία θα έλεγα. Η συγγραφή είναι μια πιο ελεύθερη διαδικασία. Παρατηρώ στον εαυτό μου ότι στη μουσική δημιουργώ με πιο βιωματικό τρόπο, αν και μπορεί το ίδιο βιωματικά να δημιουργώ και στη συγγραφή, απλώς πιο συγκαλυμμένα. Πάντως και οι δύο είναι το ίδιο ζωτικές για μένα. Και οι δύο κάνουν τη ζωή πιο όμορφη και τις δυσκολίες πιο αντιμετωπίσιμες. Πώς καταφέρνετε να συνδυάζετε τη συγγραφή, τη μουσική και τις υπόλοιπες επαγγελματικές και προσωπικές σας υποχρεώσεις; Υπάρχει χρόνος για όλα;
Η σύντομη απάντηση είναι ότι δεν υπάρχει. Το να βρούμε χρόνο για όλα είναι ένας διαρκής αγώνας που απαιτεί θυσίες. Σίγουρα υπάρχουν προτεραιότητες, όμως τελικά σημασία έχει η οργάνωση. Μας δίνεται ένα γήπεδο 24 ωρών κι εμείς καλούμαστε μέσα εκεί να παίξουμε μπάλα. Δεν μας μένει κάτι άλλο από το να κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε.
Τι άλλο ετοιμάζετε αυτή την περίοδο; Υπάρχει ήδη στο μυαλό σας το επόμενο βιβλίο ή κάποια νέα μουσική δουλειά;
Αυτή την περίοδο γράφω ένα μυθιστόρημα και ταυτόχρονα εργάζομαι πάνω στον επερχόμενο δίσκο μου. Ηδη κυκλοφορεί σε όλες τις πλατφόρμες το πρώτο EP μου με τίτλο ‘Songs From The Stone Years’ με το καλλιτεχνικό όνομα SisyphusMustDie.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ
Ο Χρήστος Πανόπουλος γεννήθηκε το 1987 στην Καλαμάτα όπου ζει και εργάζεται έως και σήμερα. Η λογοτεχνία και η αφήγηση κατέχουν διαχρονικά σημαντική θέση στη ζωή του. Η συλλογή διηγημάτων «Έξοδος 11» αποτελεί την πρώτη του εκδοτική εμφάνιση και σηματοδοτεί την είσοδό του στον χώρο της πεζογραφίας, ενώ παράλληλα εργάζεται πάνω στο πρώτο του μυθιστόρημα. Η αγάπη του για την αφήγηση δεν βρίσκει έκφραση μόνο στη λογοτεχνία ωστόσο, καθώς ασχολείται ενεργά και με τη δεύτερη μεγάλη του αγάπη, τη μουσική, με το καλλιτεχνικό όνομα SisyphusMustDie.
Το κανάλι του στο YouTube
Ο σύνδεσμος του στο Spotify
Η σελίδα του SisyphusMustDie στο Facebook
Και στο Instagram
