Το έργο χωροθετείται σε απόσταση 30 έως 60 μέτρων από την ακτογραμμή και σχεδιάζεται ώστε να παραμένει κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας, διατηρώντας αναλλοίωτη τη θέα του ιστορικού μνημείου.
Σύμφωνα με την Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση, που συντάχθηκε τον Ιούλιο του 2026 και αποτελεί μέρος της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, η ανάγκη προστασίας είναι ιδιαίτερα επιτακτική, καθώς τμήματα των επιθαλάσσιων τειχών και των δυτικών προμαχώνων έχουν ήδη καταρρεύσει, ενώ άλλα βρίσκονται σε κατάσταση ασταθούς ισορροπίας.
Η μελέτη επισημαίνει ότι οι ισχυροί κυματισμοί που προέρχονται από τον νότιο και τον νοτιοδυτικό τομέα προσβάλλουν με ιδιαίτερη ένταση τη βραχώδη ακτογραμμή. Τα μεγάλα βάθη κοντά στην ακτή επιτρέπουν στα κύματα να φτάνουν στα τείχη έχοντας χάσει μικρό μέρος της ενέργειάς τους. Παράλληλα, η κλιματική αλλαγή επιτείνει, σύμφωνα με τους μελετητές, τη συχνότητα και την ένταση των ακραίων κυματικών φαινομένων, επιταχύνοντας τη διάβρωση των πετρωμάτων και τη φθορά των δομικών υλικών του κάστρου.
Ο σχεδιαζόμενος κυματοθραύστης θα καλύπτει σχεδόν ολόκληρη τη νοτιοδυτική πλευρά της χερσονήσου του Αγίου Νικολάου, προστατεύοντας παράκτια ζώνη μήκους περίπου 450 μέτρων, από τον βορειότερο έως τον νοτιότερο προμαχώνα, κοντά στο Μπούρτζι.
Η κατασκευή προβλέπεται σε φυσικά βάθη από 4 έως 6,5 μέτρα, με τη στέψη του κυματοθραύστη 65 εκατοστά κάτω από τη μέση στάθμη της θάλασσας. Θα χρησιμοποιηθούν φυσικοί ογκόλιθοι λατομικής προέλευσης, βάρους 6 έως 10 τόνων για την εξωτερική θωράκιση, ενώ το πλάτος της στέψης θα φτάνει τα 8,70 μέτρα.
Η συγκεκριμένη διαμόρφωση επιλέγεται ώστε να ανακόπτεται η ενέργεια των ισχυρότερων κυμάτων πριν φτάσουν στα τείχη, ενώ παράλληλα θα εξασφαλίζεται η φυσική ανακυκλοφορία των θαλάσσιων υδάτων.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η περιβαλλοντική διάσταση του έργου, καθώς η περιοχή βρίσκεται εντός της προστατευόμενης ζώνης Natura 2000 «Θαλάσσια περιοχή στενού Μεθώνης», συνολικής έκτασης 972,24 εκταρίων.
Στην περιοχή αναπτύσσονται εκτεταμένα λιβάδια Ποσειδωνίας, τα οποία αποτελούν σημαντικό θαλάσσιο οικότοπο. Παράλληλα, καταγράφεται παρουσία της μεσογειακής φώκιας, της θαλάσσιας χελώνας καρέτα καρέτα και του ρινοδέλφινου.
Για την προστασία της Ποσειδωνίας, η θέση του κυματοθραύστη επιλέχθηκε ώστε να αποφεύγονται οι περιοχές του βαθύτερου πυθμένα όπου αναπτύσσονται τα προστατευόμενα λιβάδια. Επίσης, ο σχεδιασμός αποκλείει τις εκσκαφές κοντά στα τείχη, ώστε να αποφεύγονται οι δονήσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη στατικότητά τους.
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα της Ειδικής Οικολογικής Αξιολόγησης, με την εφαρμογή των προβλεπόμενων μέτρων περιορισμού των επιπτώσεων κατά την κατασκευή, εκτιμάται ότι το έργο δεν θα προκαλέσει σημαντική υποβάθμιση των προστατευόμενων οικοτόπων και δεν θα θίξει τη συνοχή του δικτύου Natura 2000.
Φορέας υλοποίησης είναι η Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού, ενώ την Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση εκπόνησε η εταιρεία ENGCO Σύμβουλοι Μηχανικοί.
Η δημοσιοποίηση της μελέτης αποτυπώνει την προτεινόμενη τεχνική λύση για την προστασία ενός από τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της Μεσσηνίας. Στο συγκεκριμένο τεύχος δεν προσδιορίζονται ο προϋπολογισμός του έργου, η ημερομηνία δημοπράτησης ή το χρονοδιάγραμμα κατασκευής του.
Η δημόσια διαβούλευση για τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του έργου «Ύφαλη προστασία Δυτικού Τείχους Κάστρου Μεθώνης» ξεκίνησε στις 13 Οκτωβρίου και ολοκληρώνεται στις 24 Νοεμβρίου 2026, σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Περιφέρειας Πελοποννήσου.
