Αξιοσημείωτη ήταν η παραδοχή του αναπληρωτή περιφερειάρχη Χρήστου Λαμπρόπουλου ότι η Περιφέρεια δεν έχει εξετάσει τη φερόμενη προμελέτη αποκατάστασης της Μαραθόλακκας, την οποία, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στη συνεδρίαση, έχει εκπονήσει η ΤΕΡΝΑ.
Η περιφερειακή αρχή υποστήριξε ότι οι τρεις μονάδες ολοκληρωμένης διαχείρισης υπερκαλύπτουν τους περιβαλλοντικούς στόχους της σύμβασης ΣΔΙΤ. Ωστόσο, στη συζήτηση αναδείχθηκαν προβλήματα που εξακολουθούν να απασχολούν τις τοπικές κοινωνίες, ιδιαίτερα στη Μεσσηνία.
ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΤΗΣ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
Παρουσιάζοντας την πορεία του έργου, ο αναπληρωτής περιφερειάρχη Χρήστος Λαμπρόπουλος χαρακτήρισε την ολοκληρωμένη διαχείριση απορριμμάτων ένα από τα σημαντικότερα περιβαλλοντικά έργα της χώρας.
Υπενθύμισε ότι η λειτουργία των μονάδων ξεκίνησε σταδιακά, το 2022 στην Αρκαδία, το 2024 στη Λακωνία και το 2025 στη Μεσσηνία, με την ολοκλήρωση της εγκατάστασης στην Καλλιρρόη.
Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του ανεξάρτητου μηχανικού για το 2025, η ανάκτηση ανακυκλώσιμων υλικών έφθασε το 42,04%, έναντι συμβατικού στόχου 35%. Το υπόλειμμα που οδηγείται σε ταφή περιορίστηκε στο 42,32%, έναντι ανώτατου ορίου 45%, ενώ η εκτροπή βιοαποδομήσιμων αστικών αποβλήτων ανήλθε στο 75,97%, έναντι στόχου 65%.
Ο κ. Λαμπρόπουλος υποστήριξε ότι οι συμβατικοί στόχοι επιτυγχάνονται ξεχωριστά σε καθεμία από τις τρεις μονάδες και ανέφερε ότι η σχετική έκθεση είναι διαθέσιμη στους περιφερειακούς συμβούλους.
Διευκρίνισε ακόμη ότι τα στοιχεία αφορούν την ανάκτηση υλικών από την επεξεργασία των απορριμμάτων και δεν ταυτίζονται με το συνολικό ποσοστό ανακύκλωσης της Πελοποννήσου.
ΟΙ ΟΣΜΕΣ ΣΤΗΝ ΚΑΛΛΙΡΡΟΗ
Τις καταγγελίες για έντονες οσμές από τη μονάδα στην Καλλιρρόη επανέφερε ο επικεφαλής της παράταξης Πρώτα η Πελοπόννησος Μανώλης Μάκαρης.
Ο Μανώλης Μάκαρης υποστήριξε ότι οι οσμές γίνονται αντιληπτές από τους διερχόμενους οδηγούς και ζήτησε συγκεκριμένα αποτελέσματα ελέγχων για τη μονάδα. Έθεσε επίσης ερωτήματα για τις μετρήσεις του υδροφόρου ορίζοντα και για το ποσοστό των απορριμμάτων που καταλήγει σε ταφή.
Επικαλέστηκε προηγούμενες δηλώσεις του δημάρχου Καλαμάτας για υπόλειμμα μεγαλύτερο του 50% στην Καλλιρρόη και ζήτησε να παρουσιαστούν αναλυτικά τα στοιχεία κάθε εγκατάστασης.
Απαντώντας, ο κ. Λαμπρόπουλος υποστήριξε ότι οι μετρήσεις των οσμών βρίσκονται εντός των προβλεπόμενων περιβαλλοντικών ορίων. Αναγνώρισε πάντως ότι η τήρηση των ορίων δεν σημαίνει πως οι οσμές είναι ανεπαίσθητες.
Στο ίδιο ζήτημα αναφέρθηκε και η περιφερειακή σύμβουλος Ντίνα Νικολάκου, η οποία επιβεβαίωσε ότι κατά διαστήματα παρατηρούνται έντονες οσμές στην περιοχή. Ζήτησε από την εταιρεία να εξετάσει πρόσθετες τεχνικές παρεμβάσεις και εξοπλισμό για τον περιορισμό τους.
Η αποκατάσταση της Μαραθόλακκας
Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στη Μαραθόλακκα, όπου παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της αποκατάστασης του χώρου και της αντιμετώπισης της περιβαλλοντικής επιβάρυνσης.
Ο επικεφαλής της «Λαϊκής Συσπείρωσης Πελοποννήσου» Νίκος Κουτουμάνος έθεσε το ζήτημα της προμελέτης που φέρεται να έχει εκπονήσει η ΤΕΡΝΑ, σύμφωνα με την οποία τα απορρίμματα θα παραμείνουν στον χώρο και θα καλυφθούν στο πλαίσιο της αποκατάστασης.
Ο Νίκος Κουτουμάνος ζήτησε να διευκρινιστεί εάν η Περιφέρεια συμφωνεί με μια τέτοια λύση, επικαλούμενος τις ανησυχίες των κατοίκων και τα ευρήματα αναλύσεων για την παρουσία βαρέων μετάλλων στα στραγγίσματα.
Ανάλογα ερωτήματα έθεσε ο Μανώλης Μάκαρης, ο οποίος αναφέρθηκε στην ανάγκη προστασίας των επιφανειακών και υπόγειων υδάτων και ζήτησε ενεργό συμμετοχή της Περιφέρειας στην αποκατάσταση της περιοχής.
Ο αναπληρωτής περιφερειάρχη Χρήστος Λαμπρόπουλος απάντησε ότι ούτε ο ίδιος ούτε, κατά την εκτίμησή του, κάποιο άλλο μέλος της περιφερειακής αρχής έχει δει μελέτη ή προμελέτη αποκατάστασης της Μαραθόλακκας.
Επισήμανε ότι η αποκατάσταση των περιβαλλοντικά επιβαρυμένων χώρων αποτελεί προτεραιότητα και αναφέρθηκε στα έργα αποκατάστασης δύο ανενεργών ΧΑΔΑ στην Αρκαδία και τη Λακωνία.
Η περιφερειακή σύμβουλος Ντίνα Νικολάκου υποστήριξε ότι στη Μαραθόλακκα έχουν αποτεθεί νέα απορρίμματα ακόμη και σε τμήμα που είχε αποκατασταθεί κατά το παρελθόν. Αναγνώρισε την ανάγκη νέων παρεμβάσεων και κάλεσε τους αρμόδιους δήμους να αναλάβουν τις ευθύνες τους.
ΕΚΚΡΕΜΕΙ Η ΜΕΤΑΒΙΒΑΣΗ ΣΤΟΝ ΦΟΔΣΑ
Από τις απαντήσεις του Χρήστου Λαμπρόπουλου προέκυψε ότι η διαχείριση της σύμβασης ΣΔΙΤ παραμένει στην Περιφέρεια, καθώς δεν έχει ολοκληρωθεί η μεταβίβασή της στον ΦΟΔΣΑ Πελοποννήσου.
Όπως εξήγησε, η μεταβίβαση προϋποθέτει τη διαπίστωση της επάρκειας του φορέα. Ο ΦΟΔΣΑ έχει λάβει δύο διαδοχικές δωδεκάμηνες πιστοποιήσεις, ενώ για την πλήρη επάρκεια απαιτείται, σύμφωνα με την εκτίμηση της περιφερειακής αρχής, η στελέχωσή του με μόνιμο προσωπικό.
Παράλληλα, ο Χρήστος Λαμπρόπουλος γνωστοποίησε ότι εκδόθηκε νέα πρόσκληση χρηματοδότησης για επτά πρόσθετους σταθμούς μεταφόρτωσης απορριμμάτων, οι οποίοι δεν περιλαμβάνονται στην αρχική σύμβαση ΣΔΙΤ.
Οι νέοι σταθμοί αναμένεται να διευκολύνουν τη μεταφορά των απορριμμάτων και να περιορίσουν τις λειτουργικές δαπάνες και τις φθορές των απορριμματοφόρων των δήμων.
Ο αναπληρωτής περιφερειάρχη επιβεβαίωσε επίσης ότι εδώ και μερικούς μήνες οι μονάδες της Πελοποννήσου παραλαμβάνουν απορρίμματα από τις Σπέτσες, κατόπιν απόφασης της κεντρικής διοίκησης.
Για το κόστος κατασκευής διευκρίνισε ότι η πρόσθετη επιβάρυνση για τους τρεις δρόμους πρόσβασης στις μονάδες ήταν 4,2 εκατ. ευρώ και όχι 7 εκατ. ευρώ, όπως αναφέρθηκε σε ερώτηση.
Ανέφερε ακόμη ότι, σύμφωνα με την ενημέρωσή του, δεν έχει επιβληθεί πρόστιμο για τη λειτουργία των μονάδων.
Η ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ
Η μετατροπή των υφιστάμενων εγκαταστάσεων σε μονάδες ανάκτησης και ανακύκλωσης αποτελεί, σύμφωνα με την περιφερειακή αρχή, το επόμενο στάδιο του σχεδιασμού.
Ο Χρήστος Λαμπρόπουλος ανέφερε ότι υπάρχει σχετική πρόσκληση από το αρμόδιο υπουργείο προς τους ΦΟΔΣΑ, χωρίς να έχει ακόμη προχωρήσει η υλοποίηση.
Ο Μανώλης Μάκαρης επισήμανε ότι η επεξεργασία των σύμμεικτων απορριμμάτων δεν πρέπει να συγχέεται με την ανακύκλωση. Ζήτησε να παρουσιαστεί το πραγματικό ποσοστό ανακύκλωσης της Πελοποννήσου σε σχέση με τους ευρωπαϊκούς στόχους και να αποσαφηνιστεί ο μελλοντικός ρόλος της ΤΕΡΝΑ.
Από την πλευρά της, η Ντίνα Νικολάκου υπερασπίστηκε τον αρχικό σχεδιασμό και τη δημοπράτηση του έργου από την περιφερειακή αρχή του Πέτρου Τατούλη, αναγνωρίζοντας τη συμβολή των επόμενων περιφερειακών αρχών στην ολοκλήρωσή του.
Παράλληλα, ζήτησε ενίσχυση της ανακύκλωσης, ολοκλήρωση των σταθμών μεταφόρτωσης και αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση των οχλήσεων στις περιοχές όπου λειτουργούν οι εγκαταστάσεις.
Η συζήτηση ανέδειξε ότι, παρά την ολοκλήρωση των τριών μονάδων και την επίτευξη των συμβατικών περιβαλλοντικών στόχων, παραμένουν ανοιχτά σημαντικά ζητήματα για την ανακύκλωση, το κόστος διαχείρισης, τη λειτουργία των εγκαταστάσεων και την αποκατάσταση των παλαιών χώρων διάθεσης απορριμμάτων.
