Τα αναλυτικά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ είναι αμείλικτα και αποκαλύπτουν το οριστικό τέλος εποχής για δεκάδες χωριά της Μεσσηνίας. Σε 211 οικισμούς δεν απογράφηκε ούτε ένας κάτοικος ηλικίας κάτω των 19 ετών, ενώ σε 387 οικισμούς οι νέοι κάτω των είκοσι είναι λιγότεροι από δέκα. Στην άλλη άκρη της πληθυσμιακής πυραμίδας, σε 287 οικισμούς —δηλαδή στο 48,5% του συνολικού οικιστικού πλέγματος της Μεσσηνίας— τουλάχιστον ένας στους πέντε κατοίκους είναι άνω των 75 ετών. Μάλιστα, σε 27 από αυτούς, οι ηλικιωμένοι άνω των 75 αποτελούν πάνω από το μισό του μόνιμου πληθυσμού. Ειδικά στους ορεινούς όγκους, η δημογραφική κατάρρευση δείχνει ήδη μη αναστρέψιμη.
Η διαφαινόμενη ερήμωση απειλεί άμεσα να οδηγήσει στην πλήρη εγκατάλειψη χιλιάδων καλλιεργήσιμων στρεμμάτων και στον ολοκληρωτικό αφανισμό της κτηνοτροφίας. Αν δεν υπάρξει κάποια δραματική ανατροπή, στην απογραφή του 2041 τουλάχιστον οι μισοί από αυτούς τους οικισμούς θα είναι πλέον ακατοίκητοι. Εννοείται ότι αυτό το πολυδιασπασμένο πλέγμα κοστίζει ακριβά. Η συντήρηση εκατοντάδων χιλιομέτρων δημοτικού και επαρχιακού οδικού δικτύου, τα εκτεταμένα δίκτυα ύδρευσης, η αποκομιδή απορριμμάτων, η πυρασφάλεια και οι σχολικές μεταφορές απορροφούν τεράστια κονδύλια από τους Δήμους Μεσσήνης, Τριφυλίας, Πύλου - Νέστορος, Καλαμάτας, Δυτικής Μάνης και Οιχαλίας.
Η Μεσσηνία, όπως και η υπόλοιπη Ελλάδα, αρνείται να κοιτάξει κατάματα την πραγματικότητα. Συνεχίζει να δαπανά πόρους με τη λογική περασμένων δεκαετιών, τότε που οι κοινότητες έσφυζαν από ζωή και διέθεταν γεμάτα σχολεία. Η νοσταλγία και η ρομαντική διάθεση όμως συγκρούονται με τα σκληρά δεδομένα. Καθώς η τεχνολογία και οι τάσεις της αγοράς εργασίας ενισχύουν την αστυφιλία, η συντήρηση υποδομών σε χωριά-φαντάσματα καθίσταται πρακτικά αδύνατη. Είναι καιρός να αφήσουμε τις νοσταλγικές ματιές στο παρελθόν και να στρέψουμε το βλέμμα στο μέλλον, αναπροσαρμόζοντας τον σχεδιασμό γιατί διαφορετικά η ερήμωση των οικισμών θα οδηγήσει σε πλήρη κατάρρευση του οικονομικού ιστού της Μεσσηνίας.
