Η δημογραφική κατάρρευση των χωριών της Μεσσηνίας έχει ως αποτέλεσμα τη δραματική μείωση του μαθητικού πληθυσμού. Σε μια σειρά από χωριά αλλά και κωμοπόλεις, τα επόμενα χρόνια θα τεθεί το ζήτημα της κατάργησης σχολικών μονάδων. Η πρώτη και διαχρονική αντίδραση πολιτών και πολιτικού προσωπικού είναι η άρνηση και η αντίσταση στο κλείσιμο του σχολείου. Είναι η στιγμή που αποτυπώνεται με δραματικό τρόπο αυτό που όλοι γνωρίζουν, αλλά δεν θέλουν να αντιμετωπίσουν.

Όλοι γνωρίζουν ότι σχολεία με ελάχιστους μαθητές δεν μπορούν να παραμείνουν και αυτό δεν έχει να κάνει μόνο με οικονομικούς λόγους -που είναι μάλλον το λιγότερο- αλλά κυρίως με λόγους που αφορούν το μέλλον αυτών των παιδιών. Όταν δεν υπάρχει ένα εξατάξιο δημοτικό για τα μικρά παιδιά, όταν οι έφηβοι στο γυμνάσιο και το λύκειο δεν έχουν τη δυνατότητα να κοινωνικοποιηθούν και να έρθουν σε επαφή με ένα πλήθος διαφορετικών στάσεων και αντιλήψεων ζωής, στερούνται πολύτιμων εφοδίων για το μέλλον. Το γνωστό κλισέ «όπου κλείνει ένα σχολείο ανοίγει μια φυλακή» έχει εφαρμογή όταν υπάρχουν μαθητές, για να λειτουργήσει ένα κανονικό σχολείο, γιατί υπάρχει και «η φυλακή της μιζέριας» του μικροπεριβάλλοντος, που πνίγει και καταστρέφει -και αυτό δεν πρέπει να παραβλέπεται.

Τα επόμενα χρόνια οι τοπικοί πολιτικοί παράγοντες θα αναγκαστούν να πάρουν δύσκολες αποφάσεις. Ο ένας δρόμος είναι η μάχη χαρακωμάτων για τη διατήρηση σχολικών μονάδων, που δεν μπορούν να παίξουν τον ρόλο τους, θυσιάζοντας το μέλλον των μαθητών, για να μη χαθεί η επικοινωνιακή πολιτική μάχη του κλεισίματος των σχολείων. Είναι η φροντίδα για τη διατήρηση ενός κόσμου που έχει αλλάξει, θυσιάζοντας το μέλλον για τη διατήρηση του παρελθόντος. Ο άλλος δρόμος είναι η αποδοχή της πραγματικότητας και η αντιμετώπιση του προβλήματος της μεταφοράς των μαθητών σε σχολικές μονάδες, που θα παρέχουν όλες τις δυνατότητες και τα εφόδια που έχουν ανάγκη οι νέοι της σύγχρονης εποχής.

Η οργάνωση της μεταφοράς και η αξιοποίηση των σύγχρονων ψηφιακών δυνατοτήτων για την παροχή βοήθειας, ακόμη και φροντιστηριακών μαθημάτων, στα παιδιά της επαρχίας είναι ζητήματα που πρέπει να αρχίσουν να συζητούνται και να αναλαμβάνονται πρωτοβουλίες προς αυτή την κατεύθυνση. Η προσαρμογή στην πραγματικότητα που δημιουργούν τα δημογραφικά δεδομένα είναι η αναγκαία υπεύθυνη στάση. Το να αρνείσαι, βέβαια, την πραγματικότητα και να δίνεις τη μάχη για έναν άλλο κόσμο, που δήθεν είναι εφικτός, είναι ίσως πιο δελεαστικό και σίγουρα πιο ξεκούραστο, αλλά ταυτόχρονα ανεύθυνο και ζημιογόνο για τα παιδιά των χωριών.

panagopg@gmail.com