Η συμπίεση του εισοδήματος των ελαιοπαραγωγών δεν είναι κεραυνός εν αιθρία. Η εξέλιξη είναι απολύτως αναμενόμενη και δεν την έβλεπαν μόνο όσοι πιστεύουν πως η καλύτερη αντιμετώπιση ενός προβλήματος είναι η αγνόησή του. Κάποιοι έφτασαν μάλιστα στο σημείο να κατηγορούν όλους όσοι επισήμαιναν ότι έρχεται καταιγίδα ως υπονομευτές του προϊόντος και της προοπτικής του! Τον αγγελιοφόρο των κακών μαντάτων είναι άλλωστε γνωστό ότι τον πυροβολούν πρώτοι όσοι ζουν στη μακαριότητά τους. Έφτασε όμως η ώρα του λογαριασμού και γκρεμίζονται πλέον οι αυταπάτες.

Η πραγματικότητα που βιώνουν οι ελαιοπαραγωγοί της Μεσσηνίας είναι δραματική. Τα έξοδα στις περισσότερες των περιπτώσεων δεν καλύπτονται από τα έσοδα, και αυτό συμβαίνει μετά από μια χρονιά η οποία επίσης δεν ήταν καλή. Τι θα συμβεί αν και η επόμενη χρονιά κινηθεί με τους ίδιους ρυθμούς; Πόσοι θα αντέξουν να χρηματοδοτούν μια καλλιέργεια η οποία δεν τους αποδίδει; Μέχρι πότε; Κάνουν λάθος όσοι βλέπουν μια απλή συγκυριακή μείωση της τιμής του ελαιολάδου. Η μείωση είχε συμβεί και άλλες φορές κατά το παρελθόν, αλλά τώρα πια υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι πάμε σε μια κατάσταση που έχει μόνιμα χαρακτηριστικά. Η αύξηση της παγκόσμιας παραγωγής ελαιολάδου σε συνδυασμό με τη μείωση της κατανάλωσης έχουν δημιουργήσει μια εντελώς νέα ισορροπία. Ποιος θα αντέξει σε αυτή τη νέα συνθήκη; Όποιος έχει χαμηλό κόστος παραγωγής. Ποιος έχει χαμηλό κόστος; Χώρες με φθηνό εργατικό προσωπικό, όπως η Τυνησία, η Τουρκία κ.λ.π., και αυτές που διαθέτουν καλλιέργειες που στηρίζονται σε μηχανολογικό εξοπλισμό, όπως η Ισπανία.

Μπορεί να αντέξει ο Μεσσήνιος ελαιοπαραγωγός σε αυτό το ανταγωνιστικό πλαίσιο; Προφανώς και δεν μπορεί όπως είναι διαρθρωμένος σήμερα ο ελαιοκομικός τομέας. Για να αντέξει η ελαιοκαλλιέργεια στη χώρα αλλά και σε μια σειρά ευρωπαϊκές μεσογειακές χώρες με μικρό κλήρο, πρέπει να συμβούν δύο πράγματα, και μάλιστα ταυτόχρονα. Το ένα έχει να κάνει με την επιδότηση με πόρους από την Ε.Ε. των παραδοσιακών ελαιώνων με κάλυψη μέρους των εξόδων στο πλαίσιο της διατήρησης του μεσογειακού τοπίου, προστασία δηλαδή του φυσικού μνημείου. Το δεύτερο αφορά τους παραγωγούς και έχει να κάνει με την ανάπτυξη συνεργασιών που θα ενοποιούν τις μεμονωμένες αυτόνομες καλλιέργειες σε κοινοπρακτικά-εταιρικά σχήματα, που θα συμπιέζουν το κόστος παραγωγής και θα καλύπτουν το ρίσκο της. Αν αυτά τα δύο δεν συμβούν, όπως και άλλη φορά έχουμε επισημάνει, θα επέλθει η σταδιακή εγκατάλειψη και τα υπόλοιπα θα έρθουν από μόνα τους, θέτοντας τέλος σε όσα μέχρι σήμερα γνωρίζουμε και προσδοκούμε για το μέλλον.

panagopg@gmail.com