Η νέα χρονιά ξεκινά κουβαλώντας τα βαρίδια της προηγούμενης, αλλά και την αισιοδοξία της αλλαγής, που συνοδεύει κάθε νέο ξεκίνημα. Οι απαισιόδοξοι αναμένουν μια χρονιά δυσκολότερη από αυτή που έφυγε, ενώ οι αισιόδοξοι εκτιμούν ότι τα πράγματα θα κινηθούν προς το καλύτερο. Οι μεν πιστεύουν ότι δεν υπάρχει σωτηρία σε ένα κράτος που περιορίζει δυνατότητες και πνίγει ευκαιρίες· οι δε θεωρούν ότι οι παθογένειες μπορούν να ξεπεραστούν και ότι θα δοθεί χώρος σε δημιουργικές δυνάμεις να ξεδιπλώσουν το ταλέντο τους.
Η αλήθεια είναι πως η μιζέρια και η απαισιοδοξία δεν βοηθούν και δεν προσφέρουν τίποτα ουσιαστικό στην αντιμετώπιση των προβλημάτων ούτε στη συνολική πρόοδο. Αντίθετα, η αισιοδοξία και η διάθεση για ουσιαστική αντιμετώπιση των δυσκολιών που μας κρατούν καθηλωμένους λειτουργούν προς όφελος όλων. Η διαρκής πρόβλεψη καταστροφών καταλήγει συχνά να λειτουργεί ως αυτοεκπληρούμενη προφητεία. Η αισιοδοξία για ένα καλύτερο αύριο αποτελεί, επομένως, αναγκαία συνθήκη για την εύρυθμη λειτουργία της κοινωνίας και την ανάπτυξη της οικονομίας.
Τα πράγματα μπορούν φέτος να πάνε καλύτερα και θα πάνε, εφόσον ο καθένας από την πλευρά του συμβάλλει προς αυτή την κατεύθυνση. Η παραίτηση και η παθητική αναμονή του μοιραίου το πιθανότερο είναι να το φέρουν απλώς νωρίτερα. Προφανώς, τίποτα δεν είναι εύκολο σε κανένα επίπεδο, ωστόσο είμαστε υποχρεωμένοι να παλέψουμε, να αντιμετωπίσουμε τις δυσκολίες και να περιορίσουμε τους κινδύνους.
Σε διεθνές επίπεδο, η χώρα καλείται να ισορροπήσει σε έναν κόσμο, όπου κυριαρχεί ολοένα και περισσότερο το δίκαιο του ισχυρού. Η επιστροφή σε ένα περιβάλλον ισχυρών κρατών που, μέσω συμφωνιών παρασκηνίου, περιορισμών στο εμπόριο και της επίδειξης στρατιωτικής ισχύος, μοιράζουν εκ νέου τον κόσμο, προκαλεί εύλογη ανησυχία για την τύχη κρατών, που απειλούνται ακόμη και εδαφικά. Τα δεδομένα είναι ήδη δύσκολα και ενδέχεται να γίνουν δυσκολότερα αν η πίεση για αποδυνάμωση ή διάλυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποδώσει καρπούς. Είναι σαφές ότι το εθνικό συμφέρον της χώρας μας είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την πορεία της Ε.Ε. και τον ρόλο της στο νέο παγκόσμιο μοίρασμα.
Σε εθνικό επίπεδο, το 2026 διαμορφώνεται ουσιαστικά ως προεκλογική χρονιά. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι εισερχόμαστε σε μια νέα πολιτική περίοδο, όπου οι κυβερνήσεις συνεργασίας φαίνεται να αποτελούν μονόδρομο. Σε ένα κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο, με νέα και παλαιά κόμματα να μπαίνουν στην τελική ευθεία της εκλογικής αναμέτρησης και με παλιούς και νέους πρωταγωνιστές να διεκδικούν ρόλους, η χρονιά αναμένεται πολιτικά ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα. Τα πάντα είναι πλέον πιθανά και αυτό γίνεται αντιληπτό από όλους. Οι σταθερές και οι βεβαιότητες του παρελθόντος έχουν χαθεί και είναι βέβαιο ότι θα ακολουθήσουν πυκνές πολιτικές εξελίξεις σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Το κρίσιμο ζητούμενο, ωστόσο, δεν είναι απλώς ο σχηματισμός κυβέρνησης, αλλά η ουσιαστική διακυβερνησιμότητα της χώρας. Δηλαδή η δημιουργία εκείνων των προϋποθέσεων, που θα επιτρέψουν την αντιμετώπιση των πραγματικών προβλημάτων. Η αποτελεσματική υπεράσπιση των εθνικών συμφερόντων, η ανάπτυξη της οικονομίας και η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών προϋποθέτουν σχέδιο, σοβαρότητα και εφαρμόσιμες πολιτικές, οι οποίες δεν υλοποιούνται με μεγάλα λόγια και εύκολες υποσχέσεις. Σε μια περίοδο, όπου σταδιακά κλείνει η στρόφιγγα των ευρωπαϊκών πόρων προς την ελληνική οικονομία, σε συνδυασμό με την πολιτική αστάθεια και τη λήψη αποφάσεων με γνώμονα τις εκλογικές ανάγκες, δημιουργείται εύλογη ανησυχία για το πού μπορεί να οδηγήσει το τέλος του σημερινού πολιτικού κύκλου.
Σε τοπικό επίπεδο, η χρονιά προβλέπεται επίσης οικονομικά δύσκολη. Η συμβολή του αγροτικού τομέα, λόγω των προβλημάτων στην ελαιοπαραγωγή, αναμένεται περιορισμένη, η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα συνεχίζει να πιέζεται για πολλούς και διαφορετικούς λόγους, ενώ ο τουρισμός κινείται σε επίπεδα, που ακόμη δεν επαρκούν για να αναπληρώσουν τις απώλειες των υπόλοιπων τομέων. Η τοπική οικονομία βρίσκεται σε φάση επαναπροσδιορισμού. Η ενδοχώρα της Μεσσηνίας υποχωρεί ραγδαία, με τον πληθυσμό και την οικονομική δραστηριότητα να συγκεντρώνονται κυρίως στην Καλαμάτα, σε λίγες κωμοπόλεις και στις τουριστικές περιοχές.
Οι ισορροπίες αποδεικνύονται εύθραυστες και οι αβεβαιότητες πολλές, σε όλα τα επίπεδα. Αυτό που απαιτείται είναι νηφαλιότητα, αισιοδοξία και υπευθυνότητα. Αν ο καθένας μας λειτουργήσει με λογική και καθαρό μυαλό, και όχι με παραίτηση ή οργή, τότε οι προοπτικές μπορούν να βελτιωθούν.
Καλή χρονιά σε όλους!
panagopg@gmail.com
