Η τεχνολογία αλλάζει τον τρόπο παραγωγής και συγκομιδής, τη διάρθρωση της αγροτικής οικονομίας και τελικά την ίδια τη χωροταξία της Μεσσηνίας. Από την εποχή του Ομήρου μέχρι τα μέσα του περασμένου αιώνα, η γη στο βασίλειο του Νέστορα καλλιεργούνταν περίπου με τον ίδιο τρόπο. Οι αγρότες κατοικούσαν σε διάσπαρτους οικισμούς για να βρίσκονται κοντά στα χωράφια και στα ζώα τους. Κάθε νοικοκυριό παρήγαγε σχεδόν όλα όσα χρειαζόταν. Καλλιεργούσε δημητριακά, ελιές, αμπέλια και κηπευτικά, είχε ζώα και πουλούσε ό,τι περίσσευε. Ακόμα και η εισαγωγή νέων καλλιεργειών, όπως η ντομάτα και η πατάτα, ή η μεγάλη ανάπτυξη της σταφίδας στα τέλη του 19ου αιώνα, δεν άλλαξαν ουσιαστικά αυτή τη δομή.
Η μεγάλη αλλαγή ξεκίνησε στα μέσα του 20ού αιώνα με τα τρακτέρ και τις θεριζοαλωνιστικές μηχανές. Ο καταμερισμός της εργασίας και η λειτουργία της αγοράς έβγαλαν σταδιακά τη Μεσσηνία από την παραγωγή δημητριακών, καθώς ο τόπος δεν διέθετε συγκριτικό πλεονέκτημα. Το αλεύρι και το ψωμί άρχισαν να αγοράζονται και η ελιά κυριάρχησε σταδιακά στη μεσσηνιακή γεωργία.
Σήμερα ακόμα και στα μικρότερα χωριά τα περισσότερα τρόφιμα του νοικοκυριού έρχονται από το σούπερ μάρκετ. Την ίδια ώρα, το αυτοκίνητο και το καλύτερο οδικό δίκτυο επιτρέπουν στον ιδιοκτήτη να κατοικεί στην Καλαμάτα ή σε ένα ημιαστικό κέντρο και να πηγαίνει στο χωράφι μόνο όταν χρειάζεται. Η απόσταση από την κατοικία μέχρι το κτήμα έπαψε να αποτελεί καθοριστικό παράγοντα. Κάπως έτσι χάθηκε και ένας από τους βασικούς λόγους ύπαρξης εκατοντάδων μικρών οικισμών. Η έλευση των αλλοδαπών εργατών γης έφερε την επόμενη μεγάλη αλλαγή. Χιλιάδες ιδιοκτήτες σταμάτησαν ουσιαστικά να είναι αγρότες με την παλιά έννοια και έγιναν εργοδότες. Αναθέτουν το κλάδεμα, τον καθαρισμό και τη συγκομιδή σε συνεργεία και περιορίζονται στη διαχείριση της περιουσίας και της παραγωγής τους.
Το επόμενο βήμα είναι ήδη ορατό. Μεγάλες επιχειρήσεις ή οργανωμένα συνεργεία ενδέχεται στο μέλλον να αναλαμβάνουν ολόκληρη την καλλιέργεια, νοικιάζοντας εκτάσεις ή προσφέροντας όλες τις εργασίες από το κλάδεμα μέχρι τη συγκομιδή. Μένει επίσης να φανεί αν στη Μεσσηνία θα επικρατήσει η υπερεντατική ελαιοκαλλιέργεια ή αν οι παραδοσιακοί ελαιώνες θα παραμείνουν κυρίαρχοι. Στα κηπευτικά η κατεύθυνση είναι ακόμα πιο καθαρή. Η παραγωγή συγκεντρώνεται σε μεγάλες, σύγχρονες θερμοκηπιακές μονάδες, ενώ ο οικογενειακός μπαξές αποκτά κυρίως ερασιτεχνικό χαρακτήρα. Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα, η συζήτηση για επιστροφή στην παραδοσιακή ζωή των χωριών έχει κυρίως νοσταλγικό χαρακτήρα.
Ο κόσμος που δημιούργησε τα εκατοντάδες χωριά της Μεσσηνίας στηριζόταν σε έναν τρόπο παραγωγής και ζωής που δεν υπάρχει πια. Όσοι ονειρεύονται την επιστροφή του, στην πραγματικότητα νοσταλγούν τα νιάτα τους και έναν κόσμο που έκλεισε οριστικά τον κύκλο του.
