Το μέγεθος των αντιδράσεων αλλά και η διαπίστωση της αδυναμίας εφαρμογής οδήγησε στην προσωρινή αναστολή του μέτρου ψηφιακής καταγραφής και παρακολούθησης του ελαιόκαρπου που οδηγείται για έκθλιψη στα ελαιοτριβεία. Ο περιορισμός της εφαρμογής του μέτρου στους αγρότες κανονικού καθεστώτος, δηλαδή αυτούς που κρατούν βιβλία αγροτικής επιχείρησης, και μάλιστα με ευθύνη του ελαιοτριβείου, είναι ο φερετζές για να κρυφτεί η αναστολή του μέτρου.
Δεν υπάρχει βεβαίως καμία αμφιβολία ότι το μέτρο θα επανέλθει μετά τις εκλογές και τότε θα αφορά το σύνολο της ελαιοπαραγωγής, γιατί προφανώς και δεν μπορεί να γίνει ψηφιοποίηση μόνο με τους ελαιοπαραγωγούς κανονικού καθεστώτος, όταν η συντριπτική πλειοψηφία του ελαιολάδου παράγεται και διακινείται κυρίως με τενεκέδες από τους μικροπαραγωγούς ετεροαπασχολούμενους του ειδικού καθεστώτος. Για να το πούμε διαφορετικά αυτός που βγάζει 10 και 15 τόνους ελαιόλαδο και κρατά βιβλία, κατά κανόνα πουλά με τιμολόγιο και στην κανονική αγορά, οπότε καταγράφεται η παραγωγή, η ποιότητα και η ποσότητα.
Ο χρόνος που θα κερδηθεί με την παράταση που τώρα δίνεται θα πρέπει να αξιοποιηθεί προκειμένου να βρεθεί μια αξιόπιστη λύση. Το να καταγράφουν τα ελαιοτριβεία τη μεταφορά είναι ένα μέτρο προσωρινό, το οποίο δύσκολα θα μπορέσει να εφαρμοστεί στο σύνολο της ελαιοπαραγωγής. Μπορεί να φανταστεί ο καθένας που έχει σχέση με την πραγματικότητα, αν στις 4 το απόγευμα παίρνουν ταυτόχρονα 100 παραγωγοί στο ελαιοτριβείο τηλέφωνο να δηλώσουν την ποσότητα που θα μεταφέρουν, τι έχει να συμβεί, τι γραμματειακή υποστήριξη θα απαιτηθεί και βέβαια ποιος θα πληρώσει ένα τέτοιο κόστος. Το να δηλώνει ο καθένας με δική του ευθύνη ψηφιακά τις ποσότητες είναι προφανώς προτιμότερο, αλλά απαιτούνται μια σειρά από προϋποθέσεις.
Το βασικότερο είναι η επικαιροποίηση των στοιχείων του ελαιοκομικού μητρώου. Δεν μπορεί να έχει ολοκληρωθεί το Κτηματολόγιο, να υπάρχουν Δασικοί Χάρτες, να υπάρχουν παλιές δηλώσεις ελαιοκομικού μητρώου, να υπάρχουν οι δηλώσεις για τις επιδοτήσεις και να μην αρκεί μια απλή επικαιροποίηση ψηφιακά των στοιχείων και του αριθμού των δέντρων (έστω με δήλωση στο Ε9), ώστε να μπορεί να ολοκληρωθεί η διαδικασία. Είναι παράλογο να υποβάλλονται οι ελαιοπαραγωγοί σε όλη αυτή την ταλαιπωρία, που φτάνει στο σημείο να τους ζητούν και τον αριθμό του Κτηματολογίου και τα συμβόλαια! Ο γραφειοκρατικός παραλογισμός δεν έχει όρια.
Η έλλειψη σχέσης με την πραγματικότητα που επικρατεί στον αγροτικό χώρο και η γραφειοκρατική διαχείριση ζητημάτων οδηγεί σε αδιέξοδα που στοιχίζουν στους παραγωγούς και δεν επιλύουν προβλήματα. Το να υπάρχουν στοιχεία για την ελαιοπαραγωγή δεν είναι μόνο ζήτημα φορολογικό, αλλά απαραίτητο για να ασκηθεί οποιαδήποτε πολιτική. Το «περίπου τόσο ελαιόλαδο παράγεται», «περίπου αυτής της ποιότητας» και «ο ελαιόκαρπος παράγει περίπου αυτές τις ποσότητες ελαιολάδου» δεν αποτελούν αποδεκτή πρακτική στις νέες συνθήκες. Το «περίπου» θα πρέπει να δώσει τη θέση του στο «ακριβώς», για να μπορούν να κοστολογηθούν καλλιεργητικές πρακτικές, να ανιχνεύονται έγκαιρα προβλήματα και βεβαίως να περνά η παραγωγή μέσα από τα επίσημα εμπορικά δίκτυα.
Προϊόν που διακινείται χύμα και στη μαύρη αγορά δεν μπορεί να έχει μέλλον και αυτό θα πρέπει να γίνει κατανοητό από αυτούς που θέλουν να ζήσουν από αυτή την επαγγελματική ενασχόληση. Γνωρίζουμε ότι, αν σταματήσει η πώληση ελαιολάδου με τενεκέ και στη μαύρη αγορά, χιλιάδες μικροκαλλιεργητές θα εγκαταλείψουν τα κτήματά τους. Το ελαιόλαδο για να έχει όμως μέλλον θα πρέπει να περάσει σε κανονικές συνθήκες αγοράς και -το σημαντικότερο - να αποκτήσει ταυτότητα και διακριτή θέση στο ράφι του σούπερ μάρκετ και στο τραπέζι του καταναλωτή.
Το «περίπου» και το «έλα μωρέ, με αυτό βρήκατε να ασχολείστε;» διαιωνίζουν μια κατάσταση που έχει φτάσει τα πράγματα στα όριά τους. Το Μεσσηνιακό ελαιόλαδο, αν δεν αποκτήσει ταυτότητα μέσα από την τυποποίηση, θα αποτελέσει σύντομα παρελθόν. Οι καλλιέργειες δεν μπορούν να συνεχίσουν να υπάρχουν με τον τρόπο που μέχρι σήμερα γίνονται. Η κατανόηση ότι χρειάζονται αλλαγές είναι το βασικό βήμα, και βεβαίως θα πρέπει να ακολουθήσουν και τα επόμενα σε σχέση με την οργάνωση της εμπορίας και τη στήριξη μέσα από έναν μηχανισμό που κατανοεί τα προβλήματα και δεν προσθέτει απλώς γραφειοκρατικά βάρη για να δείχνει ότι κάτι κάνει.
panagopg@gmail.com
