Η αποζημίωση εκατομμυρίων (79,3 εκ. ευρώ) στην κατασκευάστρια εταιρεία του δρόμου Καλαμάτα – Ριζόμυλος – Πύλος – Μεθώνη δεν εξέπληξε όσους παρακολουθούν τον τρόπο με τον οποίο υλοποιούνται τα δημόσια έργα στη χώρα. Δεν πρόκειται για κάτι καινούργιο, αλλά για μια σχεδόν αναμενόμενη εξέλιξη. Έτσι γίνεται, και μάλλον οι «αποζημιώσεις» θα πρέπει να εντάσσονται κανονικά στον προϋπολογισμό του έργου.
 
Η αποζημίωση θεωρήθηκε δεδομένη, μιας και το δημόσιο καθυστέρησε περισσότερο από ένα χρόνο να ολοκληρώσει τις απαλλοτριώσεις και να παραδώσει καθαρές εκτάσεις στην εταιρεία για να ξεκινήσει τα έργα. Εδώ υπάρχουν δύο ζητήματα: το ένα έχει να κάνει με την καθυστέρηση στις απαλλοτριώσεις, όπου η ευθύνη συνήθως διαχέεται στο ένα ή στο άλλο επίπεδο και τελικώς χάνεται. Το άλλο έχει να κάνει με την πρόβλεψη της σύμβασης  δεν ξέρει το δημόσιο ότι η απαλλοτρίωση είναι μια χρονοβόρα διαδικασία, ώστε να μην παίρνει χρονική δέσμευση την οποία είναι σχεδόν βέβαιο ότι δεν μπορεί να τηρήσει; Τα ερωτήματα είναι μεν ρητορικά, αλλά επειδή αυτό συμβαίνει σχεδόν με όλα τα μεγάλα έργα, νομίζουμε ότι προκύπτει αβίαστα και η απάντηση.
 
Οι περισσότεροι συμφωνούν ότι έτσι γίνονται τα έργα στην Ελλάδα, αποδεχόμενοι μοιρολατρικά την κραυγαλέα στρέβλωση. Το δημόσιο να πληρώνει αποζημιώσεις επειδή καθυστερεί, ενώ αν καθυστερεί η εταιρεία –όπως για παράδειγμα στην περίπτωση του αγωγού ύδρευσης Φ800– να έχει καλοκαιρία και να μην τρέχει τίποτα. Το δημόσιο προφανώς πληρώνει γιατί μπορεί, ενώ η εταιρεία θα χρεοκοπήσει και θα σταματήσει το έργο. Μονά-ζυγά δικά τους, με τα έργα να σέρνονται και να πληρώνονται ξανά και ξανά, απορροφώντας πόρους και στερώντας ευκαιρίες. Πόσοι δρόμοι στη Μεσσηνία θα μπορούσαν να συντηρηθούν και να βελτιωθούν αν αυτά τα 79,3 εκατομμύρια δεν πήγαιναν σε αποζημίωση;
 
Το κακό είναι ότι τα 79,3 εκ. ευρώ δεν θα είναι τα μόνα που θα δοθούν για αποζημίωση στο συγκεκριμένο δρόμο. Υπάρχουν ακόμα ζητήματα, και δεν είναι βέβαιο ότι σε ένα επόμενο στάδιο η εταιρεία δεν θα επαναφέρει το αίτημά της ζητώντας την πλήρη αποζημίωσή της (να σημειώσουμε ότι ζητούσε 130 εκ. ευρώ για τη μέχρι τώρα καθυστέρηση). Το θέμα της σύνδεσης του δρόμου στον κόμβο Ζαφείρη παραμένει, για παράδειγμα, σε εκκρεμότητα και πολύ πιθανό να οδηγήσει σε επιπρόσθετες διεκδικήσεις.
 
Οι εξελίξεις δικαιώνουν όλους όσους από την αρχή τονίζαμε ότι είναι λάθος να αλλάξει η αρχική χάραξη του δρόμου και να πεταχτούν στα σκουπίδια οι μελέτες. Κάποιοι υποστήριζαν ότι έτσι ο δρόμος θα είναι φθηνότερος και θα γίνει συντομότερα. Αποδείχτηκε ότι έκαναν λάθος τόσο για τον χρόνο ολοκλήρωσης του δρόμου όσο και για το τελικό του κόστος. Αλλά όπως συνηθίζουμε να λέμε: «απίδια φαγωμένα, κάτσε μέτρα τις ουρές τους».
 
panagopg@gmail.com