Το πόρισμα της επιτροπής διερεύνησης για τα γεγονότα της 4ης Ιανουαρίου, το οποίο οδήγησε στην παραίτηση του διοικητή της ΥΠΑ Γιώργου Σαουνάτσου, περιγράφει ένα σκηνικό τεχνολογικής κατάρρευσης που σοκάρει. Συστήματα της δεκαετίας του 1990, για τα οποία πλέον δεν υπάρχουν ούτε ανταλλακτικά ούτε εγγυήσεις από τους κατασκευαστές, βρίσκονται στον πυρήνα του ελέγχου της εναέριας κυκλοφορίας μας. Η τεχνική αστοχία που προκάλεσε τον λεγόμενο «ευρυζωνικό θόρυβο», μπλοκάροντας τις συχνότητες επικοινωνίας μεταξύ ελεγκτών και πιλότων, αποκάλυψε την απουσία ενός στοιχειώδους και επιχειρησιακά επαρκούς σχεδίου έκτακτης ανάγκης.
Η κατάσταση αυτή αποδεικνύει ότι το πάθημα των Τεμπών παρέμεινε ένα ανεκμετάλλευτο μάθημα για την κυβέρνηση. Ο εκσυγχρονισμός των υποδομών συνεχίζεται με ρυθμούς χελώνας, καθώς η πολιτική ηγεσία μοιάζει να ιεραρχεί ως πρωτεύοντα στόχο τη διατήρηση της επικοινωνιακής της κυριαρχίας. Οι ευρωπαϊκοί πόροι κατανέμονται με τρόπο που εξυπηρετεί τις ισορροπίες μεταξύ επιχειρηματικών ομίλων, αφήνοντας τις ζωτικές αρτηρίες του κράτους στο έλεος της παλαιότητας. Ο μέσος πολίτης, ιδιαίτερα σε περιοχές όπως η Μεσσηνία, που ποντάρουν τα μέγιστα στο τουριστικό προϊόν, αντιλαμβάνεται με ανησυχία ότι η ανάκαμψη της οικονομίας εδράζεται σε σαθρά θεμέλια. Όταν οι αεροπορικές μεταφορές -ο πνεύμονας του τουρισμού μας- απειλούνται από γραφειοκρατικές κωλυσιεργίες και «αδέξιες» προκηρύξεις διαγωνισμών, η εμπιστοσύνη προς τους θεσμούς κλονίζεται συθέμελα. Αυτή η αίσθηση εγκατάλειψης και η διαπίστωση ότι η πολιτική και οικονομική ολιγαρχία έχουν άλλες προτεραιότητες, στρώνουν το χαλί για την άνοδο του λαϊκισμού.
Το Brexit και η επανεκλογή του Ντόναλντ Τραμπ αποτελούν αδιάψευστα τεκμήρια ότι ο θυμωμένος ψηφοφόρος επιδιώκει πρωτίστως την τιμωρία του συστήματος, αδιαφορώντας για τις ηθικολογίες και τις εκκλήσεις στον ορθολογισμό. Το παράδοξο είναι ότι αυτή η οργή συχνά εκλέγει πρόσωπα του σκληρού πυρήνα της ίδιας της ολιγαρχίας, τα οποία διαθέτουν την επικοινωνιακή ικανότητα να μεταμφιέζονται σε αντισυστημικά. Η κυριαρχία αυτών των αυταρχικών παρεών διευκολύνεται από τον κατακερματισμό των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης και τη μεταφορά της ισχύος σε πλατφόρμες που ελέγχονται από το «υπόγειο», την ώρα που τα παραδοσιακά μέσα, εξαρτημένα από το κρατικό χρήμα, αδυνατούν να επιτελέσουν τον ελεγκτικό τους ρόλο.
Στο σύγχρονο πολιτικό περιβάλλον επικρατεί ένα διαρκές βουητό, παρόμοιο με τον θόρυβο που έβγαλε εκτός λειτουργίας το FIR Αθηνών. Πρόκειται για έναν επικοινωνιακό θόρυβο, που σκοπεύει να καλύψει την κατάρρευση του κράτους δικαίου και την άλωση των κομμάτων από ομάδες συμφερόντων. Η δημοκρατία μας βρίσκεται σήμερα σε μια κατάσταση «zero rate», όπου η ουσιαστική πληροφορία μπλοκάρεται από την προπαγάνδα και την ανικανότητα. Η μόνη διέξοδος είναι η αναζήτηση εκείνων των καθαρών μηνυμάτων που δεν έχουν ακόμη σκεπαστεί από το βουητό. Ο ευρυζωνικός θόρυβος, είτε στις αεροπορικές συχνότητες είτε στον δημόσιο διάλογο, αποτελεί τη μεγαλύτερη απειλή για την ασφάλεια και την ελευθερία μας
