Το πρωτογενές εισόδημα των νοικοκυριών ανήλθε σε 7,85 δισ. PPS. Την ίδια στιγμή το διαθέσιμο εισόδημα άγγιξε τα 7,91 δισ. PPS. Αυτή η διαφορά των 60 εκατομμυρίων δεν φύτρωσε στα χωράφια μας ούτε προέκυψε από κάποια νέα βιομηχανική επανάσταση στη Μεσσηνία. Αποτελεί το αποτέλεσμα των μεταβιβάσεων. Οι συντάξεις και τα κρατικά επιδόματα κρατούν την αγορά όρθια.
Ενώ η Αττική λειτουργεί ως ο παραγωγικός κινητήρας της χώρας παράγοντας περισσότερο πλούτο από αυτόν που καταναλώνει, εμείς αναπαυόμαστε στην ασφάλεια της αναδιανομής. Το φαινόμενο αυτό εξηγεί απόλυτα γιατί οι καφετέριες παραμένουν γεμάτες, ενώ οι επενδύσεις και οι μισθοί κινούνται σε ρυθμούς χελώνας. Η τοπική οικονομία βασίζει την επιβίωσή της στην ανακύκλωση παλιού χρήματος και όχι στη δημιουργία νέου. Ακόμη και ο τουρισμός προσφέρει μια προσωρινή ανάσα κυκλοφορίας χρήματος, χωρίς όμως να αλλάζει τη δομή της φτώχειας μας. Οι αυξημένες αφίξεις επισκεπτών αφήνουν κέρδη εποχικά και χαμηλής προστιθέμενης αξίας, που δεν αρκούν για να πάψει η εξάρτηση από το κράτος.
Αν θέλουμε να δούμε πώς μοιάζει η πραγματική παραγωγή, ας ρίξουμε μια ματιά στο Νότιο Αιγαίο και την Κρήτη. Εκεί το πρωτογενές εισόδημα υπερβαίνει το διαθέσιμο, καθώς οι περιοχές αυτές λειτουργούν ως παραγωγικά κέντρα που τροφοδοτούν το εθνικό σύστημα. Το Νότιο Αιγαίο παράγει 7,03 δισ. PPS, αλλά στα νοικοκυριά μένουν τελικά 6,43 δισ. PPS. Αντίστοιχα στην Κρήτη, από τα 9,88 δισ. PPS του πρωτογενούς εισοδήματος, το διαθέσιμο φτάνει τα 9,37 δισ. PPS. Η οικονομία τους εδράζεται στον τουρισμό, αυτόν τον «μπαμπούλα» που η Περιφέρεια Πελοποννήσου φαίνεται να φοβάται ή να σνομπάρει, προτιμώντας την ασφάλεια των μεταβιβάσεων.
Ενώ στα νησιά ο τουρισμός παράγει πλούτο που αναδιανέμεται σε όλη την Ελλάδα, εμείς επιμένουμε να κοιτάμε το τρένο της ανάπτυξης να περνά, μένοντας προσκολλημένοι στο μοντέλο της στασιμότητας και των κρατικών εμβασμάτων. Η πραγματικότητα δείχνει ότι καταναλώνουμε πόρους που δεν δημιουργεί η δική μας παραγωγική δραστηριότητα. Αυτή η σταθερότητα χωρίς ανάπτυξη μοιάζει ίσως ευλογία, αλλά κρύβει την παγίδα της στασιμότητας. Χωρίς νέο πλούτο, η Μεσσηνία και η υπόλοιπη Πελοπόννησος θα συνεχίσουν να περιμένουν το επόμενο έμβασμα από την Αθήνα, για να συντηρήσουν το βιοτικό τους επίπεδο.
