Μόνο που αυτή τη φορά, πέρα από τους συνήθεις υπόπτους, όπως η βραχυχρόνια μίσθωση και η Golden Visa, η έκθεση φωτίζει μια πτυχή που συχνά παραγνωρίζουμε, τις μεγάλες κοινωνικές και πολιτισμικές αλλαγές που μεταμορφώνουν τη δομή της μεσσηνιακής κοινωνίας. Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι η ενίσχυση της αστικοποίησης, σε συνδυασμό με την αύξηση των μονοπρόσωπων και μονογονεϊκών νοικοκυριών, αποτελεί βασικό μοχλό της υπερβάλλουσας ζήτησης.
Στη Μεσσηνία η μετάβαση υπήρξε ραγδαία. Μέσα σε λιγότερο από έναν αιώνα περάσαμε από την πατριαρχική αγροτική οικογένεια στην πυρηνική, και σήμερα στα μονοπρόσωπα νοικοκυριά. Ο υψηλός αριθμός των διαζυγίων δεν είναι απλώς ένα στατιστικό στοιχείο των ληξιαρχείων, αλλά η απόδειξη μιας βαθιάς κοινωνικής μεταβολής που επηρεάζει άμεσα την κτηματαγορά. Παράλληλα, οι πολιτισμικές αντιλήψεις για τη συγκατοίκηση έχουν αλλάξει ριζικά. Οι ηλικιωμένοι δεν μένουν πια με τα παιδιά τους, όπως συνέβαινε μέχρι τα τέλη του περασμένου αιώνα, επιθυμώντας την αυτονομία τους. Την ίδια στιγμή, όλο και περισσότεροι νέοι εγκαταλείπουν την οικογενειακή εστία λίγο μετά τα 18 για να στήσουν το δικό τους σπιτικό. Το αποτέλεσμα είναι μαθηματικά αναπόφευκτο. Μια οικογένεια που τη δεκαετία του 1970 -μαζί με τους υπερήλικες γονείς και τα ενήλικα παιδιά- χρειαζόταν μία μόνο κατοικία, σήμερα μπορεί να απαιτεί πέντε διαφορετικά διαμερίσματα.
Αυτή η κατάτμηση των νοικοκυριών εκτινάσσει τη ζήτηση στα ύψη, την ώρα που η οικοδομική δραστηριότητα παραμένει υποτονική και το κόστος ανακαίνισης αποτρεπτικό. Αυτές οι κοινωνικές τάσεις δεν πρόκειται να ανακοπούν. Είναι δομικές αλλαγές στον τρόπο που επιλέγουμε να ζούμε. Καλό θα είναι, λοιπόν, οι πολιτικοί που αναζητούν λύσεις για το στεγαστικό πρόβλημα να κοιτάξουν πέρα από τους εύκολους αποδιοπομπαίους τράγους των ψηφιακών πλατφορμών. Αν δεν αντιληφθούν ότι η ανάγκη για στέγη πολλαπλασιάζεται λόγω της νέας κοινωνικής πραγματικότητας, οι παρεμβάσεις τους θα παραμένουν πάντα πίσω από τις ανάγκες της εποχής.
