Τετάρτη, 26 Αυγούστου 2026 10:56

Πάμισος, Νέδοντας και φαράγγι του Ριντόμου ή φράγματα, τσιμέντο και χαμένες παραλίες

Γράφτηκε από τον

Πάμισος, Νέδοντας και φαράγγι του Ριντόμου ή φράγματα, τσιμέντο και χαμένες παραλίες

Η υποχώρηση της ακτογραμμής στον Μεσσηνιακό Kόλπο έχει αιτίες που ξεκινούν αρκετά χιλιόμετρα μακριά από τη θάλασσα.

Οι παραλίες χρειάζονται συνεχή τροφοδοσία με άμμο, χαλίκια και άλλα φερτά υλικά. Στη Μεσσηνία αυτή τη δουλειά έκαναν επί αιώνες, μεταξύ άλλων, ο Πάμισος, ο Νέδων και το φαράγγι του Ριντόμου. Οι ανθρώπινες παρεμβάσεις περιόρισαν δραστικά αυτή τη φυσική μεταφορά. Στον Πάμισο ο υδροφράκτης στον Άρι συγκρατεί σημαντικό μέρος των φερτών υλικών ανάντη, στερώντας από τις ακτές το υλικό που χρειάζονται για να αναπληρώνουν τις απώλειες από τον κυματισμό. Παρόμοιο και εντονότερο πρόβλημα υπάρχει στον Νέδοντα. Τα φράγματα ανάσχεσης στον Ταΰγετο παγιδεύουν χαλίκια, βότσαλα και χονδρή άμμο, ενώ η τσιμεντοστρωμένη κοίτη μέσα στην Καλαμάτα λειτουργεί πλέον κυρίως ως αγωγός νερού. Η παραλία έχασε έτσι μια βασική πηγή φυσικής τροφοδοσίας. Τα έργα στον Νέδοντα προστάτευσαν την πόλη από πλημμύρες και αποτελούν σήμερα αναπόσπαστο τμήμα της λειτουργίας της. Η αποξήλωση των κατασκευών και η επαναφορά του ποταμού στην παλιά του μορφή θα προκαλούσαν τεράστια αναστάτωση στην κοινωνική και οικονομική ζωή της Καλαμάτας και δύσκολα μπορούν να αποτελέσουν ρεαλιστική επιλογή. Γι’ αυτό η προσπάθεια τα επόμενα χρόνια πρέπει να επικεντρωθεί στον Πάμισο και στο ρέμα του Ριντόμου.

Στον Πάμισο μπορεί να αλλάξει ο τρόπος λειτουργίας του υδροφράκτη, ώστε τον χειμώνα να περνούν περισσότερα φερτά υλικά προς τη θάλασσα, ενώ όσα συσσωρεύονται πίσω από το φράγμα μπορούν να μεταφέρονται χαμηλότερα στην κοίτη. Στο Ρίντομο χρειάζεται να αποκατασταθεί όσο γίνεται η φυσική έξοδος των φερτών υλικών προς τη θάλασσα. Η μεγάλη μελέτη αντιπλημμυρικής προστασίας και ανάπλασης του Παμίσου εξακολουθεί να σέρνεται από παράταση σε παράταση. Την ίδια ώρα δήμοι και Περιφέρεια σκορπούν χρήματα σε κυματοθραύστες, λιθοριπές, τεχνητές αναπληρώσεις και κάθε είδους αντιδιαβρωτικά έργα. Οι παρεμβάσεις αυτές μπορεί να κερδίζουν λίγο χρόνο σε ορισμένα σημεία, όμως η αιτία του προβλήματος μένει ανέγγιχτη. Όσο οι ακτές στερούνται τα φερτά υλικά που κάποτε έφταναν φυσικά στη θάλασσα, τα έργα θα διαδέχονται το ένα το άλλο και η διάβρωση θα επιστρέφει. Έτσι οι δημόσιοι πόροι θα συνεχίσουν να χάνονται στη θάλασσα μαζί με τις παραλίες.

lathanasis@gmail.com