Παρασκευή, 28 Αυγούστου 2026 09:54

Η αποστειρωμένη «αυθεντικότητα» και οι νοσταλγοί του παρελθόντος

Γράφτηκε από τον

Η αποστειρωμένη «αυθεντικότητα» και οι νοσταλγοί του παρελθόντος

Το μάρκετινγκ καλά κάνει τη δουλειά του. Είναι θεμιτό και απόλυτα κατανοητό μια περιοχή ή ένα ξενοδοχείο να πουλάει «αυθεντικές εμπειρίες» στους επισκέπτες. Οι μπίζνες θέλουν πελάτες, οι πελάτες θέλουν παραμύθι και η συναλλαγή κλείνει με χαμόγελα.

Τα προβλήματα ξεκινούν όταν ο καταναλωτής αυτών των υπηρεσιών μπερδεύει το αποστειρωμένο περιβάλλον του τουριστικού θέρετρου με την ιστορική πραγματικότητα. Γίνονται επικίνδυνα πολιτικά προβλήματα όταν κάποιοι πιστεύουν ότι αυτό το κατασκευασμένο παρελθόν αποτελεί πρότυπο για τη σύγχρονη κοινωνία.

Ας δούμε την πραγματικότητα χωρίς περιττά στολίδια. Όποιος κλείνει δωμάτιο σε ένα πεντάστερο ξενοδοχείο για να ζήσει το «γνήσιο», απολαμβάνει ένα περιβάλλον χειρουργικής καθαριότητας. Δεν υπάρχουν κουνούπια, δεν κυκλοφορούν μύγες, δεν υπάρχει ο παραμικρός κίνδυνος δηλητηρίασης. Στρατός υπαλλήλων τρέχει να ικανοποιήσει κάθε απαίτηση, ενώ τα εκλεκτά τοπικά προϊόντα σερβίρονται με όρους απόλυτης υγιεινής. Αυτό το πολυτελές πακέτο βαφτίζεται «αυθεντικότητα» και χρεώνεται αναλόγως.

Αν όμως γυρίσουμε τον χρόνο περίπου εβδομήντα χρόνια πίσω, η πραγματική αυθεντικότητα δεν είχε καμία σχέση με αυτό το σκηνικό. Στη μεταπολεμική Ελλάδα, δεκάδες χωριά δεν είχαν ούτε ηλεκτρικό ρεύμα ούτε τρεχούμενο νερό. Στα περισσότερα σπίτια η έννοια της τουαλέτας ήταν άγνωστη και το ψυγείο πολυτέλεια επιστημονικής φαντασίας. Τα έντομα έκαναν πάρτι από δωμάτιο σε δωμάτιο, μεταφέροντας αρρώστιες και απειλώντας ευθέως την υγεία των κατοίκων. Όσο για τα αγνά παραδοσιακά τρόφιμα, οι συνθήκες παραγωγής τους σήμερα δύσκολα θα περνούσαν έναν στοιχειώδη υγειονομικό έλεγχο. Η ποιότητα του ελαιολάδου μετριόταν κυρίως με την οξύτητα και ο «άσος» θεωρούνταν εξαιρετικό αποτέλεσμα. Η δε τυροκομία θύμιζε extreme sport επιβίωσης, με τις μύγες να προσγειώνονται μαζικά πάνω στις τσαντίλες.

Αυτή ήταν η πραγματική, αδυσώπητη αυθεντική ζωή. Οι πρόγονοί μας δεν περνούσαν καθόλου καλά και δεν είχαν καμία διάθεση για ρομαντικές αναπολήσεις. Υπέφεραν καθημερινά, πάλεψαν σκληρά και μόλις βρήκαν την πρώτη ευκαιρία εγκατέλειψαν την ύπαιθρο. Έτρεξαν στις πόλεις και λάτρεψαν το τσιμέντο, ακριβώς επειδή είχαν σιχαθεί τη λάσπη, το χώμα και τη στέρηση. Το τουριστικό μάρκετινγκ μπορεί να πουλάει όση νοσταλγία αντέχει η αγορά, καθώς αυτή είναι η δουλειά του. Εμείς όμως οφείλουμε να μην τσιμπάμε. Κυρίως, καλό είναι να μην αγοράζουμε τα φληναφήματα όσων πολιτικών επιχειρούν να μας πουλήσουν επιστροφή σε ένα δήθεν ειδυλλιακό παρελθόν. Εκτός αν έχουν όρεξη να ανάψουν τη λάμπα πετρελαίου και να ζήσουν οι ίδιοι τη μαγεία της παλιάς εποχής.

lathanasis@gmail.com