Προσδοκίες επαναδρομολόγησης του τρένου με προαστιακά δρομολόγια εντός Μεσσηνίας δημιουργεί η κινητικότητα των τελευταίων μηνών. Το αν θα γίνουν πράξη όλα αυτά που διακινούνται ή αν θα αποδειχθούν υποσχέσεις χωρίς αντίκρισμα, θα φανεί το επόμενο διάστημα. Σε αυτές τις περιπτώσεις, καλό είναι να κρατά κανείς μικρό καλάθι και να είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικός.

Ο πρώτος λόγος έχει να κάνει με τη διαχρονική αντιμετώπιση του τρένου σε πολιτικό επίπεδο. Τα μέσα σταθερής τροχιάς δεν ήταν επιλογή του πολιτικού κόσμου αντίθετα, χαρακτηρίστηκε «εκσυγχρονισμός» το ξήλωμα των γραμμών του τραμ. Η εγκατάλειψη του σιδηροδρόμου στην εποχή του Τρικούπη ήταν, δηλαδή, πολιτική επιλογή έναντι της προώθησης του αυτοκινήτου και των οδικών μεταφορών.

Η τραγωδία των Τεμπών έφερε στην επιφάνεια τον τρόπο με τον οποίο προωθούνταν σημαντικά έργα υποδομής για τον εκσυγχρονισμό και την ασφάλεια στο σιδηροδρομικό δίκτυο, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο γινόταν η διαχείριση του προσωπικού. Οι βασικές πολιτικές αντιλήψεις δεν νομίζουμε ότι έχουν μεταβληθεί. Αντίθετα, γίνεται μια επικοινωνιακή διαχείριση του ζητήματος και, σε αυτό το πλαίσιο, φοβόμαστε ότι θα πρέπει να εντάξουμε και τις δηλώσεις καλών προθέσεων για το τρένο στη Μεσσηνία.

Ο δεύτερος λόγος έχει να κάνει με την κουλτούρα των πολιτών και την επιλογή τους να κινούνται με ιδιωτικά αυτοκίνητα, ακόμα κι αν αυτό συνεπάγεται υψηλό οικονομικό κόστος. Αυτή η αντίληψη όχι απλώς δεν έχει μεταβληθεί, αλλά αντίθετα, η τραγωδία των Τεμπών έχει κάνει τους πολίτες ακόμα πιο επιφυλακτικούς, μιας και επλήγη το βασικό προτέρημα του τρένου, η ασφάλεια. Σε επίπεδο Μεσσηνίας, θα πρέπει να ληφθούν επιπροσθέτως υπόψη τα δημογραφικά χαρακτηριστικά της περιοχής, τα οποία είναι εξαιρετικά αρνητικά σε σχέση με το παρελθόν.

Η νοσταλγία της νιότης είναι προφανώς αυτό που κυριαρχεί και δίνει επιχειρήματα για την επαναδρομολόγηση του τρένου, αλλά αυτό από μόνο του δεν αρκεί. Ακόμα κι αν ξανασφυρίξει το τρένο, μετά τη δαπάνη σημαντικών ποσών για μελέτες και συντηρήσεις, θα αποτελέσει απλώς μια αναβίωση του παρελθόντος, χωρίς να προσφέρει κάτι στο παρόν ή στο μέλλον.

Η επαναδρομολόγηση του τρένου με την υπάρχουσα κατάσταση των γραμμών και με τα τρέχοντα δημογραφικά χαρακτηριστικά δεν νομίζουμε ότι θα επιφέρει κάτι ουσιαστικό στην περιοχή και στην προοπτική της. Η λειτουργία του σιδηροδρόμου στη Μεσσηνία και στην Πελοπόννησο θα έχει νόημα μόνο αν γίνει σε ένα διαφορετικό πλαίσιο, το οποίο θα συνδέει με ταχύτητα και ασφάλεια την περιοχή με την Αθήνα. Το θετικό στην όλη προσπάθεια είναι ότι μένει ζωντανή η συζήτηση και το τρένο δεν εγκαταλείπεται ως προοπτική αυτό όμως, προφανώς, από μόνο του δεν αρκεί.

panagopg@gmail.com