Ο Δήμος Καλαμάτας ζητεί την έγκριση 211 θέσεων συμβασιούχων προκειμένου να λειτουργήσει. Οι 132 θέσεις αφορούν σχολικές καθαρίστριες μερικής απασχόλησης. Οι αριθμοί από μόνοι τους είναι εντυπωσιακοί και δείχνουν τον τρόπο που λειτουργούν οι δημοτικές δομές, αλλά και το πώς οικοδομούνται εξαρτήσεις και μηχανισμοί. Οι συμβασιούχοι αποτελούσαν και αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στη λειτουργία του δημοσίου τομέα. Με εργαζόμενους προσωρινούς κανένας σοβαρός σχεδιασμός δεν μπορεί να προχωρήσει, ενώ οι εύθραυστες σχέσεις εργασίας δημιουργούν εξαρτήσεις κάθε είδους.
Πριν τη θέσπιση του νόμου 2190 το 1994 και τη συνταγματική πρόβλεψη του 2001 που δεν επιτρέπει τη μετατροπή των συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου (ή έργου) του Δημοσίου σε αορίστου χρόνου, με τους συμβασιούχους γινόταν κανονικό ψηφοθηρικό πάρτι. Ακόμα και σήμερα, παρότι Σύνταγμα και νόμος αποκλείουν τη μονιμοποίηση, κρατούνται χιλιάδες εργαζόμενοι σε ομηρία, περιμένοντας μέσω δικαστηρίων μονιμοποίηση. Υπάρχουν δε περιπτώσεις που μέσω δικαστικών αποφάσεων και περίτεχνων ερμηνειών ξεπερνιόνται οι νομοθετικές προβλέψεις, παρατείνονται συμβάσεις και επιτυγχάνεται με έμμεσο τρόπο η παραμονή στις θέσεις εργασίας.
Το αν πρέπει να υπάρχουν τόσες προσωρινές συμβάσεις εργασίας ή θα έπρεπε δήμοι και Δημόσιο να αγοράζουν υπηρεσίες από εργολάβους -όπως γίνεται στις περισσότερες χώρες της Ε.Ε. - είναι ένα ζήτημα για το οποίο μπορούν να ειπωθούν πολλά. Η κατάσταση δεν είναι ξεκάθαρη, γιατί στην Ελλάδα τα πάντα λειτουργούν «στο περίπου». Οι εργολαβικές συμβάσεις για τον καθαρισμό των σχολείων, για παράδειγμα, σε μια κανονική χώρα δυτικού τύπου θα προσέφεραν καλύτερο ή το ίδιο αποτέλεσμα με μικρότερο οικονομικό κόστος. Την ίδια στιγμή, θα αφαιρούσαν διοικητικό κόστος από το Δημόσιο, ενώ θα προσέφεραν μόνιμες θέσεις εργασίας και όχι τρίωρα και αντίδωρα εξαρτήσεων.
Στην καθαριότητα υπάρχει πλέον και η νομοθετική δυνατότητα για δημιουργία κοινωνικών εταιρειών με εργαζόμενους ειδικών αναγκών, οι οποίες προηγούνται στους σχετικούς διαγωνισμούς. Το πρόβλημα όμως είναι ότι τα πράγματα στον εργολαβικό τομέα της φύλαξης, της καθαριότητας και άλλων συναφών αντικειμένων παροχής υπηρεσιών δεν λειτουργούν πάντα όπως επιτάσσει η τήρηση κανόνων ανταγωνισμού και διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας, με αποτέλεσμα να έχουμε στρεβλώσεις που κάνουν τους πάντες ιδιαίτερα επιφυλακτικούς.
Οι εργαζόμενοι σε δήμους και Δημόσιο με οκτάμηνα και τρίμηνα αποτελούν εύκολη εκλογική πελατεία. Ακόμα κι αν οι νόμοι και οι διαδικασίες περιορίζουν την πολιτική παρέμβαση, υπάρχουν δεκάδες άλλοι λόγοι που την ενισχύουν. Άλλωστε, ακόμα και αυτό που κάποιος το δικαιούται, υπάρχει κάποιος άλλος που καταφέρνει να του πουλήσει «υποχρέωση». Και όσο υπάρχει αυτή η σχέση, θα μεγαλώνει ο αριθμός των συμβασιούχων και θα μειώνεται αυτός των μονίμων. Θα πληθαίνουν, δηλαδή, οι κακοπληρωμένοι και εξαρτώμενοι εργαζόμενοι, γιατί αυτοί είναι χρήσιμοι για τη διαιώνιση πολιτικών καθεστώτων.
panagopg@gmail.com
