Η σημαντική άνοδος της τιμής του πετρελαίου, ως αποτέλεσμα της νέας έντασης στη Μέση Ανατολή, τινάζει στον αέρα εκτιμήσεις και πολιτικούς σχεδιασμούς. Η ακρίβεια είναι πλέον το νέο κεντρικό ζητούμενο και η αντιμετώπισή της το πρώτο πολιτικό ζήτημα. Οι πολίτες ήταν έτσι κι αλλιώς στα όριά τους, και το νέο κύμα ανατιμήσεων θα επιφέρει τσουνάμι αντιδράσεων, οι οποίες αυτή τη στιγμή δεν μπορούν καν να εκτιμηθούν.
Οι αισιόδοξοι ελπίζουν ότι η νέα αναταραχή θα διαρκέσει μέχρι τις ενδιάμεσες αμερικανικές εκλογές το Νοέμβριο, πιστεύοντας ότι μετά θα υπάρξουν κινήσεις που θα ξεκαθαρίσουν άμεσα το τοπίο. Ακόμα όμως κι έτσι να είναι, το κόστος που θα κληθεί να πληρώσει ο Έλληνας καταναλωτής είναι τεράστιο. Με το χειμώνα προ των πυλών και το πετρέλαιο θέρμανσης σε δυσθεώρητα ύψη, δεν μιλάμε για μια απλή δοκιμασία, αλλά για ένα τραγικό οικονομικό αδιέξοδο της πλειοψηφίας των ελληνικών νοικοκυριών.
Η κυβέρνηση μοιάζει μουδιασμένη μπροστά στις εξελίξεις. Οι σχεδιασμοί της ΔΕΘ και οι «λελογισμένες παροχές στο όριο των δημοσιονομικών δυνατοτήτων» θα πρέπει να αναθεωρηθούν για να αποτραπεί μια εκλογική συντριβή. Η αναθεώρηση από την άλλη θα αποδείξει αυτό που ισχυρίζεται η αντιπολίτευση, πως τα όρια του «λελογισμένου» και των «οικονομικών περιθωρίων» τα βάζει η κυβέρνηση αυθαίρετα, όπου και όποτε θέλει. Με δυο λόγια, ό,τι και να πράξει πλέον θα έχει βαρύ πολιτικό κόστος. Θα σταθμιστεί προφανώς το πολιτικά επωφελές και με βάση αυτό το κριτήριο θα επιδιωχθεί η διαχείριση της κατάστασης. Η αλήθεια βέβαια είναι ότι, με βάση την οικονομική πραγματικότητα που έχει διαμορφωθεί, η κυβέρνηση τους επόμενους μήνες θα υποστεί νέα, σημαντική φθορά που δύσκολα δεν θα αποτυπωθεί και δημοσκοπικά.
Η τσέπη είναι γνωστό ότι είναι το πρώτο πράγμα που καθορίζει την εκλογική συμπεριφορά του πολίτη. Όταν η συντριπτική πλειοψηφία των πολιτών κληθεί να ψηφίσει με άδεια τσέπη, τότε το αποτέλεσμα δεν θα είναι καθόλου καλό για την κυβερνητική παράταξη. Η άνοιξη μπορεί να είναι μακριά, αλλά οι πολίτες θα περάσουν από έναν δύσκολο χειμώνα που θα παγιώσει επιλογές μέσα από την αγανάκτηση της καθημερινής επιβίωσης. Όσοι από το κυβερνητικό στρατόπεδο εισηγούνταν εκλογές μέσα στο φθινόπωρο φαίνεται πως είχαν δίκιο, γιατί ακόμα και μια αξιοπρεπής ήττα είναι προτιμότερη από τη συντριβή.
Η ιστορία δεν γράφεται βέβαια με «αν», αλλά με τη διαχείριση μιας δύσκολης πραγματικότητας. Ο χειμώνας θα είναι δύσκολος πρώτα απ’ όλα για τους πολίτες. Είναι κρίσιμο να μην μείνουν μόνοι σε αυτή τη φάση και βεβαίως να μην μετατραπούν σε εύκολη πελατεία του διαλυτικού λαϊκισμού. Αν η κοινωνία δεν στηριχθεί και δεν κρατηθεί όρθια αυτόν τον χειμώνα, θα φτάσουμε στις κάλπες μέσα σε ένα κλίμα ακραίας πόλωσης και σύγκρουσης, η οποία ευνοεί τις δυνάμεις του παραλογισμού.
Η ορθολογική διαχείριση της ακρίβειας δεν είναι δηλαδή απλό δημοσιονομικό πρόβλημα, κομματικό ζήτημα ή προσωπικό στοίχημα του Πρωθυπουργού, αλλά θεμελιώδης όρος διατήρησης της πολιτικής και κοινωνικής ισορροπίας. Σε ένα διεθνές πλαίσιο που κλυδωνίζεται από αλόγιστες κινήσεις και συγκρούσεις, με μια Ε.Ε. που προσπαθεί να κρατηθεί ζωντανή, η χώρα δεν αντέχει μια νέα περίοδο μαθητευόμενων μάγων. Κόμματα και πρόσωπα υπό αυτές τις συνθήκες οφείλουν να θυσιάσουν το πολιτικό τους κεφάλαιο για να διατηρηθεί το μείζον, που είναι η χώρα και η κοινωνική της συνοχή.
Σε μια περίοδο που το κλασικό πολιτικό σύστημα αποτελεί τον εύκολο στόχο, το να διατηρείται ζωντανή η ελπίδα μέσα από τη θεσμική εναλλαγή στην εξουσία είναι πρωταρχικό στοιχείο σταθερότητας. Η αλλαγή προσώπων στην εξουσία αποτελεί οξυγόνο για τη δημοκρατία και δίνει την ευκαιρία να δοκιμαστούν και άλλες πολιτικές, στο πλαίσιο πάντα της διατήρησης των κεκτημένων της χώρας και της κοινωνίας. Η ακρίβεια αποτελεί τη σταγόνα που ξεχειλίζει το ποτήρι της δυσαρέσκειας, η οποία όμως χρειάζεται να εκφραστεί δημιουργικά και όχι διαλυτικά για τη χώρα. Στις δημοκρατίες κανένας δεν είναι αναντικατάστατος και θετική ιστορία γράφουν αυτοί που αποχωρούν χωρίς να αφήνουν πίσω τους χάος.
panagopg@gmail.com
