Αν πιστέψει κανείς τις ιαχές τής εκάστοτε αντιπολίτευσης και των συνδικαλιστών, το Εθνικό Σύστημα Υγείας (ΕΣΥ) δεν νοσεί απλώς, αλλά βρίσκεται σε κατάσταση επικείμενης κατάρρευσης.
Η πραγματικότητα όμως, αν και απέχει από το να χαρακτηριστεί ιδανική, είναι πολύ πιο σύνθετη και σίγουρα λιγότερο «μαύρη» από την εικόνα που φιλοτεχνούν οι επαγγελματίες της γκρίνιας. Όσοι διατηρούν επαφή με το εξωτερικό, γνωρίζουν καλά πως ακόμα και στις πλέον προηγμένες χώρες, η πρόσβαση σε ιατρικές υπηρεσίες είναι συχνά ένας δυσεπίλυτος γρίφος, πολύ πιο δύσκολος από την ελληνική καθημερινότητα.
Φυσικά, ένα μέρος της εγχώριας δυσαρέσκειας πηγάζει από τη σύγκριση με το παρελθόν. Οι παλαιοί ασφαλισμένοι του Δημοσίου βίωσαν μία βίαιη υποβάθμιση μετά τη χρεοκοπία και τα μνημόνια. Ωστόσο, ας μην ξεχνάμε πως οι αγρότες και οι ασφαλισμένοι του ιδιωτικού τομέα ουδέποτε είχαν την πολυτέλεια των ιδιωτών γιατρών· το ΕΣΥ ήταν και παραμένει το μοναδικό τους στήριγμα.
Η κριτική που ασκείται σήμερα εστιάζει συστηματικά σε λάθος σημεία. Ο κατακερματισμός των υπηρεσιών δεν ωφελεί κανέναν, καθώς είναι πρακτικά αδύνατο να υπάρχει ένα κέντρο υγείας έξω από κάθε σπίτι. Αντί για λαϊκίστικες υποσχέσεις, χρειαζόμαστε ενίσχυση του ΕΚΑΒ και δημιουργία πολυδύναμων νοσοκομειακών μονάδων, που θα παρέχουν ουσιαστική φροντίδα. Παράλληλα, οφείλουμε να μιλήσουμε ειλικρινά για το προσωπικό. Εννοείται πως οι γιατροί και οι νοσηλευτές πρέπει να αμείβονται με μισθούς αντάξιους του λειτουργήματός τους. Ακόμα κι έτσι όμως, η προσέλκυση ειδικευμένων γιατρών στην περιφέρεια παραμένει δύσκολη εξίσωση. Ίσως πρέπει να αποδεχτούμε ότι ένα μέρος των εξειδικευμένων αναγκών θα καλύπτεται αναγκαστικά στα νοσοκομεία της Αθήνας.
Το μεγάλο στοίχημα παραμένει η πρωτοβάθμια υγεία, η οποία σήμερα «στραγγαλίζει» τα εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων. Η αναβάθμισή της περνά μέσα από την αξιοποίηση και των ιδιωτών γιατρών στα ιατρεία τους, επαναφέροντας ένα μοντέλο που στο παρελθόν αποδείχθηκε λειτουργικό. Η υγεία απαιτεί ρεαλισμό, όχι κραυγές.
