Οι αντιλήψεις αυτές διαμορφώνονται πολύ πριν ακουστούν τα όπλα και συχνά μακριά από τα πεδία των μαχών. Η Επανάσταση γράφεται πρώτα στη Βιέννη του Μέτερνιχ, το προπύργιο της συντήρησης και της Ιερής Συμμαχίας. Εκεί, κάτω από το άγρυπνο βλέμμα της αυστριακής Αστυνομίας, οι Έλληνες έμποροι δημιουργούν ένα ισχυρό δίκτυο παιδείας και οικονομικής επιρροής. Κυκλοφορούν βιβλία, τυπώνονται κείμενα και συζητούνται πολιτικές τάσεις που φέρνουν τον αέρα του Διαφωτισμού. Σε αυτό το περιβάλλον ωριμάζει ο Θεόκλητος Φαρμακίδης. Υπηρετεί στον ναό του Αγίου Γεωργίου, έναν από τους πιο θεσμικούς χώρους της ελληνικής κοινότητας, και αναδεικνύει μια στάση ζωής που δεν χωρά σε καλούπια. Ο άνθρωπος που αμφισβητεί την εξουσία, εκπαιδεύεται μέσα στον πυρήνα της και η εμπειρία αυτή εξηγεί την πορεία που ακολουθεί αργότερα.
Στην Καλαμάτα του 1821 ο Φαρμακίδης εμφανίζεται με ένα εργαλείο πιο ισχυρό από το βόλι, το τυπογραφείο. Εκδίδει την εφημερίδα «Σάλπιγξ Ελληνική», την πρώτη εφημερίδα της Επανάστασης, και μέσα από τις σελίδες της επιχειρεί να δώσει μορφή στον δημόσιο λόγο συνδέοντας τον Αγώνα με την ευρωπαϊκή κοινή γνώμη. Η πορεία της εφημερίδας αποτυπώνει ένα γνώριμο μοτίβο, καθώς η εξουσία επιδιώκει τον έλεγχο του λόγου και ο Φαρμακίδης επιλέγει τη σύγκρουση. Η έκδοση διακόπτεται όταν ο Αλέξανδρος Υψηλάντης θέτει ζήτημα λογοκρισίας. Ο Φαρμακίδης προτιμά να σιγήσει την πρώτη εφημερίδα της Επανάστασης παρά να υποκύψει στις υποδείξεις. Για δημοσιογράφο του 1821, το λες και κατόρθωμα, ειδικά όταν η τότε ηγεσία απαιτεί δηλώσεις συμμόρφωσης και πιστοποιητικά φρονημάτων πριν καν στεγνώσει το μελάνι της Επανάστασης και στηθεί το κράτος. Φαίνεται πως η δυσανεξία στην αντίθετη άποψη γεννήθηκε μαζί με το έθνος. Η Καλαμάτα εκείνων των ημερών λειτουργεί ως ένα πρώτο εργαστήρι πολιτικής συγκρότησης. Εκεί δοκιμάζεται η ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη για οργάνωση και στην ελευθερία της έκφρασης.
Δύο αιώνες μετά, η επέτειος δεν προσφέρεται μόνο για παρελάσεις και χτυπήματα στην πλάτη. Υπενθυμίζει ότι η ελευθερία δεν κερδίζεται μία φορά, αλλά κάθε φορά που κάποιος αρνείται να γράψει υπό καθεστώς λογοκρισίας. Σήμερα η λογοκρισία σπάνια εμφανίζεται ως ρητή απαγόρευση. Προτιμά την απειλή της οικονομικής ασφυξίας για όποιον αρνείται να συμμορφωθεί. Στον αντίποδα, ο Θεόκλητος Φαρμακίδης φωτίζει τον δρόμο της ελευθερίας.
