Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ στήθηκε πάνω στον τρόπο με τον οποίο γίνονταν οι δηλώσεις για την επιδότηση. Όπως έχει πολλές φορές επισημανθεί, η εταιρεία διαχείρισης των δηλώσεων άνοιγε και έκλεινε το σύστημα έχοντας τα «κλειδιά» και τον απόλυτο έλεγχο. Η εξυπηρέτηση των αγροτών γινόταν και εξακολουθεί να γίνεται από δεκάδες τοπικά γραφεία εξυπηρέτησης. Όλο αυτό το σύστημα συγκροτούσε μια προβληματική δομή με αδυναμίες και «τρύπες» που αξιοποίησαν διάφοροι επιτήδειοι με τις ευλογίες και την ανοχή του πολιτικού συστήματος.
Το σύστημα των δηλώσεων είναι η καρδιά του προβλήματος. Το νέο σύστημα που παρουσιάστηκε με τυμπανοκρουσίες από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό πριν από μερικές ημέρες υποτίθεται ότι θα αξιοποιούσε όλες τις διαθέσιμες ψηφιακές πλατφόρμες και βάσεις δεδομένων που διαθέτει το δημόσιο, προκειμένου να γίνουν με ακρίβεια και πιστότητα οι δηλώσεις. Θα διασταυρώνονταν δηλαδή δηλώσεις στο Ε9, στο Κτηματολόγιο και στο ΟΣΔΕ, έτσι ώστε να αποκλειστούν αποκλίσεις. Αυτά ακούγονται ωραία και θεωρούνται αυτονόητα στη θεωρία, αλλά μόλις φτάσει η ώρα της εφαρμογής τα πράγματα οδηγούνται γρήγορα σε αδιέξοδα. Τα πληροφοριακά συστήματα μπλοκάρουν όταν βλέπουν αποκλίσεις, και είναι αδύνατον κάτι τέτοιο να μην υφίσταται. Οι δηλώσεις εκτάσεων για τις επιδοτήσεις γίνονται χρόνια κατ' εκτίμηση, και όχι με τοπογραφικά όπως είναι αυτές στο Κτηματολόγιο. Οι διαφορές, μικρές ή μεγάλες, μπλοκάρουν το σύστημα και η δήλωση δεν προχωρά.
Υπάρχουν επίσης ιδιοκτησίες που δεν έχουν δηλωθεί στο Κτηματολόγιο. Υπάρχουν εκκρεμότητες με δασικούς χάρτες. Υπάρχουν ενοικιαστήρια και εκχωρήσεις. Με δυο λόγια, είναι τόσες πολλές οι ιδιαιτερότητες και οι διορθώσεις που απαιτούνται, που φαίνεται πως το πράγμα δεν προχωρά. Αποδεικνύεται για μια ακόμα φορά ότι οι σχεδιασμοί των ειδικών που δεν έχουν σχέση με την πραγματικότητα οδηγούν σε προβλήματα που τα πληρώνουν οι αγρότες. Η καθυστέρηση στις δηλώσεις θα έχει επιπτώσεις στους αγρότες, που για μια ακόμα φορά θα πάρουν με καθυστέρηση αυτό που δικαιούνται. Έχουμε εδώ και χρόνια επισημάνει, και πολύ πριν σκάσει το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, ότι το σύστημα δήλωσης των καλλιεργειών για τις επιδοτήσεις είναι προβληματικό και σε βάρος των αγροτών.
Η διαδικασία μπορεί να γίνει πολύ πιο απλή και χωρίς να έχει τόσο μεγάλο οικονομικό κόστος για τους αγρότες. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με μια νέα αρχή από μηδενική βάση έτσι ώστε να αξιοποιηθούν το κτηματολόγιο και όλα τα σύγχρονα μέσα ταυτοποίησης των αγροτικών εκτάσεων. Είναι προφανές ότι φέτος χρειάζεται να γίνουν πληρωμές με τις προηγούμενες καταγραφές και ταυτόχρονα να δομηθεί το νέο. Οφείλουν όλοι να κατανοήσουν τι έχει συμβεί και να ληφθούν όλα τα απαραίτητα μετρά προκειμένου οι πραγματικοί αγρότες να λαμβάνουν αυτό που δικαιούνται στην ώρα του.
panagopg@gmail.com
