Σήμερα εστιάζουμε σε μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα ομάδα, τους γραφικούς τοπικιστές, οι οποίοι εγκλωβισμένοι στην εσωστρέφεια απορρίπτουν μετά βδελυγμίας κάθε «ξένο» επενδυτή.
Η πλειονότητα των Ελλήνων θεωρεί το χωριό της τον ομφαλό της γης, πιστεύοντας ακράδαντα ότι η αξία του παραμένει διαρκώς παραγνωρισμένη. Στην καθημερινότητα, οι μισοί χωριανοί είναι μαλωμένοι με τους άλλους μισούς για ένα σύνορο ή μια ελιά. Ωστόσο, η θαυματουργή εθνική μας ενότητα επιτυγχάνεται ακαριαία αν κάποιος ξένος αποτολμήσει να διοργανώσει πανηγύρι στον οικισμό τους. Με την ίδια ακριβώς ορμή, οι μέχρι πρότινος άσπονδοι εχθροί ενώνονται για να αντιμετωπίσουν οποιαδήποτε μεγάλη επένδυση απειλεί να ταράξει τα στάσιμα οικονομικά νερά της κοινότητας. Η ιερή συμμαχία διασπάται μόνο αν μυρίσει ζεστό χρήμα από πωλήσεις ή απαλλοτριώσεις. Τότε επιστρέφει η παραδοσιακή διχόνοια, με όσους έμειναν εκτός μοιρασιάς να καταγγέλλουν όσους «ξεπούλησαν» τα ιερά και τα όσια των προγόνων. Στο κέντρο αυτής της νοοτροπίας παραμένει η ελληνική οικογένεια, η οποία δεν εμπιστεύεται τους επενδυτές, αλλά ούτε και το κράτος σε όλες του τις εκφάνσεις, από την κεντρική διοίκηση μέχρι την αυτοδιοίκηση. Οι ίδιες οι πελατειακές πολιτικές σχέσεις έχουν τη βάση τους σε αυτό το βαθύ έλλειμμα εμπιστοσύνης, καθώς οι οικογένειες απαιτούν έμπρακτα, χειροπιαστά ανταλλάγματα για να νομιμοποιήσουν με την ψήφο τους την εξουσία.
Ενώ όμως σε άλλες περιοχές, όπως για παράδειγμα στην Κρήτη, οι οικογένειες διαθέτουν τουλάχιστον μια ευρύτερη περιφερειακή συνείδηση, στην αγροτική Πελοπόννησο αντιμετωπίζονται ως ξένοι και άρα ως εν δυνάμει εχθροί ακόμα και οι κάτοικοι του διπλανού νομού. Μέσα σε αυτό το ασφυκτικό πλαίσιο εσωστρέφειας, η δημιουργία μιας στοιχειώδους ενιαίας αγοράς 500.000 κατοίκων φαντάζει ανέφικτη. Κάθε σκέψη για επέκταση σε διπλανό νομό ή για συγχωνεύσεις επιχειρήσεων θεωρείται σχεδόν προδοσία. Έτσι, τα τοπικά προϊόντα και οι υπηρεσίες, στερούμενα μιας ισχυρής περιφερειακής ταυτότητας, εγκλωβίζονται σε μια πολύ μικρή αγορά.
Το αποτέλεσμα είναι οι επιχειρήσεις να αδυνατούν να πετύχουν οικονομίες κλίμακας και να προσφέρουν καλοπληρωμένες θέσεις εργασίας. Οι επενδυτές από άλλους νομούς αντιμετωπίζονται στην καλύτερη περίπτωση με καχυποψία και συνήθως εχθρικά, ως εισβολείς που ήρθαν να λεηλατήσουν τον τοπικό πλούτο. Όσο για τους αλλοεθνείς επενδυτές, αυτοί κατατάσσονται αυτόματα στους κατακτητές που επιβουλεύονται την τοπική αγορά. Αν θέλετε πραγματικά να αντιληφθείτε το ακριβές μέγεθος του τοπικισμού στον επιχειρηματικό τομέα, δεν χρειάζεται να ψάξετε μακριά. Απλώς αναρωτηθείτε γιατί μια αγορά μόλις 500.000 κατοίκων πρέπει οπωσδήποτε να συντηρεί πέντε διαφορετικά επιμελητήρια.
