Οι κινητοποιήσεις των αγροτών χρόνια τώρα κινούνται σε ένα συγκεκριμένο μοτίβο, χωρίς να φέρνουν ουσιαστικό αποτέλεσμα. Θυμίζουν παραστάσεις με τους ίδιους πρωταγωνιστές, που εκτελούν τους ρόλους λέγοντας ακριβώς τα ίδια λόγια, στον ίδιο τόνο, με τις ίδιες ατάκες. Η συγκεκριμένη παράσταση δεν κόβει εισιτήρια, μιας και αφήνει παγερά αδιάφορη τη συντριπτική πλειοψηφία των αγροτών αλλά και συνολικά της κοινωνίας. Δεν αλλάζει όμως, γιατί σκηνοθέτες και πρωταγωνιστές δεν μπορούν να δουν έξω από το πλαίσιο στο οποίο έχουν συνηθίσει.
Το πρόβλημα, όπως πολλές φορές έχουμε επισημάνει, έχει να κάνει με τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη χώρα στον κόσμο. Από τη μια μεριά επιζητούμε την καταβολή των επιδοτήσεων και κάθε μορφής ενισχύσεων από την Ε.Ε., και από την άλλη ξορκίζουμε τη συμμετοχή μας σε αυτή. Φοβούμαστε τη συμφωνία της Ε.Ε. με τη Mercosur και θέλουμε να απαλλαγούμε από τις δεσμεύσεις της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς αλλά δεν θέλουμε να γίνουμε και Τυνησία. Το σημαντικότερο, θεωρούμε ότι υπάρχει κάποια φοβερή συνωμοσία που θέλει «να μας τελειώσει», «να μας αφανίσει», «να μας αγοράσει», «να μας καταστρέψει» και όλα τα φοβικά σύνδρομα που έχουν δομηθεί στο αφήγημα της «φτωχής πλην τίμιας» χώρας που την επιβουλεύονται και τη ζηλεύουν και πέφτει θύμα γιατί υπάρχουν «προδότες» και όχι περήφανοι πατριώτες!
Όλα αυτά τα σύνδρομα και οι αντιφάσεις καθορίζουν συμπεριφορές και δημιουργούν ψευτοήρωες. Οι δήθεν αγώνες και ο φαύλος κύκλος αυταπατών και ψευδαισθήσεων εμποδίζουν την πραγματική αντιμετώπιση των προβλημάτων. Κάποιοι νομίζουν ότι είναι κατόρθωμα και ηρωική πράξη να βγουν στον δρόμο ή να εκφωνούν κορώνες πουλώντας ενδιαφέρον για πατρίδα και έθνος. Ακολουθούν το εύκολο μοτίβο που έχει δημιουργηθεί γιατί δεν μπορούν να κάνουν το δύσκολο, που είναι η πραγματική συνεργασία στην παραγωγή.
Το πρόβλημα του αγροτικού τομέα στη χώρα, και ειδικά στη Μεσσηνία, είναι πρώτα και κύρια το μέγεθος των εκμεταλλεύσεων. Ακολουθεί η έλλειψη κεφαλαίων που θα δίνει τη δυνατότητα να φτάνει το προϊόν στον καταναλωτή. Η συνεργασία σε αυτά τα πεδία είναι το ζητούμενο, το οποίο εδώ και χρόνια δεν επιχειρείται. Ο εύκολος δρόμος της «αγωνιστικής» διεκδίκησης είναι προφανώς προτιμότερος από τη δημιουργία κοινών σχημάτων που θα αναζητήσουν λύσεις μέσα από τον εκσυγχρονισμό της παραγωγής και της εκμετάλλευσης των ευκαιριών της αγοράς.
Η συνειδητοποίηση του πού βρίσκεται η Ελλάδα σε σχέση με όλα όσα συμβαίνουν στον σύγχρονο κόσμο είναι κρίσιμη για τη βιωσιμότητα όχι μόνο του αγροτικού τομέα, αλλά του συνόλου της παραγωγικής διαδικασίας στη χώρα. Έχουμε πολλές φορές επισημάνει ότι, αν δεν αναπτυχθούν συνεργασίες και κοινές δράσεις μεταξύ αγροτών σε συνεργατικές αγροτικές επιχειρήσεις και κοινές ευρύτερες εμπορικές προσπάθειες, ο αγροτικός τομέας και οι περιουσίες αρχικά θα εγκαταλειφθούν και στη συνέχεια θα αγοραστούν. Είναι νομοτελειακή η συγκεκριμένη εξέλιξη.
Ο κατακερματισμένος αγροτικός κλήρος θα συγκεντρωθεί και θα δημιουργηθούν επιχειρήσεις που θα μπορούν να επενδύσουν σε σύγχρονο εξοπλισμό που θα μειώνει το κόστος παραγωγής, ενώ θα ελέγχουν όλη την αλυσίδα μέχρι τον καταναλωτή. Η παραγωγή διατροφικών προϊόντων μέσα από επενδύσεις αυτού του μεγέθους θα αυξηθεί και προφανώς τα παιδιά των σημερινών αγροτών θα είναι μισθωτοί υπάλληλοι στις συγκεκριμένες επιχειρήσεις. Αυτό συμβαίνει ήδη στις υπόλοιπες χώρες γι' αυτό η Ολλανδία είναι πρώτη στην παραγωγή κηπευτικών και οι ισπανικές επιχειρήσεις καλλιεργούν τεράστιες εκτάσεις ελαιόδεντρων.
Οι Έλληνες αγρότες αυτή τη «συνωμοσία» της πραγματικότητας έχουν να αντιμετωπίσουν, και αυτό δεν μπορεί να γίνει ούτε με τιμές ασφαλείας και κάλυψη του κόστους από τον κρατικό προϋπολογισμό (δηλαδή από τους υπόλοιπους φορολογούμενους), ούτε με κλείσιμο της χώρας στο καβούκι της. Το στοίχημα για τους αγρότες είναι η ανάπτυξη δράσεων ώστε να μπορέσουν να αποκτήσουν το μέγεθος και τη δύναμη να σταθούν ανταγωνιστικά και ισότιμα σε αυτό το παιχνίδι. Έχουν ένα σημαντικό κεφάλαιο, τη γη τους και την εμπειρία τους στην καλλιέργεια. Η παραμονή τους στον χώρο βρίσκεται στη συνεργασία και τη συνένωση δυνάμεων στην παραγωγή και την αγορά. Εκεί θα κριθεί η ύπαρξή τους.

panagopg@gmail.com