Η ανασφάλεια για το μέλλον αλλά και για την καθημερινή διαβίωση είναι το βασικό στοιχείο διάβρωσης της δημοκρατίας. Όταν δεν υπάρχουν σταθερές, μέλλον και προοπτική, θεριεύει ο λαϊκισμός των εύκολων λύσεων και οι ακρότητες κάθε μορφής και είδους, που ανάλογα με την περίοδο βαφτίζονται αντισυστημικές, εθνικοπατριωτικές ή απλώς τιμωρητικές σε ένα αόρατο σύστημα και σε ό,τι αυτό υποτίθεται ότι εκφράζει. Η ακρίβεια και η ανασφάλεια στην Ευρώπη έχουν κλονίσει σταθερές και όλα δείχνουν ότι μπαίνουμε σε μια νέα ιστορική φάση που θα οδηγήσει σε νέες ισορροπίες και δεδομένα.

Στην Ελλάδα, την περίοδο της οικονομικής χρεοκοπίας, ζήσαμε πολύ περισσότερο και εξαιρετικά εντονότερα αυτά που συμβαίνουν τώρα σε μια σειρά ευρωπαϊκών χωρών. Πολλοί πιστεύουν πως δείξαμε το δρόμο, πήραμε το μάθημά μας και λουφάξαμε. Υπάρχει όμως και μια πιο σύνθετη προσέγγιση, που θέλει να μαζεύεται ατμός στη χύτρα της δυσαρέσκειας, η οποία θα σκάσει με την πρώτη ευκαιρία και θα είναι και εδώ εξαιρετικά έντονη. Οι συνθήκες υπάρχουν, αλλά λείπει η αφορμή και το σχήμα που θα καβαλήσει το νέο κύμα της αυταπάτης.

Αυτό που καθορίζει σε μεγάλο βαθμό τη φορά των πραγμάτων και τη διέξοδο στη λύση που αναζητείται από τους πολίτες έχει να κάνει με την ανασφάλεια της καθημερινότητας. Η ρητορική κατά των μεταναστών, η επιστροφή στο έθνος-κράτος και η αναζήτηση οικονομικού προστατευτισμού έχουν να κάνουν με την καθημερινότητα που βιώνουν οι πολίτες. Τα περιστατικά εγκληματικότητας, μικρής ή μεγάλης, αποτελούν το καθημερινό καύσιμο στη δημιουργία εύκολων εχθρών και ακραίων λύσεων. Όταν ο άλλος δεν μπορεί να πάει στη δουλειά του με ασφάλεια ή είναι αναγκασμένος να περνάει μέσα από τσαντιρομαχαλάδες και κάθε μορφής οχλήσεις, δυσφορεί και ακούει με ενδιαφέρον αυτούς που υπόσχονται «καθάρισμα» των πόλεων, των γειτονιών και των χωριών.

Έχουμε φτάσει σε σημείο ακόμα και στην Καλαμάτα να δέχονται επιθέσεις πολίτες στο δρόμο από διάφορες ομάδες αλητήριων, οι οποίοι σπάνε πλάκα φοβίζοντας και τραμπουκίζοντας νεαρούς και ηλικιωμένους. Η δημοκρατία και οι θεσμοί της, αν θέλουν να προστατευθούν, θα πρέπει πρώτα και κύρια να λύσουν τα ζητήματα της ανασφάλειας στην καθημερινότητα. Μόνο αν οι πολίτες νιώσουν ασφαλείς, τουλάχιστον στα απλά και καθημερινά, θα μπορέσουν να δουν με νηφάλιο τρόπο τη μεγάλη εικόνα. Όσο αυτό καθυστερεί, τόσο θα γιγαντώνονται οι αντιδημοκρατικές φωνές που απειλούν να βάλουν ξανά στο «γύψο» της παρακμής και του ολέθρου τους πάντες και τα πάντα. 

panagopg@gmail.com