Την ίδια στιγμή, στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό κυριαρχεί η γνώριμη ελληνική αυταπάτη: όλοι περιμένουν να αλλάξουν οι άλλοι, χωρίς να αγγίζει κανείς τον εαυτό του. Η απουσία μιας σοβαρής εναλλακτικής πρότασης διακυβέρνησης έχει μετατρέψει την πολιτική αντιπαράθεση σε έναν αδιάκοπο καβγά για τη νομή της εξουσίας και τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος. Το παιχνίδι συνεχίζει να παίζεται ανάμεσα στις ίδιες παρέες ολιγαρχών και στα γνωστά μικρομεσαία τρωκτικά που ζουν παρασιτικά γύρω από το κράτος, διαμορφώνοντας ένα τοπίο πολιτικής και παραγωγικής στασιμότητας.
Την ώρα που στο εσωτερικό επικρατεί ακινησία, το διεθνές περιβάλλον γίνεται ολοένα και πιο ασταθές. Η Τουρκία παραμένει απρόβλεπτη και η απόφαση της τουρκικής εθνοσυνέλευσης να μετατρέψει τη «Γαλάζια Πατρίδα» σε επίσημο κρατικό δόγμα προμηνύει νέα περίοδο έντασης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Αργά ή γρήγορα η πραγματικότητα θα θέσει το σκληρό ερώτημα: σύγκρουση με την Τουρκία ή συνεκμετάλλευση και μοίρασμα του Αιγαίου; Το χειρότερο θα ήταν να δοθεί μια τόσο κρίσιμη απάντηση από πολιτικούς τυχοδιώκτες και εμπόρους ψευδαισθήσεων.
Η ελληνική ιστορία έχει πληρώσει ακριβά τέτοιου είδους αυταπάτες. Ο Ιωαννίδης και η κυπριακή τραγωδία παραμένουν η πιο οδυνηρή υπενθύμιση ότι οι εθνικές ψευδαισθήσεις κοστίζουν πολύ περισσότερο από τις οικονομικές. Το πρόβλημα είναι πως η βιωσιμότητα οποιασδήποτε ελληνικής στρατηγικής εξαρτάται πλέον και από παράγοντες που η Αθήνα δεν ελέγχει. Οι ΗΠΑ του Ντόναλτ Τραμπ, μια Ευρωπαϊκή Ένωση που αναζητά νέο γεωπολιτικό ρόλο σε μια πιθανή μετανατοϊκή εποχή και το Ισραήλ που επιχειρεί να επιβάλει τη δική του ισορροπία ισχύος στη Μέση Ανατολή, αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τις εξελίξεις στην περιοχή.
Μια ορθολογική Τουρκία ίσως να μην έθετε ποτέ τέτοια διλήμματα αν γνώριζε ότι σε μια στρατιωτική εμπλοκή οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα στήριζαν αποφασιστικά την Ελλάδα, ιδιαίτερα στο ηλεκτρονικό πεδίο του πολέμου. Ζούμε όμως σε μια εποχή ανορθολογικών συγκρούσεων. Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και οι διαρκείς συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή απέδειξαν ότι η λογική δεν αρκεί πλέον για να αποτρέψει μια κρίση. Κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει μια επιθετική δοκιμή ισχύος της Άγκυρας στο Αιγαίο με drones και υβριδικά μέσα πίεσης. Και τότε κανείς δεν γνωρίζει ποια θα είναι η στάση των μεγάλων δυνάμεων. Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει αν ο Τραμπ θα επιχειρήσει να συγκρατήσει τον Ερντογάν ή αν θα επαναλάβει το γνώριμο «βρείτε τα», ανοίγοντας τον ασκό του Αιόλου. Εξίσου αβέβαιο είναι αν η ΕΕ θα θελήσει πραγματικά να συγκρουστεί με την Τουρκία μέσω κυρώσεων τύπου Ρωσίας ή αν το Ισραήλ διαθέτει την πολιτική και στρατιωτική αντοχή για ακόμη ένα ανοιχτό μέτωπο στην περιοχή. Το μόνο βέβαιο είναι ότι ο τουρκικός αναθεωρητισμός δεν αντιμετωπίζεται ούτε με επικοινωνιακές κορώνες ούτε με εσωτερικούς μικροκομματικούς καβγάδες. Απαιτεί πολιτική σοβαρότητα, εσωτερικές συνεργασίες και σταθερές διεθνείς συμμαχίες. Δυστυχώς, σήμερα δεν υπάρχει καμία εγγύηση ούτε για το ένα ούτε για το άλλο
