Η φετινή έκδοση της Eurostat «Regions in Europe – 2026» την κατατάσσει, με βάση το κατά κεφαλήν ΑΕΠ σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, ανάμεσα στις 30 φτωχότερες Περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ακολούθησαν τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το δημογραφικό. Η φυσική μείωση του πληθυσμού της Πελοποννήσου έφθασε πέρσι περίπου τα 4.000 άτομα και συνολικά τα 38.254 μέσα σε μία δεκαετία.
Θεωρητικά, έστω και για τα μάτια του κόσμου, το πολιτικό προσωπικό της Πελοποννήσου θα έπρεπε να συγκαλέσει μία σύσκεψη. Να βάλει τους αριθμούς στο τραπέζι και να εξετάσει πού οδηγείται η Περιφέρεια. Οι αριθμοί περιγράφουν μια περιοχή στις συμπληγάδες της οικονομικής στασιμότητας και της δημογραφικής συρρίκνωσης. Η πολιτική ζωή, ωστόσο, συνεχίζεται στους γνώριμους ρυθμούς. Συνέδρια, εκθέσεις, ημερίδες, φωτογραφίες, ανακοινώσεις και περιοδείες. Το επικοινωνιακό αφήγημα παρουσιάζει μια Πελοπόννησο που προχωρά, αναπτύσσεται και αποτελεί περίπου πρότυπο. Πρότυπο για ποιους; Για τις 29 ευρωπαϊκές Περιφέρειες που αφήνει πίσω της στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ;
Το πρόβλημα ξεπερνά ασφαλώς την Πελοπόννησο. Αγγίζει τον τρόπο με τον οποίο παράγεται πλέον μεγάλο μέρος του πολιτικού προσωπικού. Τα μαζικά κόμματα έχουν υποχωρήσει και μαζί τους έχουν περιοριστεί οι διαδικασίες μέσα από τις οποίες αναδεικνύονταν στελέχη από την κοινωνία, τα επαγγέλματα και τους τοπικούς θεσμούς. Στη θέση τους κερδίζουν έδαφος οι καμαρίλες, οι προσωπικοί μηχανισμοί και η επικοινωνιακή υπερπροβολή. Η διαδρομή προς την εξουσία περνά συχνά από την προσκόλληση στο περιβάλλον κάποιου ισχυρού, την επικράτηση στους εσωκομματικούς ανταγωνισμούς και στη συνέχεια την οικοδόμηση ενός αφηγήματος ικανότητας και επιτυχίας. Η ουσιαστική γνώση των προβλημάτων της κοινωνίας κινδυνεύει έτσι να γίνει δευτερεύον προσόν.
Το ζήτημα αφορά συνολικά τη λειτουργία της δημοκρατίας και αξίζει να ανοίξει η συζήτηση για περισσότερη αποκέντρωση, ουσιαστικότερη συμμετοχή των πολιτών και νέους τρόπους ανάδειξης υποψηφίων πέρα από τους κλειστούς κομματικούς μηχανισμούς. Καμία θεσμική αλλαγή δεν αποτελεί πανάκεια. Η σημερινή κατάσταση όμως δείχνει τα όριά της.
Στην Πελοπόννησο αυτά τα όρια γίνονται πλέον μετρήσιμα. Φτώχεια σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη, χαμηλή παραγωγικότητα, γήρανση και συνεχής φυσική μείωση του πληθυσμού. Κι όμως η δημόσια πολιτική συζήτηση εξακολουθεί να κυριαρχείται από την εικόνα. Στο τέλος επιστρέφουμε στην παλιά λαϊκή φράση. Αυτή η στάνη αυτούς τους πολιτικούς βγάζει. Ή, για να το πούμε ηπιότερα, αυτή η κάλπη αυτούς τους πολιτικούς βγάζει. Οι πολίτες έχουν τον τελευταίο λόγο και μαζί την ευθύνη της επιλογής. Η επιβράβευση της εικόνας, της επικοινωνίας και των προσωπικών μηχανισμών αναπαράγει ένα πολιτικό σύστημα που έχει μάθει να επενδύει ακριβώς σε αυτά. Τα αποτελέσματα βρίσκονται ήδη μπροστά μας. Μια Περιφέρεια στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης σε εισόδημα και με δεκάδες χιλιάδες περισσότερους θανάτους από γεννήσεις μέσα σε μία δεκαετία. Αν αυτά τα στοιχεία δεν αρκούν για να αλλάξουν την πολιτική συζήτηση στην Πελοπόννησο, δύσκολα μπορεί να φανταστεί κανείς ποια στοιχεία θα την αλλάξουν
